I SA/Gd 421/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-06
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sławomir Kozik, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury zakupu towaru, który nie został mu fizycznie wydany z powodu braku zapłaty, a następnie został odsprzedany innemu podmiotowi?Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury zakupu towaru, jeśli towar ten nie został mu faktycznie wydany z powodu braku zapłaty. "Otrzymanie towaru" w rozumieniu przepisów o VAT oznacza faktyczne dysponowanie towarem, a nie jedynie możliwość dysponowania nim w sensie cywilnoprawnym. Brak fizycznego wydania towaru uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego, nawet jeśli wystawiono fakturę korygującą sprzedaży.Stan faktyczny
Podatnik S. M. ujął w rejestrze zakupu fakturę VAT na zakup naczepy, obniżając podatek należny. Następnie wystawił fakturę sprzedaży tej naczepy innemu podmiotowi. W wyniku ugody z pierwotnym sprzedawcą, umowa sprzedaży została rozwiązana z powodu braku zapłaty. Podatnik wystawił faktury korygujące. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, uznając, że naczepa nigdy nie została wydana podatnikowi, a sprzedaż nie miała miejsca. Decyzje organów zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, a następnie zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Asesor WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. oddala skargę.
W wyniku kontroli przeprowadzonych w firmie S. M. "A" w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2000 r. stwierdzono, że w rozliczeniu za styczeń 2000 r. podatnik ujął w rejestrze zakupu w fakturę Nr [...] z dnia [...] wystawioną przez B Spółkę z o.o. dotyczącą zakupu naczepy samowyładowawczej marki NOVA TRAIL SKY nr podw. [...] za kwotę netto 150.186,25 zł + podatek VAT 33.040,98 zł.
Fakturę tę podatnik ujął w rejestrze zakupu i zawarty w niej podatek naliczony (33.040,-) był podstawą do obniżenia podatku należnego w rozliczeniu za ten miesiąc. W dniu [...] podatnik wystawił fakturę dla C Sp. z o.o. Nr [...] na sprzedaż powyższej naczepy za kwotę 164.437,50 zł + podatek VAT 36.176,25 zł
Fakturę ujął w rejestrze sprzedaży, a kwota wykazanego podatku (36,176,-) zwiększyła kwotę podatku należnego za ten miesiąc.
W dniu 15 stycznia 2002 r. firma A, S. M. i Spółka B zawarły ugodę, w której stwierdziły, iż wobec faktu nieuiszczenia zapłaty za przedmiotową naczepę przez kupującego, nie zostały dotrzymane warunki umowy sprzedaży z dnia 10.01.2000 r. Strony ugody postanowiły, że umowa sprzedaży zostaje rozwiązana z dniem zawarcia ugody.
Na tej podstawie:
- B Spółka z o.o. wystawiła w dniu [...] fakturę korygującą Nr [...] do faktury Nr [...] z dnia [...], korygując sprzedaż przedmiotowej naczepy dla A, S. M. na kwotę netto (-) 150.186,25 zł + podatek VAT (-) 33.040,98 zł = (-) 183.227,23 zł. Faktury tej podatnik nie ujął w korekcie rejestru zakupu i nie wykazał w deklaracjach VAT-7 za styczeń jak i luty 2002 r., zaś
- wystawił fakturę Nr [...] z dnia [...] dla C , w której skorygował sprzedaż wykazaną w fakturze Nr [...] z dnia [...] na kwotę netto
(-) 164.437,50 zł + podatek (-) 36.176,25 zł (zał. Nr 8).
Powyższą fakturę korygującą ujął w poz. 2 rejestru sprzedaży za
styczeń 2002 r. zaś w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc obniżył podatek należy o kwotę 36.176,- zł.
W piśmie z dnia 04.09.2002 r. podatnik oświadczył, że naczepa NOVA trail będąca przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 10.01.2000 r., ze względu na brak zapłaty nie została odebrana. Pozostawała przez cały okres (do dnia zawarcia ugody, tj. 15.01.2002 r.) w gestii sprzedawcy - B Spółki z o.o.
Powyższe potwierdziła B Spółka z o.o. w piśmie z dnia 21.09.2004 r., oświadczając, że z powodu nieuregulowania należności naczepa nie została wydana kupującemu i znajdowała się na terenie Spółki.
Syndyk C w upadłości w piśmie z dnia 12 maja 2004 r. wyjaśnił, że spółka C nigdy nie była w posiadaniu przedmiotowej naczepy.
Zakupiona na podstawie faktury [...] z dnia [...] naczepa została przekazana na podstawie umowy leasingowej D Spółce z o.o., zaś na pozyskanie środków na jej zakup została zawarta umowa o kredyt bankowy w dniu 28.02.2000 r. z Banku E.
Z protokołu z kontroli przeprowadzonej w Spółce D z dnia 12.11.2002 r. wynika, że umowa leasingowa zawarta z C nie została zrealizowana, ponieważ przedmiotowa naczepa nie została dostarczona. Spółka D odstąpiła od umowy leasingu operacyjnego.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił w rozliczeniu za styczeń 2000 r. odmiennie od deklarowanego zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wskazał, iż podatnik w ewidencji za styczeń 2000 r. obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez B Spółkę z o.o. [...] z dnia [...] o kwotę 33.040,- zł z tytułu zakupu naczepy NOVA TRAIL SKY 24 oraz zwiększył podatek należny o kwotę 36.176,- zł. na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] wystawionej na sprzedaż tej naczepy dla C. Stwierdzony w wyniku kontroli stan faktyczny wskazuje, że naczepa będąca przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 10.01.2000 r. nigdy nie została wydana nabywcy. Do czasu zawarcia ugody i wystawienia faktur korygujących (czyli do dnia 15.01.2002 r.) pozostawała w gestii sprzedawcy.
Wobec nieotrzymania towaru Podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury stwierdzającej zakup naczepy wystawionej przez B Spółkę z o.o.
Równocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że wystawiona przez Podatnika dla C faktura sprzedaży [...] z dnia [...] nie dokumentuje rzeczywistej transakcji.
Materiał dowodowy wskazuje, że podatnik nie odebrał przedmiotowej naczepy z B Spółki z o.o., zaś C nigdy nie było w jej posiadaniu ani nie dokonywało żadnej przedpłaty na poczet tego zakupu.
Jeżeli transakcja sprzedaży nie miała miejsca, to nie ma podstawy prawnej do jej opodatkowania podatkiem od towarów i usług Wystawiając fakturę dokumentującą sprzedaż, która w rzeczywistości nie została dokonana, podatnik naruszył art. 32 ustawy o podatku VAT, w myśl którego podatnicy obowiązani są wystawić fakturę stwierdzająca w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie.
W uzasadnieniu podatnik podkreślił, że błędnie ustalono, iż zakupiona naczepa marki NOVA TRAIL nie została wydana przez Spółkę B nabywcy oraz, że wystawiona faktura dla C nr [...] z dnia [...] nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ podatkowy II instancji wyjaśnił, iż przepis art., 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług nie definiuje "otrzymania rowaru".
Definicja sprzedaży określona w art. 535 Kodeksu cywilnego stanowi, iż przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.
Oznacza to, że nabywca ma obowiązek zapłaty za towar oraz odebrania towaru, natomiast sprzedawca ma obowiązek jego wydania.
Regulacje cywilistyczne wskazują, iż nie zawsze konieczne jest fizyczne "wydanie" towaru. Istotne jest jednak to, że wydanie towaru musi wiązać się z możliwością bezpośredniego dostępu kupującego do rzeczy w taki sposób, aby mógł on ją w każdej chwili odebrać. Musi mieć możliwość faktycznego, fizycznego władztwa nad kupionym towarem polegającego na możliwości używania lub nawet zniszczenia. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
23 lutego 2001 r. sygn. akt. SA/Lu 129/00 stwierdzając, iż "otrzymanie towaru" przez nabywcę oznacza nie tylko posiadanie towaru we własnym magazynie, ale również możliwość dysponowania tym towarem jak właściciel.
Bezsporny w sprawie jest fakt, iż wymieniona w fakturze wystawionej przez B Sp. z o.o. Nr [...] z dnia [...] naczepa samowyładowcza NOVA TRAIL SKI 24 nie została wydana podatnikowi.
Wynika to zarówno z oświadczenia B Spółki z o.o. z dnia
21.09.2004 r. jak i oświadczenia z dnia 04.09.2002 r. złożonego przez samego podatnika.
Stosując treść cyt. wyżej art. 19 ust. 3a ustawy o podatku VAT podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za styczeń 2000 r. z tytułu zakupu przedmiotowej naczepy.
Materiał dowodowy wskazuje, iż podatnik wystawił w dniu [...] fakturę na sprzedaż tej naczepy Nr [...] C Spółka o.o. na kwotę 164.437,50 zł + VAT 36.176,26 zł = 200.613,76 zł. Fakturę tą ujął w rejestrze sprzedaży oraz zwiększył deklarowany podatek należny o kwotę 36.176,26 zł.
Z materiału dowodowego wynika, że naczepy tej Spółka B Podatnikowi nie wydała, zatem i podatnik nie mógł jej dalej odsprzedać.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej faktura wystawiona dla C Spółka z o.o. stwierdza transakcję, która w rzeczywistości nie miała miejsca .
Powyższe potwierdza orzeczenie Syndyka Masy Upadłościowej C z dnia 12 maja 2004 r.
Obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku VAT - z chwilą wydania, przekazania, zamiany, darowizny towaru lub wykonania usługi, o której mowa w art. 2, z zastrzeżeniem ust. 2-10.
Na podstawie art. 15 ust. 1 tej ustawy - podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem, z zastrzeżeniem art. 16 i 17, jest kwota należna z tytułu sprzedaży towarów, pomniejszona o kwotę należnego podatku.
Przepisy powyższe wskazują, że powstanie obrotu i podatku należnego związane jest ze sprzedażą towarów i odpłatnym świadczeniem usług. Jeżeli nie było transakcji sprzedaży, to również nie ma obrotu i podatku należnego.
Zawyżenie zobowiązania wynosi 36.819,- zł – 33.683,- zł = 3.136,- zł.
Organ podatkowy II instancji podkreślił ponadto, iż zarzucane w odwołaniu od decyzji naruszenie art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, ponieważ w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie wystąpiła zaległość podatkowa, a odsetki za zwłokę są integralnie związane z zaległością podatkową.
Zarzuty dotyczące naruszenia uprawnień do uczestnictwa w postępowaniu, możliwości wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego oraz nie wyznaczenie terminu do zapoznania z materiałem dowodowym wynikające z przepisów art. 123 § 1, art. 178 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, nie znajdują uzasadnienia.
Przed wydaniem decyzji w piśmie z dnia 30 grudnia 2004 r., (skutecznie doręczonym stronie w dniu 3 stycznia 2005 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. Poinformował również gdzie i kiedy będą udostępnione materiały dotyczące spraw za styczeń 2000 i za styczeń 2002 r. Z materiału dowodowego wynika, że podatnik z prawa tego nie skorzystał.
Mimo że sprawy dotyczące stycznia 2000 r. i stycznia 2002 r. zostały wszczęte odrębnymi postanowieniami, to jednak nie toczyły się odrębnie i niezależnie od siebie. Obie sprawy są ze sobą bezpośrednio powiązane. Sprawa rozliczenia za
styczeń 2000 r. dotyczy zakupu i sprzedaży naczepy marki NOVA TRAIL SKY 24, zaś sprawa za styczeń 2002 r. dotyczy korekty tej sprzedaży.
Zawarte w odwołaniu od zaskarżonej decyzji zarzuty, iż organ pierwszej instancji nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego przez co uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymaganiom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i narusza zasadę przekonywania wynikającą z art. 124 tej ustawy, nie zostało poparte żadnymi argumentami.
Podatnik nie wskazał jakie fakty organ pierwszej instancji pominął, jakich faktów nie wyjaśnił oraz nie wskazał jakich przepisów, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy nie uwzględnił w podstawie prawnej i nie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. [...] S. M., zarzucając naruszenie przepisów:
- art.53 § 1 i § 3 w związku z art. 54 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej,
- art. 123 § 1 w związku z art. 178 § 1 i art. 200 Ordynacji podatkowej,
- art. 122 i art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6, art. 210 § 4, art. 124 Ordynacji podatkowej,
- art. 15 ust. 1, art. 19 ust. L oraz ust. 3 i ust. 3a, art. 27 ust. 4, art. 32 ustawy z dnia 08.1.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie, wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż nie uwzględnia przerwy w naliczaniu odsetek od dnia 13.09.2002 r. czyli od dnia wszczęcia kontroli do dnia 24.01.2005 r. tj. doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.
Postępowanie w sprawie nie zostało wszczęte w terminie 3 miesięcy od dnia zakończenia kontroli, zgodnie z przepisem art. 291 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej - kontrola podatkowa zostaje zakończona z upływem terminu do wniesienia wyjaśnień lub zastrzeżeń. Protokół z kontroli został doręczony w dniu 25.06.2004 r.,zaś postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie zobowiązania za styczeń 2000 r. zostało doręczone 24.11.2004 r.
Podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji uprawnienia strony do przejrzenia akt sprawy przed wydaniem decyzji nie został oceniony.
Organ pierwszej instancji nie wyznaczył odrębnego terminu do zapoznania się z aktami sprawy. W wezwaniu z dnia 30.12.2004 r. nie ma pouczenia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wypowiedzeniem się w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego organ pierwszej instancji naruszył art. 123 § 1 w związku z art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez wyznaczenie jednego terminu do wypowiedzenia się w dwóch sprawach. Pismo z dnia 30.12.2004 r. wyznacza siedmiodniowy termin w dwóch sprawach (za styczeń 2000 r. i styczeń 2002 r.) a obie sprawy zostały wszczęte odrębnymi postanowieniami i toczyły się odrębnie.
Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, stwierdzając, że zakupiona naczepa marki NOVA TRAIL nie została wydana przez Spółkę B dla jej nabywcy oraz że wystawiona przez podatnika faktura dla C nr [...] z dnia [...] nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży.
W wyniku zawartej ugody podatnik wystawił m.in. fakturę korygującą nr [...] z dnia [...] dla C i fakturę tę wysłał adresatowi w dniu 18.01.2002 r. listem poleconym - co zostało potwierdzone w pocztowym dowodzie nadania 21744. Przesyłka ta została zwrócona podatnikowi, który ponownie ją wysłał na adres Syndyka Masy Upadłości tej Spółki i w efekcie została doręczona adresatowi w dniu 21.02.2002 r.
W ocenie skarżącego organy podatkowe błędnie przyjęły, że podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturze [...] z dnia [...] Za otrzymanie towaru należy uznać nie tylko namacalne posiadanie towaru we własnym magazynie, ale również możliwość dysponowania towarem jak właściciel, np. gdy zakupione urządzenie czeka na dostawę do nabywcy.
W ocenie skarżącego błędne jest ustalenie, że przyjmując do rozliczenia fakturę [...] zawyżył podatek należny w rozliczeniu stycznia 2000 r.
Wobec nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej oraz narusza zasadę przekonywania określoną w art. 124 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera faktów, które organ uznał za udowodnione, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne nie wskazuje pełnej podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości ustalenia, czy strona skarżąca dokonująca obniżenia kwoty podatku należnego wykazanego w fakturze z dnia [...] dokumentującej sprzedaż naczepy C Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości, nr [...]o podatek naliczony przy nabyciu tego towaru, dokumentowany fakturą nr [...] z tej samej daty wystawioną przez B Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością miała prawo do obniżenia, jeżeli zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu wówczas obowiązującym warunkiem uprawnienia podatnika było otrzymanie przez nabywcę towaru albo otrzymanie faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty podlegającej opodatkowaniu.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością bezsporną, że w miesiącu styczniu 2000 strona skarżąca nie dokonała wpłaty na rzecz sprzedawcy - B Sp. z o.o. żadnej należności, mimo że określono, iż przelew całej należności nastąpi w terminie 10 dni od wystawienia faktury.
Powyższe potwierdza ugoda zawarta przez skarżących ze sprzedawcą w dniu 15 stycznia 2002 r., w której strony zgodnie oświadczyły (§2), że skarżący do dnia zawarcia ugody nie zapłacili należności zgodnie z fakturą nr [...]. W świetle powyższego nie został spełniony wymóg otrzymania przez skarżącą faktury potwierdzającej dokonanie częściowej zapłaty podlegającej opodatkowaniu.
Kolejną z przesłanek alternatywnych warunkujących obniżenie kwoty podatku należnego jest otrzymanie przez nabywcę towaru. Podkreślić należy, że strona skarżąca nie kwestionuje złożonego przez [...] S. M. w dniu
4 września 2002 r. oświadczenia o nieodebraniu naczepy: naczepa nie była używana i pozostawała przez cały czas w gestii sprzedającego (B sp. z o.o.). W aktach sprawy znajduje się dokument - pismo skarżących z dnia 10 stycznia 2000 r., którym zwrócili się z prośbą do sprzedawcy, aby do momentu zapłaty przetrzymał na terenie swojej firmy sporną naczepę. Pismem z dnia 21 września 2004 r. sprzedawca potwierdził, że naczepa będąca przedmiotem sprzedaży nie została wydana skarżącym ze względu na brak zapłaty. W kontekście bezspornego braku zapłaty ustalenie stron zawierających ugodę, że towar pozostawał "w gestii sprzedawcy" nie budzi wątpliwości.
Sprzedawca wystawił fakturę , więc zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstał z tą chwilą. Powoływanie przez skarżących art. 6 ust. 1 tej ustawy dla wykazania, że powstanie obowiązku podatkowego nastąpiło z chwilą wydania towaru jest sprzeczne z treścią całego tego przepisu, z którego wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru z zastrzeżeniem ust. 2 – 10, zatem nie można pominąć wskazanego wyżej
ust. 4 przepisu. Powołane przez stronę skarżącą w odwołaniu i skardze poglądy i orzeczenia dotyczą innych niż w niniejszej sprawie stanów faktycznych. W niniejszej sprawie przyczyną nieodebrania towaru przez skarżących nie był zamiar przeniesienia obowiązku magazynowania na sprzedawcę, lecz niedotrzymanie terminu zapłaty należności na rzecz B. Umowa sprzedaży jest umową wzajemnie zobowiązującą. Świadczenie skarżących w postaci zapłaty nie zostało wykonane, co skutkowało niewydaniem towaru przez sprzedawcę. Okoliczność ta jest wprawdzie kwestionowana przez skarżących na etapie odwołania i skargi, jednak strona nie uchyliła się od skutków złożonych przez siebie oświadczeń, zawartych również w złożonej do akt sprawy ugodzie z dnia 15 stycznia 2002 r. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do poglądu, że przedsiębiorcy mogą układać swoje stosunki zobowiązaniowe z partnerami handlowymi w sposób, który uznają za właściwy, jednakże ocena skutków transakcji handlowych w aspekcie podatkowym należy do organów podatkowych, również okoliczności, czy wystawiane faktury miały jako źródło realne transakcje gospodarcze (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w W. z dnia 21 września 2004 r., sygn. III SA/ Gd 1484/03, Monitor Podatkowy 2005/4/32). Podkreślić należy, że kolejna umowa zawarta przez skarżących z podmiotem będącym w upadłości także nie została wykonana, zapłata nie nastąpiła a towar nie został wydany.
Z publicznoprawnego punktu widzenia prawodawca uzależnił możliwość odliczenia podatku od pewnego stanu faktycznego. Wbrew zarzutom zawartym w skardze "otrzymanie towaru" nie jest wyrażeniem, które można interpretować w kategoriach cywilnoprawnych, takich jak zawarcie umowy, posiadanie, nabycie własności.
Wprowadzony do tej ustawy art. 19 ust. 3a jest jednym z tych przepisów, które mają na celu powiązanie obowiązku zapłacenia podatku z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Dlatego uprawnienie zawarte w art. 19 ust. 1 może być zrealizowane przez podatnika, gdy faktura dokumentująca sprzedaż towaru nie tylko odpowiada wymaganiom określonym w cytowanej ustawie (art. 32 ust. 1 i 5) oraz w odpowiednim rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, ale także jest zgodna ze stanem rzeczywistym, czego dowodzi powiązanie prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, z otrzymaniem towaru. Przez "otrzymanie towaru" należy rozumieć pewien stan faktyczny, polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem, choć nie musi go wykorzystać do celów gospodarczych, (por. wyrok NSA z 26 IX 2001 r., sygn. I SA/Gd 1190/99, Przegląd Podatkowy 2003/7/98).
Badając prawidłowość dokonanego odliczenia, organy podatkowe miały obowiązek zbadać, kiedy podatnik faktycznie otrzymał towar. Zdaniem Sądu, organy podatkowe w tym zakresie nie naruszyły zasad postępowania, a w szczególności art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Organy podatkowe dokonały oceny całego zebranego w sprawie materiału, uwzględniając oświadczenie strony skarżącej.
Organy podatkowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 ordynacji podatkowej), uznając, że potwierdziło się tłumaczenie skarżącego, iż towar pozostał "w gestii sprzedawcy". Istotne jest wskazanie dat poszczególnych dokumentów: w dniu 10 I 2000 r. skarżący nabyli towar, zwrócili się z prośbą do sprzedawcy o pozostawienie naczepy w jego firmie i towar sprzedali innemu podmiotowi.
Organ podatkowy dokonał ustaleń także na podstawie materiałów uzyskanych po przeprowadzeniu kontroli u kontrahentów skarżących.
W toku wyczerpującego postępowania organy podatkowe zebrały szeroki materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący i ich pełnomocnik brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów.
Strona miała możliwość czynnego udziału w sprawie zarówno na etapie przed organem I, jak i II instancji. Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej. Pismem z dnia 30 grudnia 2004 r. (k. 16 akt) Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej , wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawach wskazanych zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazano w jednym piśmie dwie sprawy, w których prowadzono formalnie odrębne, jednak merytorycznie powiązane postępowania. Strona prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowań brała w nich udział, zatem brak podstaw do uznania , że redakcja kwestionowanego w skardze pisma uniemożliwiała stronie udział w sprawie i obronę jej praw. Nie jest trafny z uwagi na treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji zarzut naruszenia art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów uznając skargę za bezzasadną Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło