VII SA/Wa 985/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. P., K. P., M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wydania decyzji rozbiórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. P., K. P., M. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2007r na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] września 2005r odmawiającą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej części budynku o rozmiarach 3,35 x 8,61 m stanowiącej rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr ewidencyjny [...] przy ul. P. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że badana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w rozstrzyganej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 w/w ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, ponieważ art. 37 ust. 1 w/w ustawy nakazywał dokonywanie oceny samowolnie wybudowanych obiektów lub ich części na podstawie przepisów jakie obowiązywały w okresie ich budowy – organ rozstrzygający winien jednoznacznie ustalić, datę budowy. Strony podawały różne daty rozbudowy budynku począwszy od przełomu lat 1979/80 aż do roku 1982. Ustalenie dokładnej daty budowy jest konieczne dla jej oceny w świetle obowiązujących przepisów wykonawczych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] września 2005r. przyjął, że dobudowa budynku została wykonana po 1980r., a przed 1983r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponujący tym samym materiałem dowodowym stwierdził jednak, że dobudowa została wykonana w 1982r., nie wykazując dlaczego dał wiarę osobom, które podawały taką datę, a odmówił wiary osobom które wskazywały datę wcześniejszą. Nadto badając zaistnienie przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jedynie uwzględnił znajdujący się na sąsiedniej działce (nr [...]) budynek mieszkalny, nie odniósł się do istniejącego na tej działce w odległości 2,48 m budynku gospodarczego. Wniosek o ponowne rozpatrzenie złożyli H. P., K. P. i M. M. Po rozpoznaniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r. podtrzymując argumenty w niej zawarte. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosły H. P., K. P. i M. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o umorzenie postępowania skarżące podniosły, że budynek gospodarczy o którym mowa w decyzji ma być rozebrany. Powołując się na wyrok Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2004r., zarzuciły organowi naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżące podały, że inwestor S. P. zrealizował dobudowę do istniejącego od 1966r. budynku mieszkalnego, bez pozwolenia na budowę po 1980r. i wobec tego organy administracji powinny ją zalegalizować. Budynek mieszkalny skarżących jest usytuowany do budynku gospodarczego na działce sąsiada "mijankowo", w związku z czym nie mogą mieć zastosowania przepisy warunków technicznych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przywołanego przez skarżących prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005r., sygn. ATK II SA/Rz 802/03 organ podniósł, że dotyczy on jedynie rozbiórki części (o wym. 1,85 x 3,70) budynku gospodarczego. Natomiast nadal istnieje pozostała część tego budynku gospodarczego. Rozbiórka części budynku gospodarczego powoduje zwiększenie odległości tej części budynku, która ma pozostać, od spornej dobudówki, jednakże w badanych decyzjach organy niższej instancji w ogóle pominęły fakt istnienia budynku gospodarczego (także tej jego części, która ma pozostać w efekcie wykonania rozbiórki) w stosunku do kontrolowanej w przedmiotowej sprawie inwestycji, w kontekście wykazania, czy nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Do rozważenia okoliczności, że w granicy działki usytuowany jest budynek gospodarczy organy były zobowiązane ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 25 lipca 200r. sygn. akt SA/Rz 166/99. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1269 z późn. zm.) Sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Art. 16 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc. Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym. że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r. II SA 737/84). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95). – a więc stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego, bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwić ani tolerować. Należy podkreślić, że kontrolowana decyzja organu nadzoru budowlanego została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 października 2004r. wydanego – w sprawie SA/Rz 753/03, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę części przedmiotowego budynku mieszkalnego. Sąd za trafne uznał ustalenie organów, że samowolna rozbudowa budynku wykonana została w 1982r., a więc kwestia daty budowy została przesądzona przez Sąd. Nadto Sąd podniósł, że orzeczenie rozbiórki dobudowanej części budynku mogłoby mieć miejsce jedynie w przypadku gdyby organy jednoznacznie wykazały, że wybudowana niezgodnie z prawem część budynku powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo sprowadza niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Ponownie rozstrzygając przedmiotową sprawę, organy nadzoru budowlanego ustaliły, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego – tj. rozbudowa została zrealizowana na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Miasta J. z dnia [...] grudnia 1969r. pod budownictwo jednorodzinne, spełnione też zostały wymagania w zakresie odległości pomiędzy budynkami wynikające z przepisu § 15 Rozporządzenia Ministra, Gospodarki i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, nie istnieje też zagrożenie pożarowe dla sąsiedniego budynku (§ 18 w/w rozporządzenia. Wobec tych ustaleń organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki dobudowy. Natomiast organ rozstrzygający wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, uznał, że przy jej wydaniu doszło do pogwałcenia zasad ogólnych postępowania – tj. art. 7, 77 kodeksu postępowania administracyjnego). Jednakże nie wykazał w czym wyraża się ich rażące naruszenie tzn. nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, a więc oczywisty, że zasad tych nie zastosowano w trakcie prowadzonego postępowania lub zastosowano je nieprawidłowo i fakt ten miał wpływ na treść rozstrzygnięcia i to w taki sposób, że treść ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974r., a wydana decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i musi zostać wobec tego wyeliminowana z obrotu. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego i wobec tego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.