VII SA/Wa 986/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H. P., K. P., M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2007r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. P., K. P., M. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2007r na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] września 2005r którą umorzono postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] przy ul. P. [...] w J. – wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że według jego oceny badane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego niezgodnie z pozwoleniem na budowę uzasadniając, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Badając sprawę organy dokonały oceny usytuowania budynku mieszkalnego na działce nr 1939 względem granicy z sąsiednią działką nr [...] oraz usytuowanego na tej działce budynku mieszkalnego. Nie odnosiły się natomiast do faktu, że na działce sąsiedniej nr [...] w granicy z działką [...] znajduje się budynek gospodarczy. Wobec tego – zdaniem organu odwoławczego postępowanie organu nadzoru budowlanego winno obejmować także ocenę oddziaływania zrealizowanego z odstępstwem od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na ten budynek gospodarczy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli H. P., K. P. – J. i M. M. podnosząc, że do części budynku gospodarczego o którym wspomina decyzja został wydany nakaz rozbiórki, a ponadto to raczej budynek gospodarczy negatywnie oddziałuje na ich budynek mieszkalny, a nie odwrotnie. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r. W uzasadnieniu organ podtrzymał podane w decyzji argumenty. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. P., K. P. – J. i M. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 7, 8 i 75 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominiecie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Art. 16 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc. Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r. II SA 737/84). W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95) – a więc stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego, bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwić ani tolerować. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej dnia [...] października 2005r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] września 2005r. umarzającej postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. P. [...] w J. – wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Zdaniem Sądu skarga jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja i decyzje ją poprzedzające zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany w 1966r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w J. dnia [...] lipca 1966r. Inwestycję zrealizowano z odstępstwami od postanowień pozwolenia na budowę tj. ściana północno - wschodnia budynku została wykonana w odległości 2,57 do 3,50 m od granicy działki sąsiada przez co odległość tego budynku od budynku sąsiada wyniosła 7,46 – 7,57 m. W ścianie tej inwestor wykonał okna łazienkowe i drzwi tarasowe. Organ nadzoru budowlanego dokonał oceny inwestycji pod kątem istnienia przesłanek z art. 37 prawa budowlanego z 1974r., a także pod kątem zgodności wykonanych robót z treścią obowiązujących w dacie budowy przepisów wykonawczych (do czego był zobowiązany również wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wydanym w sprawie w dniu 14 października 2004r. w sprawie SA/Rz 757/03 i biorąc pod uwagę wytyczne Sądu, po przeprowadzeniu stosownego postępowania uznał, iż że nie zachodzi potrzeba zobowiązania inwestora do dokonania określonych czynności – wobec czego umorzył postępowanie. Zdaniem składu orzekającego nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie umarzające postanowienie w sprawie w której organ stwierdza brak możliwości swojego działania rażąco narusza prawo. Z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygniecie wydane przez organy praworządnego państwa. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.