II OSK 9/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Kisiel NSA Zdzisław Kostka Sędziowie NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 416/06 w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy sklepu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r. sygn. akt II Sa/Wr 416/06 po rozpoznaniu skargi M. C. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy przez A. A. sklepu zlokalizowanego na działce nr [...] we wsi J. gmina C.- oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, nie stanowi więc samowoli budowlanej. Odwołanie wniosła M. C. podnosząc, że jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyrażała zgody na budowę. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż postępowanie prowadzone w sprawie samowoli budowlanej powinno być umorzone, bowiem zostało ustalone w toku wizji lokalnej, iż brak jest podstaw do wydania nakazów w stosunku do inwestora skoro nie dopuścił się samowoli budowlanej. Obiekt został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę oraz zgodnie z tym pozwoleniem. Zarzuty podnoszone przez odwołującą się nie mają znaczenia w sprawie prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła M. C. podnosząc, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bezprawnie w sytuacji, gdy jako współwłaścicielka nieruchomości nie wyraziła zgody na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu rację miał organ administracji orzekając o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, to brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. W rozstrzyganej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość bowiem brak jest przedmiotu postępowania, co uzasadniało umorzenie tego postępowania, skoro obiekt został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. C. reprezentowana przez adwokata, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a to: 1/ art. 105 kpa polegające na uznaniu, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, pomimo, iż po stronie skarżącej istnieje dopuszczalne prawem roszczenie, jak również przedmiot w postaci bezpodstawnej decyzji znajdującej się w obrocie prawnym, 2/ art. 88 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, polegające na uznaniu, że decyzje wydane przez organ nadzoru budowlanego nie podlegają kontroli sądowej nawet jeśli akceptują i tolerują stan bezprawny, to jest budowę na gruncie objętym współwłasnością bez zgody współwłaściciela. W końcowej części tego zarzutu powołany został art. 174 pkt 1 ppsa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, że zaskarżony wyrok został wydany przy założeniu, iż nie podlega kontroli w niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę wydana bez uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Nie ma racji wnosząca skargę kasacyjną, iż jej prawo własności do nieruchomości objętej sporną zabudową oraz wynikające z tego prawa roszczenia o charakterze cywilnoprawnym mają jakiekolwiek znaczenie w sprawie niniejszej prowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w związku z zarzutem dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej. Jeżeli bowiem niespornie /jak to wynika z akt sprawy/ ustalono, iż budowa była prowadzone na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgodnie z tą decyzją, to bezprzedmiotowe jest orzekanie przez organ o samowoli budowlanej, która nie wystąpiła. Dlatego też zasadnie i zgodnie z prawem /art. 105 ( 1 kpa/ orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego, zaś Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. Nie jest także zasadny zarzut drugi, odnoszący się do nie uwzględnienia braku zgody skarżącej, jako współwłaścicielki nieruchomości, na realizację przedmiotowej inwestycji, który zresztą został wadliwie sformułowany, bowiem w pierwszym rzędzie sugeruje się, iż ma on charakter procesowy, zaś następnie wymienia art. 174 pkt 1 ppsa, który dotyczy podstaw kasacji opartych na naruszeniu prawa materialnego. Jeżeli bowiem okazałoby się, iż faktycznie decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w sytuacji, gdy inwestor nie dysponował terenem na cele budowlane wobec braku zgody na to wszystkich współwłaścicieli, to podmiot zainteresowany usunięciem wadliwej decyzji z obrotu prawnego może ubiegać się o to na drodze prawem przewidzianej. Nie może natomiast skutecznie domagać się, aby w postępowaniu, które wszczęto w tym celu, aby doprowadzić do ewentualnego usunięcia skutków samowoli budowlanej /gdyby takowa rzeczywiście miała miejsce/ i to przed organem nadzoru budowlanego, badano prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę. Kontrola tej decyzji należy bowiem do organów architektoniczno- budowlanych /starosta, wojewoda/ a nie do organów nadzoru budowlanego, jak to słusznie wskazuje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.