II OSK 226/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 691/07 w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 691/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. S.k na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r., nr 402/07 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., którym nałożono na Z. S. na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, postanowienie organu pierwszej instancji zostało odebrane osobiście przez pełnomocnika Z. S. w dniu 28 sierpnia 2006 r. Termin siedmiodniowy do wniesienia zażalenia upłynął więc w dniu 4 września 2006 r., zażalenie zaś zostało nadane przez adw. P. J. w Urzędzie Pocztowym w dniu 5 września 2006 r., co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie. Wyjaśnienia pracownika kancelarii "Spółka Adwokacka P. J., L. K., G. J." jakoby przesyłkę zawierającą zażalenie zostawiła w okienku pocztowym w dniu 4 września 2006 r. - w ostatnim dniu terminu ustawowego - nie znajdują uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Na załączonej przez pełnomocnika kopii strony z książki nadawczej wprawdzie widnieje, wpisana ręcznie data nadania 4 września 2006 r., jednak przystawiony na niej stempel pocztowy wskazuje jako datę nadania dzień 5 września 2006 r. Strona skarżąca nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W skardze do sądu administracyjnego na postanowienie z dnia [...] lutego 2007 r. pełnomocnik Z. S. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 80, art. 10 § 1 i art. 8 k.p.a., wyrażające się odmową przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 80 k.p.a. poprzez błędną i pobieżną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 4 września 2006 r. Zarówno pełnomocnik strony skarżącej, jak i pracownik jego Kancelarii twierdzą, że pracownik Kancelarii H. Ł. w dniu 4 września 2006 r., po wpisaniu do książki nadawczej dwóch listów poleconych, z których jeden zawierał zażalenie, zostawiła je w Urzędzie Pocztowym w Pruszkowie - prosząc jednocześnie pracownika poczty, aby listy te wysłane zostały "w tym dniu". Twierdzenia te nie są poparte jednak żadnymi innymi dowodami. Poczta Polska Centrum Sieci Pocztowej Oddział Rejonowy Warszawa Zachód pismem z dnia 3 września 2007 r. na zapytanie Sądu wskazała, iż obie przesyłki (w tym przesyłka zawierająca zażalenie), których adresatem był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie zostały przyjęte do Urzędu Pocztowego Pruszków w dniu 5 września 2006 r., co potwierdza data stempla pocztowego. W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie z dnia [...] sierpnia 2006 r. W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik skarżącej zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1, § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wyrażające się zaniechaniem rozstrzygnięcia sprawy w granicach skargi, a przede wszystkim zaniechanie dokonania oceny zasadności postawionych zarzutów, a w rezultacie zaniechanie odniesienia się do tych zarzutów w uzasadnieniu wyroku w zakresie w jakim Sąd był zobligowany do kontroli legalności postanowień wydanych przez organy pierwszej i drugiej instancji. 2) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1, 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7 , art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 75 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c/ p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym zaaprobowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny odmowy przeprowadzenia przez organy jakiegokolwiek postępowania dowodowego, którego przedmiotem byłoby wyjaśnienie daty nadania zażalenia w Urzędzie Pocztowym, w sytuacji, gdy odmowa prowadzenia przez organ dowodów na powyższe okoliczności powinna prowadzić do uchylenia postanowień wydanych przez organy obu instancji, 3) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.c. wyrażające się nieprawidłową oceną zgromadzonych w sprawie dowodów, a w rezultacie poczynienie wadliwych ustaleń faktycznych w sprawie. W związku z tym pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasadzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, chociaż zarzuty w niej zawarte zostały poprawnie sformułowane, jednak są całkowicie chybione w niniejszej sprawie. Autor skargi kasacyjnej formułując tak zarzuty i zarzucając naruszenie wskazanych tam przepisów postępowania, czyni to w oderwaniu od okoliczności sprawy wynikających z jej akt. Istota sprawy natomiast sprowadza się do tego, czy termin do wniesienia zażalenia został zachowany w rozumieniu art. 57 § 5 k.p.a. Jak wynika z brzmienia powyższego przepisu, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, co w praktyce oznacza w przypadku "listu poleconego" (przesyłki rejestrowanej) zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159), zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje przez przyjęcie przez operatora przesyłki (rejestrowanej) do przemieszczenia i doręczenia. Natomiast stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz.U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) w przypadku przesyłek rejestrowanych umowę o świadczenie usługi uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej zwanego dalej "potwierdzeniem nadania". Nie jest więc istotne w tej sprawie to, kiedy faktycznie przesyłka rejestrowana (list polecony) została przyniesiona do placówki pocztowej (placówki nadawczej) ani to kto, kiedy i gdzie odnalazł tę przesyłkę na terenie urzędu pocztowego, gdyż są to okoliczności drugorzędne niemające znaczenia w sprawie. Wyjaśnienie powyższych okoliczności mogłoby ewentualnie mieć jakieś znaczenie, gdyby pełnomocnik skarżącej zgłaszał roszczenia do operatora publicznego (Poczty Polskiej) na drodze postępowania cywilnoprawnego przed sądem powszechnym, ale nie w tym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Bezspornym w sprawie jest, że na kopercie przesyłki, jak i w książce nadawczej przesyłek rejestrowanych został odciśnięty znak stempla pocztowego z datą 5 września 2006 r., dodatkowym potwierdzeniem tego faktu jest korespondencja prowadzona z Pocztą Polską znajdująca się w aktach sprawy. Wyjaśnienie H. Ł. - pracownika Kancelarii Adwokackiej nie zmieniają tego faktu, bowiem z nich wynika tylko tyle, że w dniu 4 września 2006 r. oddała w okienku na poczcie przesyłkę, którą wcześniej wpisała do książki nadawczej, prosząc Panią w okienku aby te listy zostały "wysłane w tym dniu". Nie wyczerpuje to jednak czynności, które zgodnie z ww. przepisami ustawy - Prawo pocztowe i cytowanymi przepisami rozporządzenia oznaczałyby skuteczne zawarcie umowy z Pocztą Polską o świadczenie usługi na przemieszczenie i doręczenie przesyłki rejestrowanej (listu poleconego), gdyż wymagane jest jeszcze wydanie nadawcy przez operatora dowodu przyjęcia przesyłki (potwierdzenia nadania). W tym przypadku wydanie "potwierdzenia nadania" przesyłki w postaci odciśnięcia stempla pocztowego w książce nadawczej Kancelarii było niemożliwe, gdyż pracownik Kancelarii H. Ł. wyszła nie czekając na ostemplowanie przesyłki i przystawienie stempla pocztowego w książce, czyli w tym momencie w świetle prawa nie doszło do skutecznego zawarcia umowy, co jest wymagane w przypadku przesyłek rejestrowanych. Samo oddanie przesyłki rejestrowanej w urzędzie pocztowym wraz z książką nadawczą, do której wpisano tę przesyłkę, nie jest jak z tego wynika wystarczające, aby uznać to za nadanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, chociaż w praktyce tak często się to odbywa. Przedstawiane powyżej okoliczności sprawy wynikają z jej akt i nie wymagały dodatkowych wyjaśnień ze strony organu, czy też Sądu, czego w skardze kasacyjnej domaga się pełnomocnik skarżącej. Nieuzasadnione są więc zarzuty, że organy nie wyjaśniły dostatecznie sprawy, że nie powołały nowych dowodów czy też, że stan faktyczny sprawy budzi wątpliwości. Wyjaśnienie dlaczego w dniu 4 września 2006 r. nie ostemplowano przesyłki, przy założeniu, że w tym dniu została oddana w Urzędzie Pocztowym, przekracza zakres tego postępowania a poza tym, wyjaśnienie tej okoliczności nie zmienia faktu, że na przesyłkach oddanych w Urzędzie Pocztowym i w książce nadawczej widnieją znaki stempla pocztowego z datą 5 września 2006 r., co świadczy o nadaniu w tym dniu przesyłki. Sąd I instancji przeanalizował wszystkie te okoliczności, dodatkowo występując do Poczty Polskiej o wyjaśnienie kiedy przesyłki nr [...] i nr [...] zostały nadane w UP nr 5 w Pruszkowie (pismo z dnia 21 sierpnia 2007 r.). Pismem z dnia 3 września 2007 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej Centrum Sieci Pocztowej Oddział Rejonowy Warszawa Zachód udzielił jednoznacznej odpowiedzi, iż "odcisk datownika umieszczony w pocztowej książce nadawczej jest potwierdzeniem przyjęcie przedmiotowych przesyłek w dniu 5 września 2006 r." W świetle takich okoliczności trudno uznać zarzuty naruszenia przez Sąd przepisów art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/, art. 134 § 1 i art. 106 § 5 p.p.s.a. za uzasadnione, gdyż Sąd prawidłowo przeprowadził kontrolę zaskarżonego postanowienia, wyjaśniając wszystkie istotne okoliczności tej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.