IV SA/Wa 1683/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-15

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Marta Laskowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest właściwy do dokonywania zmian podmiotowych w rejestrze, polegających na wpisaniu jako właściciela osoby zmarłej, w sytuacji gdy prawo własności do całej działki nie zostało jednoznacznie ustalone?
Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest właściwy do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu ani do wprowadzania do rejestru zapisów dotyczących osób zmarłych. Ewidencja ma charakter deklaratoryjny i powinna odzwierciedlać aktualny stan prawny, a ustalenie prawa własności należy do zakresu prawa cywilnego. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane wyłącznie na wniosek określonych podmiotów lub z urzędu, a mieszanie tych trybów jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
E. P. wniosła o ujawnienie S. B. jako właściciela działki nr (...) w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, powołując się na postanowienie o nabyciu praw do spadku. Prezydent Miasta P. odmówił zmiany, wskazując, że księga wieczysta nie obejmuje całej działki, a ponadto nie można ujawnić osoby zmarłej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że ewidencja musi zawierać aktualne dane i nie może obejmować osób zmarłych, a ustalenie prawa własności nie należy do kompetencji organu ewidencyjnego. E. P. wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2007 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. po rozpatrzeniu odwołania E. P. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia (...) kwietnia 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję odmawiającą dokonania zmiany podmiotowej w rejestrze ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr (...)- obręb (...) K.. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy. E. P. wystąpiła z wnioskiem do Prezydenta Miasta P. o ujawnienie w rejestrze ewidencji gruntów i budynków S. B. jako właściciela działki nr (...) przedkładając jako dowody odpisy ksiąg wieczystych "(...)" cd. KW (...) oraz wykaz synchronizacyjny, wg którego działka nr (...) o pow. (...)w całości zawiera się w powierzchni hipotecznej. Następstwo prawne po S. B. zostało wykazane na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 21 lutego 1991 r., sygn.akt I Ns (...) o nabyciu praw do spadku w gospodarstwie rolnym po w/w przez E. P. i D. L.. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia (...) sierpnia 2006 r. odmówił wprowadzenia zmiany podmiotowej w żądanym zakresie, jako podstawę wskazując opracowanie p.n. Badanie Hipoteczne Folwarku "(...)" cd. KW (...) wykonane przez geodetę uprawnionego. Z opracowania tego wynika, że powierzchnia hipoteczna (1,3923 ha) wynikająca z rozliczenia księgi wieczystej KW (...) obejmuje części działek ewidencyjnych nr (...), (...), (...) i dz. (...) w obrębie K., część dz. ewidencyjnej nr (...)w obrębie P. i część dz. ewidencyjnych nr (...), (...) oraz dz. nr (...) w obrębie W.. Powierzchnie oraz granice części tych działek ewidencyjnych, które obejmuje w/w księga wieczysta nie zostały jednak określone. Na skutek odwołania wniesionego przez E. P. powyższa decyzja Prezydenta Miasta P. została uchylona przez organ drugiej instancji i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia (...) kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta P. po ponownym rozpatrzeniu wniosku E. P. odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków w obrębie Nr (...) - K., w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr (...), zmiany podmiotowej polegającej na wpisaniu jako właściciela S. B.. Wskazano, że księga wieczysta "(...)" nie obejmuje swoim zasięgiem całej działki nr (...), a ponadto nie jest możliwe ujawnienie jako właściciela nieruchomości osoby zmarłej. Ponownie analizując sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wskazał, że dodatkowo z postanowienia Sądu Rejonowego w Płocku z dnia 21 lutego 1991 r., sygn.akt I Ns (...) wynika, że spadek po S. B. nabyły dzieci: K. P., W. B. i H. B., a spadek po K. P. nabyły dzieci: E. P. i J. P.. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Wynika z tego, że informacje w ewidencji gruntów winny być aktualne i nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące osób, które zmarły. Wg sporządzonej na zlecenie organu pierwszej instancji dokumentacji geodezyjno - prawnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego prawo własności przysługujące S. B. obejmuje działkę nr (...) o powierzchni (...), natomiast do działki nr (...) prawo własności nie zostało ustalone. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w myśl § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) dokonywanie zmian aktualizacyjnych w ewidencji odbywa się wyłącznie na wniosek strony lub z urzędu, a mieszanie tych trybów jest niedopuszczalne. Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek E. P. Pozostałe osoby mogące mieć interes prawny w ujawnieniu swoich praw do przedmiotowej nieruchomości nie zgłosiły takiego wniosku. Organ drugiej instancji podkreślił, że wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków zmian wynikających z dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego byłoby zatem możliwe jedynie w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez organ z urzędu po wcześniejszym uzgodnieniu właścicieli poszczególnych działek. Ustalenie podmiotów, którym przysługuje prawo własności nie należy jednak do kompetencji organu prowadzącego ewidencję gruntów, a jest zagadnieniem z zakresu prawa cywilnego. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego z dnia (...)czerwca 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała szczegółowo postępowanie przed organem pierwszej i drugiej instancji oraz stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Wg skarżącej cała działka nr (...) stanowi własność S. B. i dlatego brak jest podstaw do odmowy dokonania zmiany podmiotowej w żądanym zakresie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Mazowieckiego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów, przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem niezależnie od treści zarzutów zawartych w skardze Sąd bada, czy organy rozstrzygnęły sprawę co do istoty w granicach żądania określonego przez stronę. Rozpoznając sprawę we wskazanych granicach Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zaskarżoną decyzję należało ocenić w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem". W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami. Dane te mają charakter informacyjny, a sam rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny. Wynika z tego, że informacje w ewidencji gruntów mają być aktualne i nie mogą być do niej wprowadzane zapisy dotyczące osób, które zmarły, jak w sprawie niniejszej S. B. (zmarła 6 października 1988 r.). Wpisanie zatem przez organ informacji nieaktualnej jest naruszeniem powyższego przepisu. Pogląd taki wyraził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 marca 2007 r., sygn.akt IV SA/Wa 126/07. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą one natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich (vide wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 766/98, wyrok NSA z 6 listopada 2001 r., sygn akt II SA 2099/00). Nadto postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach (vide wyrok WSA z dnia 21 lipca 2004 r., sygn. akt II SA 1456/03). Zgodnie z art. 22 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne osoby zgłaszające zmiany danych objętych ewidencją gruntów obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku wykaz synchronizacyjny do KW "(...)" wykonany przez uprawnionego geodetę według którego działka nr (...) o powierzchni (...) ha zawiera się w powierzchni hipotecznej. Tymczasem organ pierwszej instancji zlecił sporządzenie dokumentacji geodezyjno - prawnej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 15 lutego 2007 r. Wykonano mapę z projektem podziału działki nr (...) na działkę nr (...) o powierzchni (...) ha i działkę nr (...) o powierzchni (...) ha. Z dokumentacji tej wynika, że prawo własności przysługujące S. B. obejmuje działkę nr (...), natomiast prawo własności do działki nr (...)nie zostało ustalone. Mając na uwadze, że postępowanie ewidencyjne służy rejestracji bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach słuszne jest stanowisko organu odmawiające dokonania żądanej przez E. P. zmiany. Ponadto podkreślić należy, że stosownie do treści § 46 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych o których mowa w § 10 i 11 tj. właścicieli nieruchomości, użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd lub trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zespołu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkowników gruntów państwowych i samorządowych. Katalog podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o zmianę zapisów w ewidencji gruntów i budynków jest więc katalogiem zamkniętym. Zmiana w ewidencji gruntów i budynków, może zaś być dokonana jedynie z wniosku wymienionych wyżej osób i podmiotów lub z urzędu. Co oznacza, iż organ nie może łączyć tych dwóch trybów, zaś decyzja winna określać wprost czy zaskarżone postępowanie wszczęte było i prowadzone z urzędu czy też na wniosek strony. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek nie pochodzi od wszystkich spadkobierców S. B., lecz tylko od E. P.. Wobec bezzasadności zarzutów skargi i nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu, takich uchybień, które mogłyby skutkować konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji skargę należało oddalić. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło