I SA/Ka 3064/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska /spr./ Sędziowie NSA Krzysztof Stanik Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant Halina Modliszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w B. na decyzję Izby Skarbowej w K. Ośrodka Zamiejscowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług - uchyla zaskarżoną decyzję, - określa, że decyzja nie może być wykonana. - zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł /słownie: [...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w B., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez "A" Sp. z o.o. Zakład Pracy Chronionej w B., utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] , mocą której organ podatkowy odmówił dokonania zwrotu wpłaconego za [...] 2002 r. podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołała art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 10 ust. 1 i art. 14a ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przedstawiając stan faktyczny podała, iż w dniu [...] 2002 r. Spółka złożyła deklarację VAT-7, w której wykazała kwotę podatku podlegającego wpłacie do Urzędu Skarbowego w kwocie [...] zł, a następnie w dniu [...] złożyła wniosek o dokonanie części zwrotu podatku. Dalej wskazała, iż ponieważ wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, organ pierwszej instancji odmówił dokonania wnioskowanego zwrotu. W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji, argumentując, iż wniosek został złożony wraz z deklaracją podatkową w ustawowym terminie. Zaakcentowała, iż dotychczas wszystkie dokumenty były składane w terminie i nie było żadnych komplikacji z ich zaginięciem. Organ odwoławczy nie uznał argumentów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu na wstępie przytoczył treść art. 14a ust. 1 ustawy podatkowej oraz stwierdził, iż wniosek winien być złożony w terminie do [...] 2002 r., a uchybienie tego terminu skutkuje utratą prawa do otrzymania zwrotu w trybie art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Następnie wskazała, iż Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających fakt złożenia wniosku w dniu [...] 2002 r., a z na przedstawionych dokumentów wynika, iż wyłącznie na deklaracji VAT-7 widnieje pieczątka wpływu Urzędu Skarbowego potwierdzająca datę [...] 2002 r., natomiast brak jest potwierdzenia wpływu na wniosku o zwrot podatku. Nie uznała przy tym argumentu, iż na deklaracji VAT-7 w części F : "Informacja o załączniku" zaznaczono kwadrat potwierdzający złożenie deklaracji wraz z wnioskiem. Końcowo odwołała się do zasady sformułowanej w art. 6 Kodeksu cywilnego i stwierdziła, iż to stronie ciąży obowiązek udowodnienia faktu złożenia wniosku w dniu [...] 2002 r., bowiem to strona wywodzi z tego faktu określone skutki prawne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, jako niesłusznej. Argumentowała przy tym, iż do deklaracji dołączono dokumentację stanowiącą podstawę zwrotu części podatku w kwocie [...] zł tj. wniosek o zwrot części podatku, wskaźnik zatrudnienia za czerwiec 2002 r. oraz wykaz pracowników za ten miesiąc. Natomiast w dniu [...] 2002 r., po telefonicznej interwencji pracownika Urzędu Skarbowego, który twierdził, iż dokumentacji nie znaleziono, ponownie złożono wymienioną dokumentację. Podkreśliła, iż dotychczas Spółka zawsze terminowo składała wszelkie dokumenty do organu podatkowego i jak dotąd nie było komplikacji z ich zaginięciem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, dodając, że pracownik Spółki wszystkie dokumenty dostarczył w dniu [...] 2002 r., co potwierdza pieczątka wpływu Urzędu Skarbowego. Pełnomocnik organu odwoławczego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, akcentując, iż w toku postępowania Spółka nie udowodniła, że wniosek został złożony łącznie z deklaracją. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy wywiódł, co następuje: Skarga jest uzasadniona w związku z czym zaskarżoną decyzję należało uchylić. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż mimo, że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Przechodząc do meritum sprawy na wstępie zaakcentować trzeba, iż nie jest kwestią sporną konieczność złożenia do urzędu skarbowego wniosku o zwrot części wpłaconego podatku od towarów i usług wraz z deklaracją, bowiem zasada ta wynika wprost z treści art. 14a ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż prowadzący zakład (zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej - dopisek Sądu), w terminie określonym do złożenia deklaracji dla podatku od towarów i usług, składa wraz z tą deklaracją do urzędu skarbowego wniosek o dokonanie zwrotu kwoty, o której mowa w ust. 1. W rozpatrywanej sprawie dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za [...] 2002 r. termin ten, wynikający z art. 10 ust. 1 ustawy podatkowej, upływał z dniem [...] 2002 r. i skarżąca Spółka bezspornie w tym terminie złożyła stosowną deklarację VAT-7, zaznaczając równocześnie na deklaracji VAT-7 w części F : "Informacja o załączniku - poz. 69. Do niniejszej deklaracji dołączono wniosek o zwrot podatku (zaznaczyć właściwy kwadrat:)" kwadrat, potwierdzający złożenie deklaracji wraz z wnioskiem. Organ podatkowy pieczątką wpływu widniejącą na tej deklaracji potwierdził fakt osobistego złożenia tego dokumentu w dniu [...] 2002 r., przy czym nie zakwestionował braku załącznika w postaci spornego wniosku o zwrot części podatku. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, iż skarżąca posiada potwierdzenie Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., iż w dniu [...] 2002 r. złożyła wraz z deklaracją VAT-7 wniosek o zwrot podatku. Mimo to organy podatkowe orzekające w sprawie uznały, iż Spółka winna dodatkowo wykazać, iż wraz z deklaracją VAT-7 za [...] 2002 r. złożyła sporny wniosek, a brak takiego dowodu uznały za podstawę odmowy dokonania wnioskowanego zwrotu z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o zwrot podatku. Ustalenie to, w ocenie Sądu, narusza zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje na podstawie własnego przekonania i na podstawie wszechstronnie przeanalizowanego materiału dowodowego. W teorii prawa podkreśla się, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że : - należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, - materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, - ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego (por. B. Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r., str. 376-378 /. Pogląd ten pozostaje aktualny również w odniesieniu do unormowań zawartych w ustawie - Ordynacja podatkowa z uwagi na identyczne brzmienie przepisu regulującego zasadę swobodnej oceny dowodów. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem organy podatkowe nie uwzględniły dowodu z dokumentu jakim jest deklaracja VAT-7, z której wynikało jednoznacznie, iż wraz z deklaracją Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku. Fakt ten został potwierdzony stosowną pieczątką Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., a zatem żądanie dodatkowych dowodów w celu potwierdzenia zdarzenia już udokumentowanego było nieuzasadnione. Co więcej wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organy podatkowe zupełnie zignorowały fakt, iż okoliczność złożenia deklaracji VAT-7 wraz z wnioskiem o zwrot podatku została wystarczająco potwierdzona tym dowodem. Uwzględniając zatem całokształt okoliczności sprawy Sąd - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 powołanej wyżej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę uwzględnił i zaskarżoną decyzję uchylił, orzekając zarazem, że decyzja ta nie może być wykonana, jak i obciążył Dyrektora Izby Skarbowej kosztami postępowania w sprawie.