I SA/Łd 45/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. Z. Kmieciak, Sędziowie NSA del. A. Świderska, P. Kiss ( spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 795,20 (siedemset dziewięćdziesiąt pięć 20/100) zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją Izba Skarbowa w Ł. na podstawie art. 233 par.1 pkt.2 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./ oraz art. 15 ust.1 i art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy z dn. 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych / tj. Dz.U. z 2000r. nr 54, poz. 654 ze zm./ po rozpatrzeniu odwołania A. spółki z o.o. z siedzibą w Ł. utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dn. [...] którą określono dla spółki należny podatek dochodowy od osób prawnych za 2000r. w kwocie 7.458 zł, zaległość podatkową z powyższego tytułu w kwocie 4.503zł oraz wyliczono odpowiednie odsetki za zwłokę. W motywach wydanych decyzji organy orzekające obu instancji stwierdziły, że spółka bezpodstawnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów za 2000r. wydatki w kwocie 15.000 zł, poniesione z tytułu wypłat na rzecz jedynego udziałowca M. W. dokonanych na podstawie zawartej z nim umowy zlecenia oraz kwotę 12 zł, wynikłą z błędnego sumowania kosztów podróży. W powyższym zakresie organy powołały się na niekwestionowane przez stronę ustalenia przeprowadzonej w spółce kontroli podatkowej, zgodnie z którymi od dn.01.02.2000r. M. W. był jedynym wspólnikiem spółki A. , a w dn.01.10.2000r. pełnomocnik tej spółki zawarł z nim umowę zlecenia na pełnienie funkcji członka Zarządu, na podstawie której spółka wypłaciła mu kwotę 15.000 zł. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji, iż w rozpatrywanym przypadku zawarcie umowy zlecenia z jedynym udziałowcem spółki przez pełnomocnika nastąpiło z naruszeniem art. 203 obowiązującego w tym okresie kodeksu handlowego i powoduje nieważność umowy z mocy art. 58 k,c. W powyższym zakresie organ drugiej instancji w ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania spółki, powołując się na wskazane orzecznictwo sądowe stwierdził, że zawarta przez jedynego udziałowca umowa zlecenia nosi znamiona zawarcia umowy z samym sobą, a poniesione z tego tytułu jednostronne wydatki na rzecz udziałowca nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust.1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze pełnomocnik spółki zarzucając naruszenie przepisów art.12-122, art.. 187 par.1, art.193 par.1 i 6 Ordynacji podatkowej oraz art. 16 ust.1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł., a także o rozważenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji z uwagi na naruszenie art. 193 Ordynacji podatkowej. Strona skarżąca stwierdziła, że stanowisko organów podatkowych o odmowie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów poniesionych przez spółkę wydatków na rzecz udziałowca z tytułu zawartej umowy zlecenia nie znajduje dostatecznego uzasadnienia w świetle nowego obowiązującego brzmienia przepisu art. 16 ust.1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców nie będących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów. Zdaniem strony w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż poniesione wydatki na rzecz udziałowca były świadczeniami jednostronnymi, albowiem były one wynagrodzeniem, ekwiwalentem za czas i czynności wykonywane w ramach pełnienia funkcji członka zarządu spółki. Według strony organy podatkowe bezpodstawnie uznały, iż umowa zlecenia z udziałowcem spółki została zawarta z naruszeniem art., 203 kodeksu handlowego i stanowi nieważną czynność prawną w rozumieniu art.58 kodeksu cywilnego. W zakresie zarzutu naruszenia art.193 Ordynacji podatkowej strona stwierdziła, że par.1 tego artykułu zawiera domniemanie prawne prawdziwości zapisów księgi podatkowej, a jedyną drogą podważenia tego domniemania jest sporządzenie przez organy podatkowe dokumentu przewidzianego w par. 6 powołanego artykułu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stając się na podstawie art. 97 par.1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ właściwym do rozpatrzenia niniejszej skargi, zważył, co następuje; Skarga w zakresie żądania uchylenia zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Ł. zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim stwierdzić, iż organy podatkowe obu instancji nie udowodniły ani też nie uprawdopodobniły swojego stwierdzenia, że poniesione przez skarżącą spółkę w 2000r. na rzecz udziałowca M. W. sporne wydatki w kwocie 15.000 zł stanowiły jednostronne świadczenia, o których mowa w art. 16 ust.1 pkt 38 ustawy z dn. 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych / tj. Dz.U. z 1993r. nr 106, poz. 482 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1999r. Zgodnie z powyższym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców /akcjonariuszy/ nie będących pracownikami w rozumieniu odrębnych przepisów. Należy uznać, iż z wykładni a contrario tego przepisu wynika, że kosztami uzyskania przychodów są poniesione świadczenia na rzecz udziałowców, nie będących pracownikami spółki w rozumieniu przepisów prawa pracy, o ile nie są to świadczenia jednostronne. Pojęcie "świadczenia jednostronnego" nie zostało bliżej wyjaśnione ani w przepisach prawa podatkowego ani też prawa cywilnego. Nie ulega jednak wątpliwości, że chodzi tu o świadczenia dokonywane przez jedną ze stron na rzecz drugiej bez jakiejkolwiek ekwiwalentności świadczenia tej drugiej strony. W niniejszej sprawie organy podatkowe główną uwagę skierowały na kwestie związane z formalną ważnością umowy zlecenia zawartej z M.W. przez pełnomocnika spółki, natomiast nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego ustalenia, czy poniesione przez spółkę wydatki mogą być uznane za świadczenia jednostronne na rzecz tego udziałowca. Natomiast z wyjaśnień strony skarżącej, nie kwestionowanych w tym zakresie przez organy podatkowe wynika, że wymieniony udziałowiec, pełniąc obowiązki członka zarządu spółki zajmował się na bieżąco jej wszelkimi sprawami, , a więc nie można w tym przypadku uznać, iż wypłacenie na jego rzecz w 2000r. na podstawie zawartej umowy zlecenia kwoty ogółem 15.000 zł stanowiło jednostronne świadczenie. W tych warunkach należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 16 ust.1 pkt. 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a podniesiona przez organy podatkowe kwestia ważności umowy zlecenia zawartej z udziałowcem nie miała zasadniczego znaczenia dla wyniku tej sprawy. Należy także zauważyć, że powołane przez Izbę Skarbową w powyższym zakresie orzecznictwo sądowe i związana z tym argumentacja dotyczy stanu prawnego przed nowelizacją art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dokonaną ustawą zmieniającą z dn.20.11.1998r. /Dz. U. nr 144, poz. 931/. Sąd nie podziela natomiast zawartego w skardze ewentualnego żądania stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji z uwagi na naruszenie zdaniem strony art. 193 Ordynacji podatkowej. Należy podnieść, że zakwestionowanie przez organy podatkowe wysokości wykazanych przez skarżącą spółkę kosztów uzyskania przychodów nastąpiło na podstawie ustaleń z przeprowadzonej kontroli podatkowej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. /protokół z kontroli z dn.14.06.2002r./ i według oceny Sądu rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy jest uzależnione wyłącznie od właściwej wykładni i zastosowania przepisu art. 16 ust.1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dn. 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzekł, jak w sentencji.