II SA/Po 4553/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2004 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty G. Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia [...]. Nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10,-zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski Wojewoda decyzją z dn. [...].[...]działające na podst. m. in. art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 6 C ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. nr 6 poz. 56 z 2001r.) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w G. działającego z upoważnienia Starosty G. odmawiającej przyznania B.W. zasiłku przedemerytalnego. Według ustaleń organów B. W. [...]09.2001r. zarejestrowany został jako bezrobotny i od [...].09.2001r. przyznano mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wraz z rejestracją B. W. złożył wniosek o zaliczenie okresu wykonywania pracy w Przedsiębiorstwie Sprzętowo Transportowym budownictwa Rolniczego jako pracy w warunkach szczególnych i przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Tymczasem zgodnie z art. 37 j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki w tym nadto co najmniej 30 letniego okresu uprawniającego do zasiłku i nadto co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Powyższe przepisy wprowadziły zasadę udokumentowania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze bądź w zgodzie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Taką dokumentacją jest zaświadczenie pracodawcy. Zdaniem organu przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków było bezcelowym. Organ wskazał że w razie trudności z uzyskaniem przedmiotowego zaświadczenia pracodawcy strona winna wystąpić o "ustalenie tego faktu" prawomocnym orzeczeniem sądu (powszechnego) z tych też względów nie podzielono argumentacji zawartej w odwołaniu B. W. od rozstrzygnięcia I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. W. podkreślał, że pracował jako operator ciężkich maszyn budowlanych i drogowych. Było to stanowisko, które w myśl przepisów emerytalnych i ustawy o przeciwdziałaniu bezrobociu było stanowiskiem pracy w warunkach szczególnych i o szczególnym charakterze. Przedsiębiorstwo, w którym pracował uległo likwidacji i nie ma praktycznie możliwości uzyskać wymaganych przez organ dokumentów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Skargę wniesiono jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo organ administracji publicznej przywołał ust. 1 a) dodanego do art. 37 przez art. 1 pkt 35 noweli z dnia 22 czerwca 2001r. zmieniają m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W myśl omawianych reguł okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach. Bądź na podstawie ponownego orzeczenia sądu. Pomijając kwestię konstytucyjności omawianego art. 37 j ust. 1 a ustawy z 14.12.1994 r. zauważyć należy, że przepis ten odwołuje się do dokumentacji i to odpowiedniej zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach. Dokumentacją taką może jest m. in. w rozumieniu przepisów wykonawczych także świadectwo pracy. Jednakże ze stanowiska organów zatrudnienia wynika, że świadectwo pracy ma szczególną moc dowodową, której treści nie można podważyć innymi dowodami. Organ odwołuje się zatem do koncepcji formalnej teorii dowodów, która w polskim systemie prawa nie obowiązuje (wyrok NSA z 9.3.1989-II SA 961/88-ONSA 1/89/33, akceptowany przez zespół sędziów NSA pod red. R. Hausera "Kpa z orzecznictwem NSA, SN i TK" W. Pr. 1995 s. 165 t.8). Pod rządem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.2.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. 10/83/49 ze zm.) utrwalił się pogląd Sądu Najwyższego, z którego wynika, że przed Sądem ubezpieczeń społecznych dopuszczalne są wszelkie dowody nie zakazane przez prawo procesowe (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4.3.1997-III Aua 105/97- Apel. W-wa 2/97/7; wyrok SN z 25.7.1997-II UKN 186/97-OSNAP 11/98/342; wyrok SN z 24.5.2001-I PKN 413/00-Mo.Pr.22/01/1102= Rzeczpospolita 24-26.12.2001 s.C1, akceptowane przez A. Krajewskiego "Ubezpieczenie społeczne- praktyczne omówienie z orzecznictwem" WZPP 2002 s. 173). Już pod rządem Konstytucji PRL z 22.7.1952 r. (j.t. Dz.U. 7/76/36, zm. 2/80/81, 11/82/83, 39/83/175) Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 10.6.1987 r. – P 1/87 (OTK 1987 p. 1, akceptowane przez: T. Żyznowskiego "Cywilnoprawna problematyka ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości- wybrane zagadnienia" W-wa 1988 s. 55; K. Działochę i S. Pawelę "Orzecznictwo TK 1986-93- wybór, opracowanie, piśmiennictwo" Wyd. Pr. IUSTITIA 1996 s. 129 i n., poz. 7; zespół sędziów NSA pod red. R. Hausera- op. cit s. 167 t. 17) orzekł, że przepisy par. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.9.1985 r. w sprawie zaliczania wartości mienia nieruchomego pozostawionego za granicą na poczet opłat za użytkowanie wieczyste lub na pokrycie ceny sprzedaży działki budowlanej i położonych na niej budynków (Dz. U. 47.85/244) są niezgodne z przepisem art. 88 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 22/85/99) oraz z art. 75 kpa. Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu owego orzeczenia, że celem art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości było umożliwienie repatriantom zaliczenia wartości pozostawionego mienia na pokrycie opłat za użytkowanie wieczyste lub ceny sprzedaży działki budowlanej oraz ceny sprzedaży położonych na niej domów, budynków lub lokali. Prawo repatrianta do zaliczenia tego mienia wynikało ex lege z art. 88 ust. 1 owej ustawy i nie wymagało żadnego dowodu do czasu złożenia wniosku o zaliczenie wartości tego mienia w sprawie wcześniej przezeń wszczętej o ustanowienie na jego rzecz użytkowania wieczystego względnie nabycia państwowej nieruchomości. Prawo repatrianta realizowało się dopiero w konsekwencji wszczęcia takiego postępowania i jego zakończenia decyzją administracyjną. Wydanie decyzji musiało być poprzedzone postępowaniem według reguł kpa. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej- udowodnienie każdego faktu mającego znaczenie prawne może nastąpić za pomocą wszelkich legalnych środków (art.: 7, 75, 76 par. 3 i art. 86 kpa.). Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, że jakiekolwiek ograniczenie w tym przedmiocie wynikać może tylko z przepisów ustawowych. Zwrócić także należy uwagę, iż w orzecznictwie Sądu Najwyższego, wyrażone jest stanowisko, iż świadectwo pracy nie jest dokumentem urzędowym na gruncie przepisów postępowania cywilnego, a dowód przeciwko stwierdzeniom czy brakom stwierdzeń w świadectwie pracy, jako dokumencie, w ramach postępowania o konkretne roszczenie, może być przeprowadzony w każdym czasie; także po upływie terminów określonych w art. 97 par. 2 [1] Kp /wyrok SN z dnia 17 maja 1996 r., I PRN 40/96 – Prokuratura i Prawo 1996 nr 10 poz. 58, uchwała SN z dnia 28 września 1990 r., III PZP 15/90 – OSNCP 1991 nr 4 poz. 45/. W kontekście powyższych rozważań stanowisko organów zatrudnienia, iż na podstawie zeznań świadków nie można podważyć treści świadectwa pracy nie można uznać za zasadne. Przytoczone wyżej rozważania uzasadniają stanowisko, iż rozpatrując przedmiotową sprawę organy administracyjne nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, dopuszczając się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ust. 1 wymienionej ustawy o ppsa. /-/ E.Podrazik /-/ P.Miładowski /-/ M.Dybowski TG