II SA/Wr 710/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Roman Ciąglewicz – spr. sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie asesor WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent [...] odmówił przyznania L. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 3 stycznia 2001 r. Prezydent powołał się na przepis art. 37l ust.1 w związku z art. 27 ust.1 pkt 3-6 i ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz.128 ze zm.). Organ stwierdził w uzasadnieniu, że prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał świadczenie w postaci jednorazowego ekwiwalentu pieniężnego za urlop górniczy lub otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Bezrobotnemu, w takiej sytuacji, przysługuje zasiłek po upływie okresu, za który otrzymał ekwiwalent lub odszkodowanie. W odwołaniu L. Z. podniosła, iż odszkodowanie z § 6 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy nie było odszkodowaniem za skrócenie okresu wypowiedzenia. Pracodawca rozwiązał z nią stosunek pracy w trybie porozumienia stron. Zauważyła, że w decyzji I instancji powołano się na zasady dotyczące pracowników górnictwa, które jej nie dotyczą. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przywołał podstawę materialną w postaci przepisu art. 37l ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz.56). Wywodził, że zgodnie z art. 37l ust.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4. W myśl art. 27 ust.1 pkt 6 oraz art.27 ust.2 pkt 4 ustawy, jeżeli osoba uprawniona do świadczenia przedemerytalnego otrzymała odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje po upływie okresu, za który otrzymała powyższe odszkodowanie. Odszkodowanie wypłacane pracownikowi PKP, w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, wiąże się ze skróceniem okresu wypowiedzenia. Ze świadectwa pracy wnioskodawczyni wynika, że L. Z. otrzymała odszkodowanie w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia na podstawie § 6 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników przedsiębiorstwa państwowego PKP. Świadczenie przedemerytalne powinno jej przysługiwać dopiero po upływie okresu, za który odszkodowanie zostało wypłacone. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 3 stycznia 2001 r. Przypomniała, że rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło na mocy porozumienia stron. Elementarna przesłanka wymieniona w art. 27 ust.1 pkt 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie została zatem spełniona. Nie było więc podstaw do odmowy wypłaty świadczenia przedemerytalnego, według zasad ustalonych w art. 37l ust.2 ustawy, tj. od dnia 3 stycznia 2001 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Przytoczył wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: najpierw odnotować trzeba, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że wobec tej decyzji nie można zastosować żadnego typu wyroku wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Materialną podstawę rozstrzygania stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56), w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela, ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. Nr 122, poz. 1323). W myśl znowelizowanego art. 37 l ust.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłki i świadczenia przedemerytalne przysługują od następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od następnego dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień, z zastrzeżeniem art. 27 ust.1 pkt 3-6 i ust. 2 pkt 2-4. Przepis art. 27 ust.2 pkt 4 stanowi zaś, że zasiłek i świadczenie przedemerytalne przysługują bezrobotnemu po upływie okresu za który otrzymał ekwiwalent, odprawę lub odszkodowanie, o których mowa w ust.1 pkt 5 i 6. Natomiast zgodnie z brzmieniem przepisu art. 27 ust.1 pkt 6 prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Tak więc prawo do świadczenia przedemerytalnego nie przysługuje w okresie, za który bezrobotny otrzymał odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia (por. wyrok NSA z dnia 1 października 2001 r., sygn. akt II SA 1021 / 01, System Informacji Prawnej LEX nr 51007). Dotyczy to także odszkodowania wypłaconego pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2000 r. r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji PKP (Dz. U. Nr 40, poz. 464) oraz § 6 Ponadzakładowego Układu Zbiorowego PKP, za okres wypowiedzenia, przysługujący temu pracownikowi. Nie ma podstaw do traktowania odszkodowania wypłaconego takiemu pracownikowi inaczej, niż odszkodowania w rozumieniu art. 361 kodeksu pracy. Celem tych odszkodowań jest rekompensata za wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy i za krótszy okres wypowiedzenia umowy o pracę. Dokonując wykładni przepisu art. 27 ust.1 pkt 6 oraz art. 27 ust.2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, pamiętać trzeba o uregulowaniu art. 2 ust.1 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym status bezrobotnego nie przysługuje osobom m.in. zatrudnionym lub uzyskującym dochody. Osoba nie będąca bezrobotnym nie ma prawa do świadczeń z tytułu bezrobocia. Świadczenie przedemerytalne ma zaś zagwarantować osobom pozbawionym wynagrodzenia za pracę dochód umożliwiający im utrzymanie się do czasu nabycia prawa do emerytury. Zgodnie z art. 361 § 2 kodeksu pracy okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia. W związku z tym nie sposób traktować osoby, która otrzymała odszkodowanie, jako quasi pracownika z jednej strony i osobę bezrobotna z drugiej (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA / Ka 1296 / 01; niepublikowany). Dla charakteru prawnego tego odszkodowania bez istotnego znaczenia jest, czy strony rozwiązały stosunek pracy w drodze wypowiedzenia przez zakład pracy, czy też poprzez porozumienie stron, gdyż wypłacone skarżącej odszkodowanie dotyczyło w rzeczywistości skrócenia jej, a w istocie całkowitego pozbawienia, przysługującego jej okresu wypowiedzenia i to w przedłużonym okresie 6 miesięcy. Stosunek pracy rozwiązano ze skarżącą z dniem 31 grudnia 2000 r. Wypłacono jej odszkodowanie za okres 6 miesięcy, tj. za okres od dnia 1 stycznia 2001r. do dnia 30 czerwca 2001 r. Mimo więc, że skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. w dniu 2 stycznia 2001 r., to prawo do świadczenia przedemerytalnego nabyła z dniem 1 lipca 2001 r. Zauważyć przy tym należy, iż z pełnej treści decyzji organów zatrudnienia (rozstrzygnięć i uzasadnień) wynika, że nie zostało zakwestionowane prawo wnioskodawczyni do świadczenia przedemerytalnego po upływie okresu za który wypłacono odszkodowanie, tj. po 30 czerwca 2001 r. Uwaga ta wydaje się o tyle potrzebna, że samo rozstrzygnięcie I instancji sprowadza się do odmowy przyznania wnioskodawczyni świadczenia przedemerytalnego od dnia 3 stycznia 2001 r. Odnosząc się do zarzutów skarżącej, dodać można, że zaaprobowanie jej stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której za ten sam okres pobrałaby ona odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku pracy i świadczenie przedemerytalne. Byłoby to sprzeczne z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Odnotować także przyjdzie, iż ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r., nowelizująca m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, uchwalona została pod rządami ustawy z dnia 30 grudnia 1950 r. o wydawaniu Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (Dz. U. Nr 58, poz. 524, ze zm.). Przepis art. 8 noweli, ustalający datę wejścia tej noweli w życie na dzień 1 stycznia 2001 r., nie jest sprzeczny z art. 4 ustawy o wydawaniu Dziennika Ustaw i Dziennika Urzędowego Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Konstytucyjność w/w art. 8 ustawy nowelizującej nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny, organ uprawniony do badania zgodności ustaw z Konstytucją, na mocy art. 188 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji brak "vacatio legis" nie uprawniał organów administracyjnych do rozstrzygania, po dniu 1 stycznia 2001 r., na podstawie poprzedniego stanu prawnego. Zaakcentować jednak w tym miejscu warto, że wprowadzona nowelą z dnia 22 grudnia 2000 r. zmiana nie miała wpływu na uprawnienia skarżącej i rozstrzygnięcie sprawy. W obu stanach prawnych, tj. w obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000 r. i po tej dacie, ocena otrzymanego przez skarżącą świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy powinna być jednakowa, ponieważ otrzymane przez nią, na podstawie układu zbiorowego pracy świadczenie było i jest równoznaczne z odszkodowaniem przewidzianym w art. 361 kodeksu pracy (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 3308 / 00, System Informacji Prawnej LEX nr 77661). Ma rację skarżąca zauważając, iż nawiązanie w uzasadnieniu decyzji I instancji, w jej sytuacji faktycznej i prawnej, do uregulowania art. 27 ust. 1 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu było zbędne. Nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy. Wobec powyższego należało, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.