OW 21/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka ( spr.) Zbigniew Rausz Protokolant Agnieszka Kwiatkowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Chełmie a Wojewodą Lubelskim w przedmiocie określenia organu właściwego do rozpoznania odwołania postanawia wskazać Wojewodę Lubelskiego jako organ właściwy do rozpoznania odwołania K. W. od decyzji Starosty Powiatowego we Włodawie z dnia 7 marca 2003r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie we wniosku złożonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Chełmie, a Wojewodą Lubelskim i ustalenie, który organ jest właściwy do rozpatrzenia odwołania K. W. od decyzji Starosty Włodawskiego z dnia 7 marca 2003r. znak [...] zobowiązującej K. W. do wykonania konserwacji urządzeń melioracji szczegółowych w latach 2003-2007 na terenie wsi Koralówka gm. Włodawa. W decyzji z dnia 7 marca 2003r. znajduje się pouczenie, że stronie służy prawo wniesienia odwołania do Wojewody Lubelskiego. K. W. zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji złożył za pośrednictwem Starosty Włodawskiego odwołanie do Wojewody Lubelskiego, który odwołanie przekazał w dniu 12 maja 2003r. na podstawie art. 65 Kpa Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Chełmie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowisko Wojewody Lubelskiego nie znajduje poparcia w przepisach prawa. Z treści art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) wynika, że do wojewody wnosi się odwołanie od decyzji wydanych przez starostę realizującego: 1) zadania z zakresu administracji rządowej określone w ustawie 2) kompetencje organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki. Art. 77 ust. 2 ustawy stanowi, że organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może ustalać, w drodze decyzji proporcjonalnie do korzyści odnoszonych przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy wykonywania obowiązku, o którym mowa w ust. 1. Natomiast według art. 140 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 jest starosta, Sygn. akt OW 21/04 wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, to znaczy, że organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest wojewoda. W odpowiedzi na wniosek Wojewoda Lubelski wnosił o ustalenie, że organem właściwym do rozpoznania odwołania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Chełmie. Zdaniem Wojewody Lubelskiego w sprawie niniejszej nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne. Starosta jest uprawniony do wydawania pozwoleń wodnoprawnych i wydając takie pozwolenie wykonuje zadania z zakresu administracji rządowej. Melioracje szczegółowe zostały wybudowane przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 18 lipca 2001r. i nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne. Art. 77 ust. 1 ustawy stanowi, że utrzymywanie urządzeń melioracji szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki. Natomiast w myśl ust. 2 art. 77 ustawy, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może ustalić w drodze decyzji szczegółowe zakresy i terminy wykonywania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, stosownie do pozwolenia wodnoprawnego lub instrukcji utrzymania systemu urządzeń melioracji wodnych. Zdaniem Wojewody Lubelskiego użyte w art. 77 ust. 2 "organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego" nie jest jednoznaczny z wykonywaniem zadań z zakresu administracji rządowej, ale wskazuje, że organem właściwym jest ten organ, który wydaje pozwolenia wodnoprawne. W myśl art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo wodne, do wojewody wnosi się odwołanie od decyzji realizującego kompetencje organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem Wojewody nie oznacza to wszystkich kompetencji przyznanych organowi uprawnionemu do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, ale te kompetencje, które są związane z wydawaniem pozwoleń wodnoprawnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Starosta Powiatowy we Włodawie w decyzji z dnia 7 marca 2003r., wydanej na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 oraz art. 140 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne Sygn. akt OW 21/04 (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) zobowiązał K. W. do wykonania konserwacji urządzeń melioracji szczegółowych, ustalając w decyzji zakres wykonania robót związanych z konserwacją urządzeń melioracyjnych oraz termin ich wykonania. Zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji K. W. złożył od tej decyzji odwołanie do Wojewody Lubelskiego, który uznał, że nie jest właściwy do jego rozpoznania i przekazał je Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Chełmie. Rozpoznając spór między tymi organami o ustalenie organu właściwego do rozpoznania odwołania należy podnieść, że stosownie do art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2001r. Nr 80, poz. 872 ze zm.), wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów o postępowaniu administracyjnym, jeżeli ustawy szczególne tak stanowią. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), która ustala w art. 4 ust. 4 w jakich sprawach odwołanie wnosi się do wojewody jako organu wyższego stopnia. Zgodnie z tym przepisem w sprawach, w których jako organ I instancji orzeka starosta, realizujący zadania z zakresu administracji rządowej określone w ustawie oraz kompetencje organu właściwego do wydawania pozwolenia wodnoprawnego, odwołanie wnosi się do wojewody. Art. 122 ustawy określa wykaz działań objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast w art. 74 ust. 1 ustawy została przyjęta jako zasada, że wykonywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do właścicieli gruntów, gdyż przeprowadzenie melioracji wodnej szczegółowej określonej w art. 73 ust. 1 zmierza do polepszenia zdolności produkcyjnej gleby tych gruntów oraz ułatwieniu ich uprawy, a tylko w wypadkach określonych w ust. 2 art. 74 urządzenia te mogą być wykonane na koszt Skarbu Państwa. Na zainteresowanych właścicieli gruntów nałożony został także w art. 77 ust. 1 ustawy obowiązek utrzymywania urządzeń wodnych szczegółowych, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej – do tej spółki. W przypadku jeżeli właściciele gruntów nie wykonują ciążącego na nich obowiązku wynikającego z art. 77 ust. 1 ustawy, to w myśl ust. 2 art. 77 ustawy Sygn. akt OW 21/04 organ właściwy do wydawania pozwolenia wodnoprawnego może ustalać w drodze decyzji, proporcjonalnie do korzyści odnoszonych przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy wykonywania obowiązku wynikającego z art. 77 ust. 1. Obowiązek ten może być zamieszczony w treści pozwolenia wodnoprawnego lub stanowić przedmiot odrębnej decyzji w celu przestrzegania instrukcji wydanej dla prawidłowego utrzymania systemu urządzeń melioracyjnych. Z przepisu tego zatem wyraźnie wynika właściwość organu do wydawania decyzji w przedmiocie utrzymywania melioracji wodnych szczegółowych, a organem tym jest starosta, gdyż wojewoda wydaje pozwolenia wodnoprawne tylko w przypadkach ściśle określonych w art. 140 ust. 2. Art. 140 ust. 1 ustanawiając zasadę, że organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, stanowi, że zadanie to wykonuje on z zakresu administracji państwowej. Zestawienie wyżej podanych przepisów, daje odpowiedź do którego organu należy wnieść odwołanie od decyzji wydanej na podstawie art. 77 – Prawa wodnego. Skoro przepis art. 77 ust. 2 stanowi, że decyzje wydaje organ, który jest właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego i jest nim zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy starosta, ale starosta działający z zakresu administracji rządowej, to organem odwoławczym jest wojewoda. Do wojewody bowiem stosownie do art. 4 ust. 4 pkt 1 wnosi się odwołania od decyzji wydanych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Przepis art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo wodne jako ustawy szczególnej stanowi o tym, który organ jest wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 Kpa. Z tych względów w oparciu o art. 4 i 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd postanowił jak w sentencji.