II SA/Kr 1495/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla (spr) Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski WSA Bogusław Wolas Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004r. sprawy ze skargi H.N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] Prezydent Miasta K. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania, orzekł o odmowie zwrotu na rzecz R.N. części działki nr "1" położonej w K. obręb [...] jednostka ewidencyjna P., objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I.kat. "2" o pow. 0,0048 ha. W trakcie postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji ustalono, że przedmiotowa część parceli przejęta została na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o Zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach ( Dz. U. Nr 27, póz. 192 ). Parcela I kat. "2" w wyniku dokonanego podziału zmieniła oznaczenie i konfigurację w taki sposób, że wydzielono z niej działkę nr "3" z przeznaczeniem pod zabudowę jednorodzinną, a pozostała część o pow. 0,0048 ha, włączono do działki nr "1" w celu utworzenia drogi dojazdowej do działek budowlanych nowopowstałego osiedla. Jednocześnie w trakcie rozprawy administracyjnej i oględzin terenu ustalono, że na przedmiotowym terenie znajduje się betonowy mur oporowy wraz z ogrodzeniem stalowym na słupkach stalowych, a pozostała część działki wykorzystywana jest jako ogród, na którym usytuowany jest budynek gospodarczy. Nawiązując do ustaleń Kierownika Urzędu Rejonowego w K., który decyzją z dnia [...] stycznia 1996r. znak: [...] działając na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r. z późn. zm.) odmówił zwrotu części działki nr "1", Prezydent Miasta K. wskazał, że mur oporowy i ogrodzenie zostały wybudowane na przedmiotowej działce jeszcze przed wydaniem przez Naczelnika Dzielnicy K. P. Zarządzenia nr [...] z dnia 19 grudnia 1975r. Podkreślił przy tym, że stosownie do decyzji Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. znak: [...] nakazana została rozbiórka istniejących tam obiektów budowlanych. Zobowiązany R.N. obowiązku tego jednak nie wykonał. Przy tych ustaleniach, Prezydent Miasta K. przyjmując, iż w myśl art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm.) nie można uznać za zbędną nieruchomość, jeżeli cel wywłaszczenia z winy poprzedniego właściciela nie mógł być zrealizowany, odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Od decyzji tej R.N. złożył odwołanie. Nie zgadzając się z wydaną decyzją zarzucił, iż decyzja Urzędu Dzielnicowego K. – P. z dnia 31 grudnia 1980r. nr [...] o nakazie rozbiórki jest nieważna. Rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] maja 2002r. znak: [...] Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K., orzekając jednocześnie o odmowie zwrotu części działki nr "1" położonej w Krakowie obręb [...] jednostka ewidencyjna Podgórze objętej Kw [...] stanowiącej własność Gminy K., odpowiadającej części parceli I. kat. "2" o pow. 0,0048 ha na rzecz H.N. W uzasadnieniu decyzji odmawiającej zwrotu przedmiotowej nieruchomości Wojewoda podzielił poglądy i stanowisko Prezydenta Miasta K. Z uwagi jednak na fakt, iż zaskarżona odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta K. naruszyła art. 4 pkt. 4 w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ) organ odwoławczy zmuszony był orzec o jej uchyleniu. Decyzja Prezydenta Miasta K. została bowiem skierowana do pełnomocnika poprzedniej właścicielki nieruchomości – R.N. zamiast do H.N., która była poprzednią właścicielką w rozumieniu art. 4 ust. 4 powołanej ustawy. Od powyższej decyzji Wojewody z dnia [...].05.2002r. H.N. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie podano podstawy prawnej odmowy zwrotu nieruchomości, "a jedynie powtarzające się slogany". Skarżąca stwierdziła również, iż decyzja Wojewody oparte jest na błędnej interpretacji przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wskazując, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości a określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z 2000r. z późn. zm. ). Organ Odwoławczy powołał się także na pogląd wyrażony już w sprawie zwrotu tej nieruchomości przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 kwietnia 1997r. sygn. akt II SA/Kr 842/96, że "cel wywłaszczenia został zrealizowany, gdyż przejęte nieruchomości przeznaczone zostały pod zabudowę jednorodzinną i zostały tak zagospodarowane. Fakt, iż z części wywłaszczonych nieruchomości w ramach kompleksowego projektu podziału tego terenu utworzono drogę dojazdową do jednej z działek niczego nie zmienia, gdyż jej utworzenie jest związane bezpośrednio z realizacją celu wywłaszczenia i jest niejako jego konsekwencją. Wydzielenie bowiem poszczególnych działek pociąga za sobą konieczność utworzenia także stosownych dróg dojazdowych, gdyż jest warunkiem zapewnienia prawidłowego korzystania z nich". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zwrot nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2()00r. z późn. zm.) jest możliwy i dopuszczalny w wypadku, jeżeli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W art. 137 ust. l powołanej ustawy zostały określone przesłanki zbędności nieruchomości. I tak, zgodnie z brzmieniem tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. W toku postępowania administracyjnego przyjęto w oparciu o zarządzenie Naczelnika Dzielnicy Kraków Podgórze nr [...] z dnia 10 grudnia 1975r. w sprawie ustalenia terenów budownictwa jednorodzinnego osiedla P. S. i jego podziału na działki budowlane, wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27 póz. 192), że celem wywłaszczenia spornej części parceli I. kat. "2" było włączenie jej do terenu budowlanego przeznaczonego pod drogę wewnątrzosiedlową. W toku postępowania ustalono również, że na terenie objętym powołanym Zarządzeniem Naczelnika Dzielnicy Kraków P. rzeczywiście powstały działki budowlane wraz z drogami dojazdowymi do poszczególnych budynków mieszkalnych. Nadto także ustalono, że na objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości droga dojazdowa nie została ostatecznie zrealizowana z uwagi na fakt, iż do dnia dzisiejszego na działce tej stoi betonowy mur oporowy samowolnie wzniesiony, a obowiązek rozbiórki tego obiektu, mimo ostatecznych nakazów, nie został przez zobowiązanego wykonany. W świetle powyższych stwierdzeń i ustaleń nie można uznać za wadliwe bądź nieuzasadnione stanowiska zaskarżonej decyzji, iż sporna nieruchomość stała się zbędna w rozumieniu art. 137 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z późn. zm. ) na cel dla którego została przejęta na rzecz Skarbu Państwa. Skoro bowiem celem przejęcia części parceli I. kat. "2" było dokonanie jej podziału i włączenie w teren osiedla "P. S." a osiedle to zostało utworzone i zabudowane domami mieszkalnymi, zbędność w powyższym znaczeniu nie zachodzi. W skład osiedli mieszkaniowych wchodzą bowiem także i drogi dojazdowe do domów mieszkalnych. Przed upływem zaś siedmiu lat od wydania wspomnianego Zarządzenia nr [...] Naczelnika Dzielnicy K. – P. / 19.12.1975r., którym przejęto sporną obecnie nieruchomość, podjęto czynności związane z realizacją celu przejęcia. Wszczęte zostało w szczególności postępowanie w przedmiocie rozbiórki samowolnie wzniesionego tam ogrodzenia (decyzja Urzędu Dzielnicowego K.- P. z dnia 31.12.1980r. k. 27 akt ). Okoliczności powyższe mogły stanowić podstawę do uznania przez organy administracji, że brak jest przesłanek niezbędnych do orzeczenia zwrotu spornej działki. Z tych względów należało uznać skargę za nieuzasadnioną i oddalić ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) w związku z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).