I SA/Wr 2066/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Cisek, Sędzia NSA - Halina Betta (sprawozdawca), Sędzia NSA - Lidia Błystak, Protokolant - Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. W. i G.W. - Zakładu A s.c. w O. na decyzję Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r. uchyla zaskarżoną decyzję Urząd Skarbowy w O. decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998r. wobec podatnika spółki cywilnej A w O. W toku weryfikacji złożonych przed podatnika dokumentów źródłowych związanych w 1998r. z działalnością gospodarczą spółki stwierdził organ I instancji przedwczesne nieprawidłowe ewidencjonowanie przez spółkę sprzedaży usług budowlanych w terminie wystawienia faktur VAT przed powstaniem obowiązku podatkowego. W rozliczeniu miesiąca sierpnia 1998r. podatnik zaewidencjonował sprzedaż usługi udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z dnia [...] za którą zapłata nastąpiła przelewem w dniu [...], natomiast z protokołu odbioru robót budowlanych wynika, że zakończenie prac budowlanych i ich odbiór nastąpił w dniu [...]. Urząd Skarbowy powołując się na przepis § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 156 poz. 1024 z późn. zm.) stwierdził, że obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży usługi budowlanej udokumentowanej wyżej wymienioną fakturą powstał w dniu zapłaty tj. 3 września 1998r. W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy stwierdził, iż skoro w miesiącu sierpniu 1998r. nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług to podatek zadeklarowany naliczony za ten okres podlega stosownie do art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.) rozliczeniu w najbliższym miesiącu w którym wystąpią czynności podlegające ustawie o podatku od towarów i usług. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie w którym kwestionuje przyjęcie daty wystawienia faktury VAT jako datę zakończenia robót budowlanych oraz określenie obowiązku podatkowego na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdza odwołująca się strona iż w przypadku usług budowlanych ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego jest dyskusyjne, może to być zarówno moment wykonania prac budowlanych, reklamacji, poprawek, likwidacji stanowisk pracy, czy też wymienienie maszyn i urządzeń. Dodatkowo podatnik podniósł uchybienia natury proceduralnej a to doręczenie zaskarżonej decyzji z daty [...]. dopiero [...], przetrzymywanie dokumentów źródłowych przez okres 2 miesięcy od wszczęcia postępowania podatkowego, przez co uniemożliwiono spółce ustalenie terminów wykonania robót budowlanych a tym samym dostarczenie protokołów zdawczo-odbiorczych, nie doręczenie każdemu ze wspólników spółki na jego adres domowy zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Izba Skarbowa we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Sporną kwestią jak zauważa organ odwoławczy jest ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży w poszczególnych miesiącach 1998r. robót budowlano-montażowych. Podzieliła Izba Skarbowa stanowisko organu I instancji iż powołany § 6ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów określa szczególny moment powstania obowiązku podatkowego i wyłącza stosowanie normy ogólnej wynikającej z art. 6 ustawy o VAT. Nie zgodziła się Izba Skarbowa z twierdzeniem spółki iż norma prawna zawarta w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. 2 rozporządzenia Ministra Finansów stanowi przywilej podatkowy będący odstępstwem od generalnej zasady zawartej w art. 6 ust.1 i ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993r. o VAT, który daje podatnikowi prawo wyboru terminu powstania obowiązku podatkowego, bądź to na podstawie przepisów art. 6 ustawy o VAT lub na podstawie w/w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia. Odpowiadając na pozostałe zarzuty odwołania Izba Skarbowa zauważa, iż materiał dowodowy wskazuje na to, że zaskarżone decyzje zostały wydane w dniu [...] i tego też dnia wysłane na adres siedziby spółki. Przesyłka ta jednak była kilkakrotnie awizowana i dopiero w dniu [...] została doręczona wspólnikowi spółki H. W. Nietrafny jest zdaniem organu II instancji zarzut dotyczący nie dostarczenia każdemu ze wspólników spółki zawiadomienia o wszczęciu postępowania, bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są między innymi jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej (w tym spółki cywilne). Wysyłając zatem postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego jak i decyzje na adres wskazany jako siedziba podatnika oraz w zaświadczeniu NIP-2 organ podatkowy I instancji nie naruszył przepisów prawa. Zwróciła Izba Skarbowa uwagę, iż w toku postępowania podatkowego podatnik miał wgląd do dokumentacji źródłowej, składania wyjaśnień bądź uzupełniania materiału dowodowego jednakże z możliwości tej nie skorzystał, a zatem nie można uznać za skuteczny zarzut iż spółka nie była w stanie ustalić terminów wykonania zleceń i podpisania protokołów zdawczo-odbiorczych bowiem dokumentacja źródłowa była przetrzymywana przez Urząd Skarbowy. W dniu [...] organ I instancji wzywał podatników do okazania dokumentów potwierdzających powstanie obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży usług budowlanych w tym protokołów odbioru technicznego, a takowych spółka nie przedłożyła. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze strona ponowiła zarzuty odwołania, podniosła zarzut niekonstytucyjności § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, oraz przedstawiła w sprawie jako nowy dowód protokół odbioru robót objętych umową Nr [...] z dnia [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Nie jest zasadny w sprawie zarzut naruszenia przepisu § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 154 poz. 797). Zgodnie z tym przepisem przy świadczeniu usług budowlanych lub budowlano-montażowych, obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usług. Przepisy § 6 w/w rozporządzenia, wydane na podstawie upoważnienia delegacyjnego wynikającego z art. 6 ust. 10 ustawy o VAT, są przepisami szczególnymi w stosunku do ogólnych zasad powstania obowiązku podatkowego określonych w art. 6 ustawy o VAT. Z normy przewidzianej w § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) powołanego rozporządzenia wynika, że obowiązek podatkowy w zakresie VAT w przypadku wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych powstaje w pierwszym rzędzie z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty za wykonaną usługę. Dopiero gdy usługa została wykonana a mimo tego zapłata nie nastąpiła, obowiązek podatkowy występuje z upływem 30 dni od dnia wykonania usługi. W przedmiotowej sprawie skoro podatnik nie okazał organom podatkowym protokołu odbioru robót, których dotyczą sporne faktury to dysponując tym materiałem dowodowym jaki został zebrany w dniu wydania zaskarżonej decyzji organy podatkowe uznały, iż sporne roboty zostały wykonane z datą wystawienia faktury. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podziela też tych zarzutów skargi, które zmierzały do wskazania, że wyżej przywołany przepis rozporządzenia Ministra Finansów jest niezgodny z Konstytucją. Rozporządzenie Ministra Finansów zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6 ust. 10 ustawy o VAT, które upoważniło Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia innych niż przewidziane w ustawie o podatku od towarów i usług momenty powstania obowiązku podatkowego. W związku z tym wskazany wyżej § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia Ministra Finansów ma oparcie w delegacji ustawowej. Dotychczas nie zostało wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziłoby niezgodność tego przepisu z przepisami ustawy. Organy podatkowe były zatem zobowiązane zastosować przepisy obowiązujące w obrocie prawnym. Skoro zatem dotychczas nie została zakwestionowana ani konstytucyjność delegacji ustawowej zawartej w ustawie o podatku od towarów i usług ani też § 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) rozporządzenia to nie można podzielić zarzutu skargi, że przepisy te są niezgodne z Konstytucją. W toku postępowania sądowego strona skarżąca przedstawiła nowy dowód jakim są protokoły odbioru robót objętych umową z dnia [...] Nr [...]. Z protokołów powyższych wynika iż odbiór robót nastąpił [...] co może sugerować iż obowiązek podatkowy dotyczący wykonania robót objętych tymże protokołem powstał w innej dacie niż przyjęły organy podatkowe, które tymże dowodem nie dysponowały i za datę odbioru robót przyjęły datę wystawienia faktury. Podkreślić należy iż nie jest błędem organów podatkowych nie ustosunkowanie się do powyższego dowodu jakim są przedłożone dopiero na etapie skargi protokoły odbioru robót niemniej powołanie się przez stronę na ten nowy dowód musi doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 145 §1 pkt b) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. Nr 153 poz. 1270) sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzje, jeżeli stwierdzić naruszenie prawa dają podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaś w myśl art. 240 § 1 pkt 5 ustawy ordynacji podatkowej z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) podstawę wznowienia stanowi ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem zaś nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć, zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Objęcie nie tylko okoliczności faktycznych, dowodów nowo odkrytych, ale również po raz pierwszy zgłoszonych przez stronę wynika z braku przesłanki, która ograniczałaby tę podstawę wznowienia postępowania rozwiązaniem, w myśl którego tylko jeżeli w toku instancji strona nie wiedziała o okolicznościach faktycznych lub dowodach może żądać wznowienia postępowania (patrz komentarz do ordynacji podatkowej 2004 wyd. "UNIMEX" str. 806). Skoro zatem w świetle nowych dowodów, które nie były przedmiotem oceny organów podatkowych nie można wykluczyć, iż błędnie organy przyjęły iż w miesiącu sierpniu 1998r. nie wystąpił po stronie podatnika obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług to należało uchylić zaskarżoną decyzję tym bardziej iż wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 2 kwietnia 2004r. sygn. akt I SA/Wr 2062/01 - 2065/01 decyzje Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2001r. dotyczące wymiaru podatku VAT za miesiące od kwietnia do lipca 1998r. zostały uchylone. Reasumując zatem podniesione wyżej okoliczności skutkować musiały uchyleniem zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b i c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Z uwagi iż zaskarżona decyzja nie nakłada na stronę skarżącą żadnego obowiązku Sąd odstąpił od orzekania czy i w jakim zakresie decyzja ta nie podlega wykonaniu.