II SA/Ka 716/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-05-06
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, który został zbudowany przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., powinna być oceniana według przepisów dotychczasowych, a zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji organu II instancji może mieć wpływ na ocenę legalności tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, który został zbudowany przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., powinna być oceniana według przepisów dotychczasowych (ustawy Prawo budowlane z 1974 r.). Zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po wydaniu decyzji organu II instancji nie może wpływać na ocenę legalności tej decyzji, gdyż sąd ocenia zgodność z prawem aktu administracyjnego według stanu prawnego obowiązującego w chwili jego wydania.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego domku letniskowego. Domek został zbudowany bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a działka, na której się znajdował, była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod komunikację i usługi gastronomii, a nie pod zabudowę letniskową. Skarżący podnosili, że działka miała być przeznaczona pod parking dla wyciągów narciarskich, które nie powstały, a nowy plan zagospodarowania przestrzennego ma przewidywać usługi i luźną zabudowę letniskową. Domek miał być obiektem tymczasowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi W. W. i M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Działając na skutek zawiadomienia Wójta Gminy W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r. nakazał W. i M. małżonkom W. rozbiórkę domku letniskowego posadowionego na działce pgr [...] w M. Gmina W., przy ul. [...]. Decyzja organu I instancji została oparta na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.).
W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji przez W. i M. małżonków W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swojej decyzji ŚWINB podniósł, że z dokonanych ustaleń wynika, że przedmiotowy budynek został wzniesiony przez skarżących w [...] r. bez pozwolenia na budowę. Wymieniona działka znajduje się w jednostce strukturalnej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem C-16 KP.Ug. Ustalenia planu dla tej jednostki są następujące: "komunikacja, usługi gastronomii
- projektowany parking dla obsługi wyciągów narciarskich (...)
- rezerwa terenu pod ewentualny obiekt gastronomiczny, który może być realizowany po wybudowaniu kanalizacji
- rygor zachowania i urządzeni strefy ochronnej wokół parkingu zgodnej z wymaganiami Państwowego Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego w B.".
W tej sytuacji zdaniem organu II instancji wydanie nakazu rozbiórki wymienionego w decyzji obiektu jest zgodne z prawem.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. i M. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i podali co następuje:
- działkę kupili z przeznaczeniem na realizację budynku letniskowego,
- w trakcie starań o uzyskanie pozwolenia na budowę okazało się, że teren na którym znajduje się ich działka został przeznaczony pod budowę zaplecza parkingowego dla projektowanych wyciągów narciarskich,
- z uwagi na to, że nie doszło do wybudowania wyciągów (miała je wznosić nie istniejąca już Fabryka [...]) teren został częściowo zainwestowany,
- domek letniskowy, którego dotyczy nakaz rozbiórki jest obiektem czasowym, nie jest trwale związany z gruntem (ma konstrukcję rozbieralną) oraz był przewidziany jako zaplecze do realizacji budynku zgodnie z nowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- aktualnie do wglądu został wyłożony projekt nowego planu zgodnie z którym teren ich działki znajdzie się w strefie przeznaczonej pod usługi i luźną zabudowę letniskową,
- skarżący wystąpili do Urzędu Gminy o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz pozostawienie czasowe domku letniskowego jako zaplecza do realizacji programu w nowym planie (wcześniej też wielokrotnie występowali o uwzględnienie zaistniałego stanu, ale otrzymywali informacje, że należy czekać),
- w [...] r. wyrazili zgodę na przeprowadzenie przez ich działkę kolektora sanitarnego, a od [...] r. płacą podatek od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ten dodatkowo wyjaśnił, że budynek skarżących został wyposażony w instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną. Mimo podejmowanych przez skarżących starań, kolejne decyzje wykluczały możliwość udzielenia zezwolenia na zabudowę ich działki. Wreszcie projektowana w przyszłości zmiana planu zagospodarowania nie może sankcjonować samowoli budowlanej, a obowiązujące przepisy nie dają podstawy prawnej do legalizacji tej samowoli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)- dalej przepisy wprowadzające - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej ustawą PoPPSA.
Skarga nie jest zasadna. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji bada ją zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) pod kątem jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i procesowego.
Poza sporem jest, że budynek w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki został zbudowany w [...] r., a więc w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) – dalej ustawa Prawo budowlane z 1974 r. Należy wskazać iż zgodnie z art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy również w tym okresie przystąpienie do robót budowlanych z wyjątkiem rozbiórek wymagało uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Skarżący nie posiadają takiego dokumentu i przyznają że domek letniskowy zbudowali bez pozwolenia na budowę. Działka oznaczona numerem ewidencyjnym pgr [...] w czasie budowy jak i w chwili wydawania decyzji usytuowana była w jednostce strukturalnej oznaczonej w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy W. symbolem C-16 KP.UG. Wymieniony plan został przyjęty uchwałą Rady Gminy w W. Nr [...] z dnia [...] r. i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Bielskiego z 1991 r. Nr 1, poz. 22. - z późniejszymi zmianami nie obejmującymi jednak wyżej wymienionej jednostki. Plan ten nie przewidywał możliwości lokowania na działce skarżących budynków mieszkalnych ani letniskowych.
Art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w odniesieniu do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych. Do obiektów takich zgodnie z zacytowanym przepisem zastosowanie mają przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Wymieniony art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy nakazuje właściwemu organowi (aktualnie organem takim jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W świetle cytowanych wyżej ustaleń miejscowego planu ogólnego Gminy W. obowiązującego w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku jak i w dniu wybudowania przedmiotowego obiektu PINB dla Powiatu [...] miał nie tylko prawo, ale i obowiązek wydania decyzji, a ŚWINB zasadnie orzekł o utrzymaniu jej w mocy.
Wskazać przyjdzie, iż powoływane przez skarżących okoliczności wskazujące, iż wzniesiony przez nich domek ma charakter tymczasowy czego ma dowodzić jego konstrukcja rozbieralna i brak trwałego związania z gruntem, nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Na ocenę taką nie może mieć także wpływu podniesiona kwestia wyłożenia do wglądu projektu nowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zgodnie z którym to projektem, ma ulec zmianie przeznaczenie terenu na którym jest posadowiony przedmiotowy budynek. Gdyby nawet bowiem, wskazana zmiana planu miejscowego weszła już w życie, to Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji ŚWINB nie może brać jej pod uwagę. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ocenie podlega bowiem zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego ze stanem prawnym obowiązującym w chwili jego wydania, a nie wyrokowania. Wyjątek stanowi tutaj tylko zmiana stanu prawnego powstała na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 a kpa.
Odnosząc się do deklarowanego przez skarżących zamiaru posadowienia na działce trwale związanego z gruntem budynku i tymczasowego wykorzystania w czasie budowy istniejącego już obiektu można wskazać w tym miejscu na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. sygn. akt OPS 4/01 (ONSA z 2002 r. z. 2, poz. 58) w świetle której dopuszczalne jest w takiej sytuacji zastosowanie art. 39 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r. Wspomniany w tej uchwale przepis daje możliwość ubiegania się o odroczenie wykonania orzeczonej rozbiórki i czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego. Właściwym do wydania rozstrzygnięcia w takiej sprawie będzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 ustawy PoPPSA. w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających , orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło