FZ 12/04
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2004-05-10
Skład orzekający: Adam Bącal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 PPSA, jeśli postępowanie upadłościowe zostało wszczęte przed wniesieniem skargi do sądu, a skargę wniósł syndyk masy upadłości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że art. 124 § 1 pkt 4 PPSA ma zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy upadłość strony została ogłoszona w trakcie toczącego się postępowania sądowego. W przypadku, gdy upadłość ogłoszono przed wszczęciem postępowania sądowego, a skargę wniósł syndyk, przepis ten nie może być stosowany, aby nie pozbawić syndyka możliwości skutecznego dochodzenia praw upadłego.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości spółki złożył skargę na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 PPSA, uznając, że wszczęto postępowanie upadłościowe. Syndyk wniósł zażalenie, argumentując, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy upadłość ogłoszono przed wszczęciem postępowania sądowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia NSA Adam Bącal, , po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Syndyka Masy Upadłości "H." Spółka z o.o. w likwidacji w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2004 r., sygn. akt I SA/Lu 377/03 o zawieszeniu postępowania w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "H." Spółka z o.o. w likwidacji w L. na decyzję Izby Skarbowej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie : zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 1999 r. nie uiszczonego w terminie płatności p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Izba Skarbowa w Lublinie utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w L. w sprawie określenia nie uiszczonego w terminie płatności zobowiązania w podatku od towarów i usług przez "H." Sp. z o.o. w likwidacji. 1 lipca 2003r. Syndyk Masy Upadłości "H." Sp. z o.o. w likwidacji złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie skargę na tę decyzję.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który z dniem 1 stycznia 2004r. na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się właściwy do rozpoznania skargi, zawiesił postępowanie w sprawie w oparciu o art. 124 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dniu 23 lutego 2004r. Syndyk Masy Upadłości "H." Sp. z o.o. w likwidacji skierował do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na opisane postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podano m. in. że art. 124 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania w sytuacji, gdy upadłość podmiotu ogłoszono przed wszczęciem postępowania sądowego i gdy stroną (pod względem procesowym) od początku jest syndyk i to z jego inicjatywy wszczęto postępowanie przed sądem. Odmienna wykładnia wg której syndyk wszczyna postępowanie sądowe, po czym wskutek zawieszenia nie może prowadzić tego postępowania ( do czasu ustania przyczyny zawieszenia, a więc do zakończenia postępowania upadłościowego, tj. wyrejestrowania spółki z Krajowego Rejestru Sądowego) prowadziłaby do wniosku, że zarówno upadły jak i działający na jego rzecz syndyk masy upadłości pozbawieni byliby prawa zaskarżenia ostatecznych decyzji organów podatkowych.
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył co następuje:
Art. 124 § 1 pkt 4, na który powołuje się Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym postanowieniu, istotnie obliguje sąd do zawieszenia z urzędu postępowania sądowego jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Zauważyć jednak należy, że powołany przepis znajduje zastosowanie w przypadku ogłoszenia upadłości strony w trakcie postępowania sądowego. Nie może on natomiast mieć zastosowania w sytuacji, gdy upadłość podmiotu ogłoszono przed wszczęciem postępowania sądowego, a skarga została wniesiona przez syndyka. Rozumienie powołanego przepisu przyjęte przez sąd wojewódzki prowadziłoby do sytuacji, w której syndyk zobligowany na podstawie art. 173 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo Upadłościowe i Naprawcze (Dz.U. nr 60 poz. 535) do zarządzania majątkiem upadłego pozbawiony zostałby możliwości skutecznego zaskarżania ostatecznych decyzji organów podatkowych, czy skutecznego dochodzenia przed sądem praw przysługujących upadłemu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło