I SA/Wr 1135/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie: S. NSA Lidia Błystak Asesor WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień 1998 r. I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ja decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w Legnicy z dnia [...] o Nr [...] II. Stwierdza, że wymienione w pkt I decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił J. W. prowadzącemu przedsiębiorstwo pod firmą Przedsiębiorstwo A J. W. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za sierpień 1998r., zaległość w tym podatku oraz odsetki za zwłokę. Podstawą określenia zobowiązania w kwocie odmiennej od zadeklarowanej przez podatnika stały się ustalenia dotyczące poprzednich miesięcy 1998 r., które wpłynęły na rozliczenie dotyczące analizowanego okresu. Czynności kontrolne ujawniły, iż w lipcu 1998 r. Skarżący ujął faktury zakupu towarów od firmy Przedsiębiorstwo B spółka cywilna M. P., M. D. J., które jak się następnie okazało nie dokumentują czynności faktycznych. Powołując się na przeprowadzone czynności stwierdził organ, iż faktury dokumentujące sprzedaż złomu na rzecz kontrahentów Strony, były fakturami dokumentującymi pozorny obrót, a źródłem pierwotnej sprzedaży złomu były faktury pochodzące od nieistniejących firm. Transakcje sprzedaży złomu między kontrahentami Strony a ich kontrahentami polegały jedynie na wystawianiu faktur oraz ich ewidencjonowaniu, bez obrotu towarem. Zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi na postawienie wniosku, iż podmioty wystawiające zakwestionowane faktury nie dokonały fizycznie zakupu złomu, w związku z czym nie mógł być on przedmiotem obrotu ze Stroną, a wystawione faktury potwierdzają czynności niedokonane. Ustalił organ, że kontrahenci Strony, jako jedni z głównych dostawców Strony, uczestniczyli w łańcuchu firm dokonujących fikcyjnych transakcji obrotu złomem, w związku z czym Strona dokonując fikcyjnego zakupu złomu od tych firm uczestniczyła w łańcuchu firm dokonujących fikcyjnych transakcji. Ustalenia powyższe skutkowały zakwestionowaniem prawa Strony do obniżenia podatku należnego o naliczony wykazany w przedmiotowych fakturach, a podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), w związku z § 54 ust. 4 pkt. 5 lit. a) rozporządzenia Ministra Finanasów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). W związku z ustaleniem, iż Strona, w kontrolowanym miesiącu, dokonała sprzedaży złomu do innych podmiotów gospodarczych, którego ilość nie pokrywała się z ilościami wynikającymi z fikcyjnych faktur zakupu złomu i nie potrafiła przyporządkować poszczególnych faktur zakupu odpowiednim fakturom sprzedaży wystawionym przez Stronę, m. in. ponieważ nie prowadziła ewidencji magazynowej, stwierdził organ I instancji, iż niemożliwe jest ustalenie poszczególnych odbiorców fikcyjnych faktur sprzedaży. Powołując się na przepis art. 33 ust. 1 ustawy stwierdził organ, że fakt wystawienia faktur sprzedaży stanowi podstawę do uznania, że powstał obowiązek podatkowy, a więc zadeklarowania i odprowadzenia podatku należnego, bowiem celem przepisu art. 33 ust. 1 ustawy jest zapobieżenie przypadkom wystawiania tzw. "pustych faktur", nieobrazującym rzeczywistego obrotu. Skutkiem tego, na podstawie powołanego przepisu, strona ma obowiązek odprowadzenia wynikającego z wystawionych faktur podatku należnego. W oparciu o powyższe ustalenia organ dokonał określenia za miesiąc lipiec 1998 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług, w miejsce deklarowanej przez Skarżącego kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Korekta kwoty do przeniesienia stała się podstawą weryfikacji rozliczenia za sierpień 1998 r. po stronie podatku naliczonego. W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. wniósł ojej uchylenie, podnosząc, że nie jest w stanie sprawdzić i nie interesuje go gdzie nabyła towar firma, która ten towar sprzedała jego firmie. Taki obowiązek nie wynika z przepisów obowiązującego prawa, a dane te są objęte tajemnicą firmy handlującej z jego firmą. Oświadczył, że transakcje zakupu złomu przez jego firmę miały miejsce, przywożony towar po rozładowywaniu, ważono, sortowano i odwożono do odbiorców, wnosząc o przesłuchanie na te okoliczności pracowników jego firmy, świadków zamieszkujących w pobliżu, pracowników urzędu skarbowego przeprowadzających kontrolę w firmie, odbiorców i dostawców towarów. Zarzucił, że postępowanie kontrolne przeprowadzono w oparciu o zeznania osób, które dostarczały towar do jego dostawców, natomiast nie przesłuchano nikogo w zakresie procesu faktycznego obrotu jaki miał w jego firmie miejsce. Zdaniem Strony, nieprawidłowości stwierdzone u dostawców strony nie powinny być przerzucane na jego firmę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielił organ odwoławczy stanowisko organu I instancji. Podniósł, że poza sporem pozostaje, iż odliczyła strona podatek naliczony z faktur zakupu złomu, którego dostawcą były firmy, które dokonały zakupu złomu w firmach nieistniejących. W takim przypadku faktury VAT wystawione przez te podmioty uznać należy za poświadczające transakcje, które nie zostały dokonane, co oznacza, że nie tylko bezpośredni odbiorca wspomnianych faktur nie posiada dowodu transakcji, o których mowa w zakwestionowanych fakturach, ale każdy kolejny podmiot gospodarczy wchodzący w posiadanie faktur VAT wystawionych w następstwie dokumentów nieodzwierciedlających rzeczywistego obrotu, dowodu takiego nie posiada. Uznając za nieuzasadnione żądanie przesłuchania osób wymienionych w odwołaniu stwierdził organ II instancji, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do mocy dowodowej zakwestionowanych faktur, a okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone zostały wystarczająco zgromadzonymi dowodami. W skardze J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Powołał się Skarżący na przepis art. 83 § 1 kodeksu cywilnego, stwierdzając, że w jego przypadku nie zachodziły przesłanki świadczące o pozorności, co winien organ ustalić m. in. poprzez przesłuchanie wnioskowanych świadków oraz osób uczestniczących w zakwestionowanych transakcjach. Dołączył skarżący do skargi oświadczenia osób o prowadzonej przez skarżącego działalności i stwierdzające, że największymi dostawcami złomu był M. D. i J. P. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację. W piśmie z dnia [...] skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. art. 120, 121, 122, 124, 187 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że organy podatkowe nie uwzględniły treści uchwały siedmiu sędziów NSA z kwietnia 2002 r. o sygn. FPS 2/02, która dotyczy tzw. pustych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie § 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak również zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ww. ustawy jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przepis art. 145 § pkt 8 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 91, poz. 1071 ze zm.), opisując jedną z przesłanek wznowienia postępowania stwierdza, iż postępowanie wznawia się jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie organy podatkowe określiły za sierpień 1998 r. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości odmiennej od zadeklarowanej przez Skarżącego. Powyższa korekta jest wynikiem weryfikacji rozliczenia za miesiąc poprzedzający rozpatrywany okres rozliczeniowy. Rozstrzygnięcie organów podatkowych w zakresie lipca 1998 r. wpływające na wysokość rozliczeń w sierpniu 1998 r. było przedmiotem oceny Sądu, który wyrokiem z dnia 14 maja 2004 r. I SA/Wr 1134/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Wobec powyższego zaskarżona decyzja, jako wydana w oparciu o decyzję za lipiec 1998 r., która została uchylona, winna zostać także uchylona na postawie wyżej powołanego przepisu. W rozliczeniu za sierpień 1998 r. ograny podatkowe poza weryfikacją kwoty podatku naliczonego wynikającej z przeniesienia z miesiąca lipca 1998 r. nie poczyniły jakichkolwiek innych ustaleń mających wpływ na prawidłowość rozliczenia. Zasadne jest zatem przyjęcie tezy, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji była decyzja określająca zobowiązanie za lipiec 1998 r. Wobec uchylenia decyzji określających zobowiązanie za lipiec 1998 r. należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1998 r. zostały przez organy podatkowe określone w nieprawidłowej wysokości, co w świetle przywołanych powyżej regulacji daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz art. 152 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie. W zakresie kosztów wskazać należy na treść art. 210 § 1 powołanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W rozpatrywanej sprawie żądanie takie nie zostało przez Skarżącego zgłoszone, w związku, czym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów na jego rzecz.