I SA/Wr 1138/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-14
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Lidia Błystak, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca zobowiązanie podatkowe za jeden okres rozliczeniowy, która została wydana w oparciu o inną decyzję dotyczącą poprzedniego okresu rozliczeniowego, powinna zostać uchylona, jeśli ta poprzedzająca decyzja została następnie uchylona przez sąd?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jako wydana w oparciu o decyzję dotyczącą poprzedniego okresu rozliczeniowego, która została następnie uchylona przez sąd, powinna zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA. W sytuacji, gdy podstawowa decyzja, na której opiera się późniejsze rozstrzygnięcie, traci moc prawną, późniejsze rozstrzygnięcie również staje się wadliwe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, która określiła J. W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za listopad 1998 r. w kwocie odmiennej od zadeklarowanej. Podstawą korekty były ustalenia dotyczące października 1998 r., gdzie organ zakwestionował faktury od firmy, która nie składała deklaracji podatkowych. Skarżący kwestionował zasadność przerzucania nieprawidłowości u dostawców na jego firmę i wnosił o przesłuchanie świadków. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej, wskazując na uchylenie przez sąd decyzji dotyczącej października 1998 r.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Stwierdzono, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Jadwiga Danuta Mróz S ędziowie: S. NSA Lidia Błystak Asesor WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Lucyna Barańska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia za listopad 1998 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc I. Uchyla zaskarżoną decyzje i poprzedzająca ja decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] o Nr [...] II. Stwierdza, że wymienione w pkt I decyzje nie podlegają wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej określił J. W. prowadzącemu przedsiębiorstwo pod firmą Przedsiębiorstwo A J. W. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 1998 r.
Podstawą określenia należności z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie odmiennej od zadeklarowanej przez podatnika stały się ustalenia dotyczące poprzednich miesięcy 1998 r., które wpłynęły na rozliczenie dotyczące analizowanego okresu. Czynności kontrolne ujawniły, iż w październiku Skarżący dokonał pomniejszenia podatku naliczonego w oparciu o faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo B z P. Z informacji uzyskanych w Urzędzie Skarbowym w M. wynika, że ww. przedsiębiorstwo jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, ale nie składa deklaracji i nie odprowadza należnego podatku. Ostatnia deklaracja została złożona za październik 1995 r. Od dnia [...] ww. firma złożyła w urzędzie skarbowym informację o zawieszeniu działalności. Pomimo wielokrotnych wezwań podatnik nie stawił się w urzędzie skarbowym, nie przebywa także pod wskazanym adresem oraz nie posiada stałego miejsca zamieszkania na terenie P. Uznając, w świetle powyżej wskazanych okoliczności, iż nie jest możliwe potwierdzenie u zbywcy posiadania przez niego kopii faktury stanowiącej podstawę do odliczenia przez Skarżącego podatku naliczonego - organ I instancji skorygowała wartość podatku naliczonego, powołując się na § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.1997 r. (Dz.U. 156, poz. 1024 ze zm.)
W oparciu o powyższe ustalenia organ dokonał określenia za miesiąc październik 1998 r. zobowiązania w podatku od towarów i usług, w miejsce deklarowanej przez Skarżącego kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
Korekta kwoty do przeniesienia stała się podstawą weryfikacji rozliczenia za listopad 1998 r. po stronie podatku naliczonego.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. W. wniósł ojej uchylenie, podnosząc, że nie jest w stanie sprawdzić i nie interesuje go gdzie nabyła towar firma, która ten towar sprzedała jego firmie. Taki obowiązek nie wynika z przepisów obowiązującego prawa, a dane te są objęte tajemnicą firmy handlującej z jego firmą. Oświadczył, że transakcje zakupu złomu przez jego firmę miały miejsce, przywożony towar po rozładowywaniu, ważono, sortowano i odwożono do odbiorców, wnosząc o przesłuchanie na te okoliczności pracowników jego firmy, świadków zamieszkujących w pobliżu, pracowników urzędu skarbowego przeprowadzających kontrolę w firmie, odbiorców i dostawców towarów. Zarzucił, że postępowanie kontrolne przeprowadzono w oparciu o zeznania osób, które dostarczały towar do jego dostawców, natomiast nie przesłuchano nikogo w zakresie procesu faktycznego obrotu jaki miał w jego firmie miejsce. Zdaniem Strony, nieprawidłowości stwierdzone u dostawców strony nie powinny być przerzucane na jego firmę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Podzielił organ odwoławczy stanowisko organu I instancji. Podniósł, że poza sporem pozostaje, iż odliczyła strona podatek naliczony z faktur zakupu złomu, którego dostawcą były firmy, które dokonały zakupu złomu w firmach nieistniejących. W takim przypadku faktury VAT wystawione przez te podmioty uznać należy za poświadczające transakcje, które nie zostały dokonane, co oznacza, że nie tylko bezpośredni odbiorca wspomnianych faktur nie posiada dowodu transakcji, o których mowa w zakwestionowanych fakturach, ale każdy kolejny podmiot gospodarczy wchodzący w posiadanie faktur VAT wystawionych w następstwie dokumentów nieodzwierciedlających rzeczywistego obrotu, dowodu takiego nie posiada. Uznając za nieuzasadnione żądanie przesłuchania osób wymienionych w odwołaniu stwierdził organ II instancji, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do mocy dowodowej zakwestionowanych faktur, a okoliczności mające znaczenie dla sprawy stwierdzone zostały wystarczająco zgromadzonymi dowodami.
W skardze J. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Powołał się Skarżący na przepis art. 83 § 1 kodeksu cywilnego, stwierdzając, że w jego przypadku nie zachodziły przesłanki świadczące o pozorności, co winien organ ustalić m. in. poprzez przesłuchanie wnioskowanych świadków oraz osób uczestniczących w
zakwestionowanych transakcjach. Dołączył skarżący do skargi oświadczenia osób o prowadzonej przez skarżącego działalności i stwierdzające, że największymi dostawcami złomu był M. D. i J. P.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację.
W piśmie z dnia [...] skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. art. 120, 121, 122, 124, 187 Ordynacji podatkowej, podnosząc, że organy podatkowe nie uwzględniły treści uchwały siedmiu sędziów NSA z kwietnia 2002 r. o sygn. FPS 2/02, która dotyczy tzw. pustych faktur.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie § 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak również zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ww. ustawy jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przepis art. 145 § pkt 8 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 91, poz. 1071 ze zm.), opisując jedną z przesłanek wznowienia postępowania stwierdza, iż postępowanie wznawia się jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W niniejszej sprawie organy podatkowe określiły za listopad l998 r. kwotę należności z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości odmiennej od zadeklarowanej przez Skarżącego. Powyższa korekta jest wynikiem weryfikacji rozliczenia za miesiąc poprzedzający rozpatrywany okres rozliczeniowy. Rozstrzygnięcie organów podatkowych w zakresie października 1998 r. wpływające na wysokość rozliczeń w listopadzie 1998 r. było przedmiotem oceny Sądu, który wyrokiem z dnia 14 maja 2004 r. I SA/Wr 1137/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej. Wobec powyższego zaskarżona decyzja, jako wydana w oparciu o decyzję za październik 1998 r., która została uchylona, winna zostać także uchylona na postawie wyżej powołanego przepisu. W rozliczeniu za listopad 1998 r. ograny podatkowe poza weryfikacją kwoty podatku naliczonego wynikającej z przeniesienia z miesiąca października 1998 r. nie poczyniły jakichkolwiek innych ustaleń mających wpływ na prawidłowość rozliczenia. Zasadne jest zatem przyjęcie tezy, iż podstawą wydania zaskarżonej decyzji była decyzja określająca zobowiązanie za październik 1998 r.
Wobec uchylenia decyzji określających zobowiązanie za październik 1998 r. należności z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1998 r. zostały przez organy podatkowe określone w nieprawidłowej wysokości, co w świetle przywołanych powyżej regulacji daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b) oraz art. 152 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie. W zakresie kosztów wskazać należy na treść art. 210 § 1 powołanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą Strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. W rozpatrywanej sprawie żądanie takie nie zostało przez Skarżącego zgłoszone, w związku, czym Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów na jego rzecz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło