I SA/Łd 1157/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski (spr.), Sędziowie B. Klimowicz, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant A.Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2004 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego Ł. na rzecz skarżącej kwotę 1450 (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Łd 1157/03 Uzasadnienie Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] powołując się m.in. na art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, art.15 i art.19 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Nr [...] z dnia [...] Nr [....] z dnia [...] Nr [...] z dnia [...] i Nr [...] z dnia [...] Rady Gminy R. określił K. P. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej w kwocie 5.337,00 zł w związku z prowadzeniem handlu na targowisku ,,A" S.A. w okresie od lipca 2001 r. do lutego 2003 r. przyjmując do obliczenia opłaty stawkę dzienną o,25 zł za 1m. kw. stoiska, powierzchnię stoiska 36 m² oraz ilość dni 593. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wymienionych wyżej uchwałach Rada Gminy określiła zasady ustalania, poboru, terminy płatności i wysokość stawek opłaty targowej. Były one znane K. P., która odmówiła inkasentowi zapłaty tej opłaty za wskazany w decyzji okres nie kwestionując jednak faktu prowadzenia sprzedaży na targowisku. W odwołaniu od tej decyzji K. P. stwierdziła, że użytkowała na targowisku "A" stoisko handlowe o pow. 36 m² na podstawie umowy najmu z dnia 12 czerwca 2001 r. i z umowy tej wynikało, że inkasentem opłaty targowej jest wynajmujący. Zgodnie z umową opłacała czynsz najmu, natomiast nie dostała nigdy od wynajmującego żadnego aneksu w sprawie opłaty targowej. Obciążenie jej opłatą targową, prócz płaconego czynszu, uważa za niesłuszne i zmierzające do zniszczenia handlowców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając w jej uzasadnieniu, że opłatę targową pobiera się niezależnie od tego, czy sprzedaż dokonywana jest na targowisku komunalnym czy prywatnym, bowiem dla obowiązku jej zapłaty istotny jest sam fakt prowadzenia sprzedaży na jakimkolwiek targowisku. Centrum Targowe "A" jest targowiskiem zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami prawa materialnego i lokalnego. Opłata targowa na targowiskach prywatnych jest pobierana niezależnie od innych opłat wprowadzonych przez prowadzącego targowisko. K. P. nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości związanej z prowadzoną przez nią działalnością handlową, a zatem nie ma do niej zastosowania zwolnienie od opłaty targowej na podstawie art.16 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze na powyższą decyzję K. P. stwierdziła, ze nie jest uzasadnione żądanie zapłaty opłaty targowej od handlowca płacącego czynsz najmu stoiska handlowego. Oznacza to bowiem podwójne obciążenie handlowców opłatami, jest dla nich niekorzystne ekonomicznie i zmusza ich do likwidacji działalności gospodarczej. Nie zgodziła się też z wywodami Kolegium dotyczącymi obowiązku zapłaty opłaty targowej w związku z samą gotowością dokonania sprzedaży towaru przejawiającą się zajęciem miejsca na targowisku i wyeksponowaniem towaru, niezależnie od tego czy transakcja sprzedaży zostanie rzeczywiście zawarta. Stwierdziła, iż żądanie zapłaty opłaty targowej jest bezprawne, gdyż nie przewidują jej ani przepisy konstytucyjne, ani przepisy kodeksu cywilnego. Zarzuciła, że organy nie rozważyły sprawy w kontekście uregulowania zawartego w art.15 ust.2 i 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Pełnomocnik ustanowiony przez skarżącą w toku postępowania sądowego sprecyzował skargę w ten sposób, że zarzucił naruszenie art.15 ust.2a przez jego niezastosowanie oraz naruszenie art.187 §1 i art.200 §1 w zw. z art.123 Ordynacji podatkowej przez nie wyjaśnienie w jakie dni w spornym okresie czasu skarżąca prowadziła sprzedaż, oraz czy sprzedaż ta prowadzone była w stoisku prawnie znaczącym dla opłaty targowej. Skarżąca nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych na okoliczność ilości dni, w których prowadziła działalność handlową, gdyż nie została zapoznana ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pełnomocnik stwierdził też, że nie kwestionuje faktu nie zapłacenia opłaty za sporny okres ale uważa, że została ona źle wyliczona, gdyż obejmuje także dni, w których skarżąca nie handlowała. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Sąd zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Obowiązek ponoszenia ciężarów z tytułu płatności opłaty targowej wynika z art.1 i art.15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm.), w skrócie upol. Nie wynika on z przepisów Kodeksu cywilnego bowiem ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi (art.1 k.c.), a takim nie jest stosunek podatkowoprawny istniejący miedzy podatnikiem (w tym także podmiotem zobowiązanym do zapłaty opłaty targowej), a Skarbem Państwa lub gminami i organami tych osób, na rzecz których podatki są płacone. Także Konstytucja RP nie jest bezpośrednią podstawą pobierania opłaty targowej, bowiem reguluje ona kwestie podstawowe, najważniejsze i zasadnicze związane z organizacją Państwa, strukturą jego organów, źródłami prawa, wolnościami, prawami i obowiązkami obywateli. Jednakże z jej art.217 wynika, że określanie wszystkich istotnych elementów podatków i innych danin publicznych musi nastąpić w drodze ustawy. Wymóg ten odnośnie opłaty targowej jest zatem spełniony. Zgodnie z art.15 ust.1 upol opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Ustawa zawiera też definicję "targowiska". Zgodnie z art.15 ust.2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym do końca 2000 r. targowiskami, o których mowa w ust.1, są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, w szczególności z ręki, koszów, stoisk, wozów konnych, przyczep, pojazdów samochodowych, a także sprzedaż zwierząt, środków transportowych i części do tych środków. Definicja ta uległa zmianie od dnia 1 stycznia 2003 r. na podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. (Dz.U. Nr 200, poz. 1683). Według zmienionego ust.2 art.15 targowiskami, o których mowa w ust.1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust.2a, zgodnie z którym opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw. Powyższa zmiana przepisów nie miała znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Nie ma wątpliwości, iż skarżąca zarówno w 2001r., w 2002 r. i w 2003 r. prowadziła handel ze stoiska znajdującego się na targowisku ,,A". Zadaszenie obiektu handlowego nie wykluczało obowiązku zapłaty opłaty targowej bowiem z ust.2a art.15 wynika jasno, że sprzedaż dokonywana na targowiskach podlega opłacie targowej bez względu na to, czy targowisko jest na odkrytym terenie, czy w budynku. Urządzenie targowiska na terenie należącym do Spółki "A " wynika z uchwały Nr [...] z dnia [...] Rady Gminy R. Kolegium prawidłowo uznało, że w świetle art.15 ust.1 upol za dokonujących sprzedaży na targowiskach należy uznać te podmioty, które podejmują jakiekolwiek czynności zmierzające do zawarcia transakcji handlowych. Dla opodatkowania opłatą rzeczywiście nie ma znaczenia ostateczny skutek w postaci dokonania sprzedaży. Intencją ustawodawcy było nałożenie opłaty na wszystkich sprzedawców korzystających z targowisk. Nie jest ona przecież zależna od wielkości obrotu ale od ilości dni, w których handlowiec korzystał z targowiska. Fakt płacenia przez skarżącą czynszu najmu na rzecz wynajmującego stoisko, to jest Spółki "A" jest obojętny dla obowiązku jednoczesnego płacenia opłaty targowej. Wynika to jasno z art.15 ust.3 upol. Opłata jest daniną o charakterze publicznoprawnym, obowiązek jej poniesienia wynika z ustawy, a zatem jakiekolwiek umowne ustalenia lub ich brak między wynajmującym, a najemcą stoiska handlowego na targowisku nie mogą mieć wpływu na istnienie tego obowiązku i jego zakres. Bezzasadne są więc zarzuty skarżącej o braku stosownego aneksu do umowy najmu stoiska przewidującego obowiązek płacenia opłaty targowej. Uzasadniony jest natomiast zarzut niedokładnego wyjaśnienia sprawy w aspekcie wysokości należnej opłaty za wskazany w decyzji okres. Zgodnie z art.19 pkt 1 lit.a i pkt 2 upol zasady ustalania i poboru oraz terminy płatności i wysokość stawek opłaty targowej określa Rada Gminy, przy czym w ustawie określone zostały maksymalne dzienne stawki opłaty. Rada zarządza też pobór opłaty w drodze inkasa i określa inkasentów. Z załączonych do akt uchwał Rady Gminy R. wynika, iż zarządziła ona pobór opłaty targowej na przedmiotowym targowisku w drodze inkasa i wyznaczyła inkasentów. Obowiązek w opłacie targowej, jak wynika z art.15 ust.1 upol, powstaje z mocy prawa, ale staje się wymagalny z chwilą zażądania zapłaty przez inkasenta. Wysokość tej opłaty za wskazany w decyzji okres zależna jest od ilości dni, w których skarżąca korzystała z targowiska, skoro opłata płatna jest w stawkach dziennych. Z decyzji Wójta Gminy R. wynika jedynie, że opłatę obliczono biorąc pod uwagę 471 dni, ale nie wiadomo jakie dni brano pod uwagę, czym się w tym względzie kierowano oraz czy organ dysponuje w tym zakresie dowodami, jeżeli istniałby między nim, a skarżącą spór. Z treści skargi wynika, że skarżąca nie zgadza się z ustaleniami organu w zakresie przypisanych jej ilości dni prowadzenia sprzedaży na targowisku. Organ podatkowy nawet nie zażądał od niej stosownych wyjaśnień w tym zakresie przyjmując arbitralnie ilość dni do obliczenia zaległości w opłacie targowej. Niedokładne wyjaśnienie sprawy w tym zakresie narusza art.122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowe i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W powyższym zakresie decyzja Wójta nie zawiera oczywiście właściwego uzasadnienia, co narusza art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Powyższe błędy nie powinny się spotkać z akceptacją organu odwoławczego. Z uwagi na powyższe należało na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) uchylić zaskarżoną decyzję i zasadzić na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego, a na podstawie art. 152 tej ustawy określić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.