I SA/Wr 3303/02

I SA/ Wr 3303/02 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Protokolant Michał Kazek, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...]w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2001 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpoznaniu odwołania E. K. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]nr [...], którą na podstawie art. 251 § 1 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 i 5 Ordynacji podatkowej odmówiło uwzględnienia jej wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...]nr ewid. [...], wymierzającej podatek od nieruchomości za 2001r. w wysokości [...] za [...] powierzchni budynku mieszkalnego we W. przy ul. J. N. [...], zajętego na działalność gospodarczą, według stawki 15,86 zł za 1 m2, wynikającej z uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 28 grudnia 2000r. nr XXVIII/903/00. Lokal użytkowy o tej powierzchni podatniczka wynajęła od Gminy W. w celu prowadzenia tam sklepu cukierniczego. W swoim wniosku powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2001r. sygn. FPK 4/00 (ONSA z 2001r. z. 4, poz. 164), według której posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie, będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.). Kolegium zwróciło uwagę, że wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie stwierdzenia jej nieważności może nastąpić wyłącznie z przyczyn wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1 do 8 Ordynacji podatkowej. Wnioskodawczyni wskazała pkt 3 i 5, które mówią o wydaniu decyzji z rażącym naruszeniem prawa i skierowaniu jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. Tymczasem o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu prawa przez proste ich zestawienie ze sobą, nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Powołano liczne orzeczenia sądowe w tej kwestii. Wnioskodawczyni kwestionuje decyzję wydaną na podstawie przepisu budzącego wątpliwości interpretacyjne, który w czasie jej podejmowania był inaczej rozumiany w praktyce administracyjnej i orzecznictwie sądowym, niż wyjaśniła to uchwała NSA, na którą powołała się skarżąca. Nie może to świadczyć o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu decyzji, a tym samym również o skierowaniu jej do osoby nie będącej stroną w sprawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. wniosła o uchylenie decyzji zarzucając, że decyzja Prezydenta W., o której stwierdzenie nieważności wnosiła, wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Analizując pojęcie nieruchomości podniosła, że jej zdefiniowanie w przepisach kodeksu cywilnego nie jest tożsame co do zakresu z przedmiotem podatku od nieruchomości. Użytkowany przez nią lokal, wynajmowany od gminy, jest jedynie częścią nieruchomości i jej posiadacz nie jest podatnikiem wymienionym w przepisach ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Powołała się na argumentacje wyrażoną w uchwale NSA z dnia 25 czerwca 2001r. sygn. FPK 4/00. Jej zdaniem wadliwe zastosowanie normy prawnej, co miało miejsce w decyzji Prezydenta W., świadczy o rażącym naruszeniu prawa i jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia jej nieważności. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie można mówić o zastosowaniu prawa przez organ podatkowy, który wymierzył skarżącej podatek od nieruchomości w oczywiście błędny sposób. Art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w powiązaniu z jej art. 3 był interpretowany w różny sposób. Dopiero uchwała NSA z 25 czerwca 2001r. sygn. FPK 4/00 opowiedziała się jednoznacznie za tym, by pojęcie nieruchomości, o którym mowa w tym przepisie, interpretować w znaczeniu treści art. 46 § 1 k.c. Wcześniejsza interpretacja, na której oparł się organ podatkowy, była inna, nie można zatem mówić, iż rażąco naruszył on prawo w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W związku z wniesieniem skargi przed dniem 1 stycznia 2004r. i niezakończeniem przed tym dniem postępowania sprawa zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy uznał wniesioną skargę za nieuzasadnioną. Zgodnie z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która w szczególności została wydana z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3) lub została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (pkt 5). W orzecznictwie sądowym i doktrynie zwracano uwagę, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązuje niewątpliwy stan prawny, który został naruszony przez rozstrzygnięcie w sposób oczywisty i wywołał skutki, nie dające się pogodzić z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji nie może być natomiast odmienna wykładnia budzących wątpliwości przepisów prawa (np. wyroki NSA z 18 lipca 1994r. sygn. V SA 535/94, ONSA z 1995r. nr 2, poz. 91 i z dnia 24 lutego 2000r. sygn. III SA 715/99 oraz "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003" Wrocław 2003, str. 807 i n.). Podstawą prawną wymierzenia E. K. podatku od nieruchomości za 2001r. był art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, powołanej wyżej, który stanowi, że obowiązek podatkowy w tym podatku ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które w szczególności są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu. Do chwili wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 25 czerwca 2001r. sygn. FPK 4/00 w związku z pytaniem pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego przyjmowano w praktyce administracyjnej i również w orzecznictwie sądowym, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości może być lokal jako część składowa budynku stanowiącego własność Skarbu Państwa lub gminy, a podmiotem obowiązku podatkowego – najemca jako posiadacz zależny lokalu, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem (np. wyroki NSA z dnia 29 sierpnia 1995r. sygn. SA/Wr 40/95 oraz z 13 maja 1997r. sygn. I SA/Po 910/96. Dopiero powoływana wyżej uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2001r. po szerokiej analizie wątpliwości prawnych i odwołaniu się do pojęcia nieruchomości z kodeksu cywilnego przyjęła, że wynajmowany lokal będący częścią nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego może być przedmiotem podatku od nieruchomości tylko wtedy, jeśli jest wyodrębniony prawnie. Ta zmiana poglądów odnośnie rozumienia niezbyt jasnej w zestawieniu z innymi przepisami ustawy normy prawnej, która to zmiana będzie być może miała istotny wpływ na praktykę administracyjną w latach następnych, nie może świadczyć o tym, że Prezydent W. wydając w dniu [...]decyzję wymierzającą podatek od nieruchomości skarżącej jako najemczyni – posiadaczce zależnej lokalu użytkowego niewyodrębnionego prawnie i będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność Gminy W., naruszył prawo w stopniu rażącym w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, że zatem miałyby istnieć wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnego środka prawnego w postaci stwierdzenia nieważności tej decyzji. Należy zwrócić uwagę, że wniosek skarżącej z dnia [...]dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2001 i lata poprzednie. Jak to przyjął Urząd Miejski W. w piśmie z dnia [...]i również samo Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w piśmie z dnia [...]., wniosek miał dotyczyć lat 1994-2001. W aktach postępowania administracyjnego, przesłanych sądowi, brak wyraźnego ograniczenia przez skarżącą wniosku do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej tylko za 2001r. Sąd uznał jednak, że gdyby skarżąca chciała podtrzymywać swój wniosek odnośnie decyzji dotyczących lat wcześniejszych, służyć jej może ewentualna odrębna skarga na bezczynność organów przy zachowaniu wymogów przewidzianych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 53 § 2 w związku z art. 52 § 4). Ponieważ z podanych wyżej powodów nie ustalono, aby zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji, wymierzającej skarżącej podatek od nieruchomości za 2001 rok, naruszała obowiązujące przepisy prawa, na podstawie art. 151 ostatnio powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. wniesioną skargę oddalono.