II SA/Kr 3140/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 czerwca 2000 r Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r. nr [...] została nałożona na S. kara pieniężna w kwocie [...] zł z tytułu nielegalnej wycinki drzew rosnących w pasie zieleni przy [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że usunięcie drzew odbyło się na podstawie pisemnego zezwolenia wydanego na wniosek K. W. przez Prezesa S. Przedmiotowe drzewa rosły na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym S. i stwarzały zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, utrudniały manewry samochodów na wąskiej jezdni, a nadto niszczyły ogrodzenie wnioskodawcy. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art.110 ust.1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r.o ochronie i kształtowaniu środowiska /tekst jednolity Dz.U Dz 1994r. Nr 49, poz. 196, z późn.zm./oraz §1 ust. l pkt 2a, § 10 ust. l pkt l, ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska../Dz.U Nr 162, poz. 1138/. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła S. wnosząc o uchylenie decyzji i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że rzeczywistym sprawcą wycięcia drzew nie była S, ani Prezes S. Zdaniem odwołującego się organ I instancji błędnie przyjął, że nie ważny jest sprawca czynu, a w konsekwencji karze musi podlegać właściciel terenu na którym rosły wycięte drzewa. Ponadto odwołujący się zakwestionował poczynione pomiary ściętych drzew co ma bezpośredni wpływ na wysokość wymierzonej kary. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 czerwca 2000r. znak: [...] uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzyło postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, z faktu dotyczącego możliwości uzyskania zezwolenia na wycięcie drzewa wyłącznie przez użytkownika nieruchomości nie wypływa wniosek, że za każdy przypadek nielegalnego wycięcia drzewa odpowiada użytkownik nieruchomości. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności powodujące zastrzeżenia co do jednoznacznego określenia winnego naruszenia prawa. Wyrażenie przez S. zgody w piśmie z dnia 30 września 1999r. na usunięcie drzew skierowane do wnioskodawcy wynikało z jego argumentów i byłoby niezbędne w każdej podobnej sytuacji, gdzie S. występuje jako dysponent terenu. Pismo to nie nosi żadnych cech decyzji administracyjnej jaka musiałaby być podjęta w przypadku udzielonego zgodnie z przepisami zezwolenia. Zdaniem Kolegium o niezbędnej potrzebie takiej decyzji sprawca wycinki był informowany /protokół z rozprawy z dnia 6 grudnia 1999/, natomiast S. nie uczestniczyła bezpośrednio w fakcie usunięcia drzew, ani nie była jej inicjatorem, ani zlecającym wycinkę. Stąd też zdaniem Kolegium obciążenie S. odpowiedzialnością, wobec braku znamion inicjatywy własnej w usuwaniu drzew jest pozbawione podstaw prawnych. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w [...] złożył Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucił naruszenie przepisów art.48 ust.1 i 2 i art. 110 ust.1b pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, przez błędne uznanie, że S. nie ponosi w tym konkretnym przypadku odpowiedzialności za usunięcie drzew na użytkowanym przez nią terenie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż bezsporne udzielenie mieszkańcowi zgody na wycięcie drzew przez S. nie uzasadnia jej odpowiedzialności za wycięte przez niego drzewa. Zgodnie bowiem z treścią zrt.48 ust.l i 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska obowiązek uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew ciąży na użytkowniku nieruchomości. Użytkownikiem w tym przypadku była S.. S. więc po otrzymaniu prośby mieszkańca o wycięcie drzew winna przed udzieleniem mu zgody - skoro podzielała jego argumenty - zwrócić się do odnośnych władz o uzyskanie stosownego zezwolenia. Jak podkreśla skarżący S. udzielając pisemnej zgody na wycięcie drzew przed uzyskaniem zezwolenia powinna liczyć się z tym, że jeżeli mieszkaniec przystąpi do wycięcia drzew, to dojdzie do naruszenia prawa, a konsekwencji do nałożenia na nią kary. Jest rzeczą niewątpliwą, że przepisy ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska nie maj ą zastosowania do osób, które nie mają żadnych praw do nieruchomości na której rosną drzewa i krzewy, a zatem nie można im wymierzyć kary z art.110 ust.1b pkt 2 wyżej wymienionej ustawy za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Osoby takie gdyby dopuściły się wycięcia drzewa bez zgody użytkownika, popełniłby czyn zagrożony karą jako przestępstwo lub wykroczenie. Jeżeli natomiast miały taką zgodę to nie ponoszą odpowiedzialności natomiast na użytkowniku, który nie uzyskał zezwolenia nakłada się karę z art.110 ust.1b pkt 2 ustawy. A taka właśnie sytuacja miała miejsce w konkretnym przypadku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 3§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, przedmiotem kognicji sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / art.1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz.1269/. W sprawowaniu tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając o skardze w granicach danej sprawy / art.134 p 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi/. Na płaszczyźnie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art.48 ust.1 i 2 Ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska dla usunięcia przedmiotowych drzew niezbędne było uzyskanie zezwolenia. Obowiązek uzyskania zezwolenia ciążył na S. albowiem drzewa rosły na terenie będącym w użytkowaniu S.. Powyższe ustalenia stanu prawnego i faktycznego nie były kwestionowane. Natomiast zasadnicza wątpliwość powstała na tle stosowania art.110 ust.1b pkt 2 ustawy, który stanowi podstawę prawną do wymierzenia przez organ gminy kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia. Przede wszystkim należy stwierdzić, że wymierzenie kary za naruszenie wymagań ochrony środowiska w tym przypadku usuniecie drzew bez wymaganego zezwolenia ma charakter obligatoryjny i nie może od tego zwolnić żaden przepis, a tym bardziej inna decyzja administracyjna / wyrok NSA z dnia 07.06.1999, IV S.A. 874/97, LEX nr 48146/. Zgodnie z brzmieniem art.110 ustawy karę pieniężną wymierza się za naruszenie przez jednostkę organizacyjną wymagań ochrony środowiska, które w danej sprawie polegało na usunięciu drzew bez wymaganego zezwolenia. To naruszenie przez jednostkę organizacyjną wymagań ochrony środowiska skutkiem czego jest usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia może przybrać różną formę, a nie tylko bezpośredniego, fizycznego usunięcia drzew. W przedmiotowej sprawie usunięcia drzew dokonał mieszkaniec, a nie pracownik czy przedstawiciel S., ale do usunięcia drzew doszło w wyniku czynności podjętych przez S.. To S. udzielając mieszkańcowi pisemnej zgody na usunięcie przedmiotowych drzew, w sytuacji gdy sama nie posiadała wymaganego zezwolenia na ich usunięcie naruszyła wymagania ochrony środowiska. Udzielając zgody na usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia S. powinna brać pod uwagę, iż w przypadku usunięcia drzew dojdzie do naruszenia prawa, a skutkiem tego naruszenia będzie nałożenie kary pieniężnej. Takie działanie S. stanowiło naruszenie wymagań ochrony środowiska. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podnosi , iż mieszkaniec dokonujący usunięcia drzew był informowany o konieczności posiadania zezwolenia, należy jednak uzupełnić, że z taką uwagą wystąpił inny mieszkaniec w trakcie usuwania drzew. Okoliczność ta nie może tym samym wpływać na ocenę działań S., która udzielając zgody na usunięcie drzew bez zamieszczenia informacji, że usunięcie będzie możliwe dopiero po uzyskaniu zezwolenia na usuniecie drzew naruszyła wymagania ochrony środowiska. Tym samym reprezentowany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pogląd , że skoro S. drzew nie usunęła to nie może być nałożona na nią kara w przedmiotowej sprawie nie znajduje uzasadnienia. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uległa uchyleniu. Rozpatrując ponownie odwołanie S. od decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...] 2000r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno rozważyć pozostałe zarzuty podnoszone w odwołaniu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § l pkt l lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/