OSK 1503/04

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-06-15

Skład orzekający: Leszek Włoskiewicz, Janina Antosiewicz, Małgorzata Jaśkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy "uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego" uchwalony przed 1 stycznia 1995 r. może stanowić podstawę do wydania postanowienia opiniującego podział nieruchomości, jeśli jego moc obowiązująca wygasła z dniem 31 grudnia 2003 r.? Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zgodność projektu podziału nieruchomości z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pomijając kwestię oceny zagospodarowania pozostałej części działek?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że "uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego" uchwalony przed 1 stycznia 1995 r. spełniał warunki planu miejscowego i obowiązywał w dacie wydawania postanowień przez organy administracji, mimo że jego moc obowiązywania wygasła z dniem 31 grudnia 2003 r. Sąd podkreślił, że kontroli legalności podlegają decyzje z momentu ich podjęcia. Ponadto, zarzut naruszenia art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami uznano za niezasadny, gdyż kwestia zagospodarowania pozostałej części działek nie była przedmiotem zarzutu w toku postępowania administracyjnego ani sądowego.
Stan faktyczny
Alina M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. pozytywnie opiniujące projekt podziału działek. Skarżąca zarzucała, że projekt podziału jest krzywdzący, ponieważ droga ma być wydzielona wyłącznie z jej nieruchomości, a ponadto kwestionowała ważność "uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego" jako podstawy podziału oraz brak oceny zagospodarowania pozostałej części działek. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Janina Antosiewicz, Małgorzata Jaśkowska ( spr. ), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Aliny M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 1374/02 w sprawie ze skargi Aliny M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 września 2002 r. (...) w przedmiocie pozytywnej opinii do proponowanego podziału działek oddala skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 17 lipca 2002 r. (...) Prezydent Miasta L., na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, działając z urzędu, zaopiniował pozytywnie projekt podziału działek nr 1 i 3 położonych przy ul. Z. w L., należących m.in. do Aliny M. W uzasadnieniu podał, że proponowany podział działek jest zgodny z ich przeznaczeniem, określonym w uproszczonym planie zagospodarowania przestrzennego dla rejonu "S.", który został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta L. z dnia 3 listopada 1994 roku /Dz.U. Woj. L. nr 17 poz. 86 z dnia 12.12.1994 r./. Na to postanowienie w dniu 5 sierpnia 2002 r. Alina M. złożyła zażalenie, w którym podniosła, iż w jej ocenie projektowana droga powinna obejmować grunt wydzielony z dwóch nieruchomości, tj. z należącej do niej oraz do sąsiada. Tymczasem Prezydent Miasta L. pozytywnie zaopiniował projekt podziału nieruchomości, który zakłada wydzielenie drogi wyłącznie z należącej do niej nieruchomości, co w jej odczuciu jest krzywdzące i sprzeczne z powszechnym poczuciem sprawiedliwości. Zaskarżone postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 września 2002 r. (...). Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ ten wskazał, że zatwierdzony projekt podziału działki należącej do Aliny M. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w tymże planie. W konsekwencji działanie organu pierwszej instancji zostało uznane za zgodne z prawem i prawidłowe. Alina M. zaskarżyła ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, domagając się jego uchylenia. W skardze ponownie zarzuciła organom administracji, iż ustaliły sposób podziału nieruchomości pod określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego inwestycje w sposób, który pozbawia ją własności znacznej części nieruchomości. Ponadto, jej zdaniem, jako niesprawiedliwy należy ocenić zatwierdzony projekt podziału, którego negatywne konsekwencje dotyczą wyłącznie należącej do niej nieruchomości, nie zaś także nieruchomości sąsiednich. W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu postanowienia. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ w dniu 1 stycznia 2004 r. sprawa została przekazana do rozpoznania nowo powstałemu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, jako sądowi administracyjnemu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2004 r., w sprawie II SA/Lu 1374/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl bowiem art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ podziału nieruchomości można dokonać, gdy jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi. Proces ten poprzedza opinia wójta /burmistrza, albo prezydenta miasta/, wyrażona w formie postanowienia. Natomiast podniesione przez skarżącą zarzuty pod adresem orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 4 września 2002 r. zostały przez Sąd ocenione jako sprowadzające się wyłącznie do kwestionowania ustaleń, zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Od powyższego wyroku Alina M. złożyła w dniu 6 września 2004 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, względnie dokonania zmiany orzeczenia i uchylenia objętych skargą postanowień SKO w L. i Prezydenta Miasta L., zwolnienia od wpisu od skargi oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów według norm przepisanych. Jako podstawę wniesionego środka zaskarżenia skarżąca wskazała, iż wydając zaskarżony wyrok Sąd naruszył przepis prawa materialnego - art. 93 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.j. Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, w ten sposób, iż nie wziął pod uwagę, że: - po pierwsze, w ustawie z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /t.j. Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./ ustawodawca przewidział możliwość wydawania wyłącznie planów ogólnych lub szczegółowych, ale nie "uproszczonych". W konsekwencji, zdaniem skarżącej, "uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego" zatwierdzony uchwałą Rady Miasta L. z dnia 3 listopada 1994 roku /Dz.U. Woj. L. nr 17 poz. 86 z dnia 12.12.1994 r./ nie mógł stanowić podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia przez Prezydenta Miasta L., utrzymanego w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.; - po drugie, w dacie orzekania, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie obowiązywał żaden plan zagospodarowania przestrzennego. Przyjmując bowiem, iż "Uproszczony plan zagospodarowania przestrzennego", zatwierdzony uchwałą Rady Miasta L. z dnia 3 listopada 1994 roku /Dz.U. Woj. L. nr 17 poz. 86 z dnia 12.12.1994 r./ istniał, to i tak zdaniem skarżącej stracił moc obowiązującą z uwagi na treść art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, według skarżącej, wyrok WSA w Lublinie z dnia 17 czerwca 2004 r. narusza art. 93 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w ten sposób, iż Sąd pominął kwestię dokonania oceny zgodności projektu podziału nieruchomości pod względem zagospodarowania pozostałej części działek, co obligatoryjnie nakazuje wskazany przepis. Wreszcie w skardze kasacyjnej podkreślono, iż zdaniem skarżącej, WSA w Lublinie przy wydawaniu zaskarżonego wyroku dopuścił się naruszenia przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazujących wzięcie pod uwagę wszystkich aspektów sprawy, niezależnie od zakresu zaskarżenia i motywów podniesionych przez wnoszącą skargę stronę. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Sąd nie dopatrzył się bowiem w zaskarżonym wyroku naruszenia art. 93 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543/, przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowania. Zgodnie z tym przepisem podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Zgodność tę opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z wyjątkiem art. 94 i 95, które w danej sytuacji nie miały zastosowania. W swoim orzeczeniu wojewódzki sąd administracyjny prawidłowo zinterpretował wspomniany przepis i odniósł go do przedmiotowej sytuacji. Ustalił on bowiem, iż w sprawie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Został on przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w L. z dnia 3 listopada 1994r w sprawie uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy jednorodzinnej w rejonie "S." w L. /Dziennik Urzędowy Województwa L. 1994 nr 17 poz. 86/. Przyjęta nazwa planu jako planu uproszczonego nie miała w sprawie znaczenia, zarówno bowiem z uwagi na treść jak i sposób ogłoszenia spełniał on warunki planu miejscowego. Obowiązująca w dniu jego zatwierdzenia ustawa z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./ przewidywała w art. 7 ust. 1 pkt 3 sporządzanie planów dla obszarów gminy/ miasta i gminy/ jak ich części lub zespołów tych jednostek. Był on wówczas sporządzany jako miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przyjęty plan dotyczył części jednostki. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej obowiązywał też zarówno w dacie wydania postanowienia przez Prezydenta Miasta L. jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze działające jako organ II instancji. Powołany przez skarżącego art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80 poz. 717 ze zm./ przewidywał bowiem, że obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowują moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r. Sąd kontroluje zaś legalność zaskarżonych decyzji i postanowień z momentu ich podjęcia. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 83 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Kwestia ta nie była bowiem ani przedmiotem zarzutu w zażaleniu, czy w skardze do NSA, ani nie budziła wątpliwości na podstawie materiału dowodowego, w szczególności w świetle ogłoszonego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenie tej zgodności dotyczyło zresztą działania organów administracyjnych w oparciu o obowiązujący plan zagospodarowania. Również pozostałe zarzuty nie odnosiły się do działania sądu i kontrolowanej opinii odnośnie podziału nieruchomości, lecz kwestionowały w istocie ustalenia planu. Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło