II OSK 90/05

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Teresa Kobylecka, Protokolant Katarzyna Baran, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2004r., sygn. akt II SA/Bd 218/04 w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 1 lipca 2004r. Sygn. akt II SA/Bd 218/04 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] ([...]) w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przed organem I instancji, w pozostałej części skargę oddalił. Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia 18 października 2002 r., wydaną na wniosek D. P., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 12 KM 08 położonej przy ul. [...] w [...]. Powyższą decyzję utrzymał w mocy Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] ([...]), po rozpatrzeniu odwołania B. i S. S. Decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] została następnie zaskarżona przez B. i S. S. do sądu administracyjnego, który nie rozpoznał skargi, bowiem Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r., uwzględnił skargę w całości uchylając własną decyzję z dnia [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 października 2002 r. o pozwoleniu na budowę, ponadto umorzył postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...], inwestor rozpoczął roboty budowlane przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. Poza tym nie został rozebrany zgodnie z nakazem mur wybudowany nielegalnie w 1995 r., który został usytuowany na działce sąsiadów. Następnie w murze tym wybito otwór okienny i stał się jedną ze ścian budynku mieszkalnego, na który wydano pozwolenie na budowę. Powyższe okoliczności spowodowały wszczęcie postępowania przez organy nadzoru budowlanego, które wydały decyzję nakazującą D. P. rozbiórkę samowolnie wykonanych elementów budynku mieszkalnego – fundamentów, ściany parteru, ścian działowych, schodów i stropu nad parterem. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy tę decyzję, dopiero Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy po rozpatrzeniu skargi D. P., wyrokiem z dnia 22 lipca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzją oraz decyzję organu pierwszej instancji utrzymaną nią w mocy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie. W świetle powyższych okoliczności Wojewoda Kujawsko-Pomorski uznał wniosek D. P. za bezprzedmiotowy, ponadto pojawiły się nowe okoliczności w sprawie, które należy wyjaśnić. Decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] została zaskarżona przez D. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy, w której to sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2004 r. Sygn. akt II SA/Bd 218/4 (opisany na wstępie). Jak wynika z uzasadnienia wyroku, Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, zajęte w zaskarżanej decyzji z dnia [...], z wyjątkiem tej części decyzji, w której zostało umorzone postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji. W ocenie Sądu, organ wydając decyzję w oparciu o przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, mógł rozstrzygać w sprawie tylko w takim zakresie, jaki wynikał z art. 22 ust. 1 ww. ustawy. W związku z powyższym, organ umarzając postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji, zdaniem Sądu, w tej części podjął rozstrzygnięcie bez podstawy prawnej. D. P., reprezentowana przez adwokata W. B., wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wskazując jako podstawę art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, zaskarżonym wyrokiem naruszono przepisy postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. "Zaskarżane orzeczenie w sposób oczywisty narusza prawo i reguły rzetelnego postępowania albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnął o kwestiach merytorycznych, które nie były przedmiotem postępowania". Przyjęte przez Sąd przesłanki faktyczne rozstrzygnięcia są dowolne, gdyż nie mieszczą się w granicach stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, w skardze kasacyjnej wnosi się o uchylenie zaskarżanego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie spełnia wymogów wynikających z art. 176 ppsa. Skarga kasacyjna jest pismem o szczególnym charakterze, bowiem jest środkiem prawnym, kończącym postępowanie sądowe w toku instancji w sprawach sądowoadministracyjnych. W związku z powyższym, ustawodawca wprowadził tzw. przymus adwokacki przy sporządzaniu tego pisma (art. 175 ppsa), aby zapewnić właściwą ochronę interesów stron postępowania sądowego i odpowiednio wysoki merytorycznie poziom skargi kasacyjnej. Ponadto w art. 176 ppsa określono szczegółowo wymogi skargi kasacyjnej, z której powinno wynikać między innymi: – czy zaskarżane orzeczenie jest w całości, czy też w części, – w ramach wskazanej podstawy kasacyjnej, powinny być wskazane przepisy prawa, które zostały naruszone i uzasadnienie tych zarzutów, – w jakim zakresie strona skarżąca żąda uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Braki skargi kasacyjnej w zakresie ww. są zaliczane do braków nieusuwalnych, nie podlegających sanacji, gdyż dotyczą istoty tego środka prawnego (uchybienia materialne) i uniemożliwiają rozpoznanie sprawy. W skardze kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie, nie określono czy zaskarżony wyrok został zaskarżony w całości, czy też w części, co było tu niezbędne z uwagi na treść zaskarżonego orzeczenia. Pełnomocnik skarżącej ograniczył się wyłącznie do wskazania przepisu art. 174 pkt 2 ppsa jako podstawy skargi kasacyjnej, nie wskazując żadnego przepisu postępowania, który został naruszony zaskarżonym wyrokiem (postanowienie NSA z dnia 8.03.2004 r., FSK 41/04, ONSA 2004, nr 1, poz. 9). W skardze kasacyjnej również nie określono w jakim zakresie skarżąca żąda uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd rozpoznając skargę kasacyjną, zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może się domyślać, jakie są żądania skargi, w jakim zakresie strona kwestionuje zaskarżane orzeczenie i jakie, zdaniem skarżącej, zostały naruszone przepisy prawne. Opis stanu faktycznego sprawy, zawarty w obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie stanowi uzasadnienia, o którym mowa w art. 176 ppsa. Tak sporządzona skarga kasacyjna, pozbawiona istotnych elementów określonych w ustawie, uniemożliwia sądowi rozpoznanie sprawy, braków tych nie może też konwalidować "pismo procesowe skarżącej" z dnia 18 marca 2005 r. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2004 r., FSK 209/04, ONSA 2004, nr 1, poz. 13). Zarzut nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 ppsa) nie ma uzasadnienia. Ponadto należy wyjaśnić, że przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 ppsa dotyczą postępowania sądowego, a nie postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w związku z art. 178 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.