II FSK 204/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Nowak, Sędzia WSA del. Hanna Kamińska, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie w Wydziale II Izby Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka Masy Upadłości "H." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wr 251-298/04 w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości "H." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 15 października 2003 r., (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2004 r. I SA/Wr 251-298/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości "H." spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 15 października 2003 r. o numerach (...) w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd stwierdził, powołując się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 9 listopada 1999 r., I SA/Wr 659/97, że wynikający a contrario z art. 62 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm., dalej w skrócie: rozporządzenie - Prawo upadłościowe/ zakaz wszczęcia po ogłoszeniu upadłości postępowania przeciwko syndykowi z tytułu wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości nie dotyczy postępowania podatkowego wszczętego w celu udokumentowania decyzją podatkową wierzytelności upadłego z tytułu zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości. Decyzja taka bowiem nie konstytuuje nowej wierzytelności upadłego, lecz jedynie stanowi formalne potwierdzenie powstania tej wierzytelności podatkowej przed ogłoszeniem upadłości, umożliwiające organowi podatkowemu dokonanie jej zgłoszenia do masy upadłości sędziemu - komisarzowi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniósł Syndyk Masy Upadłości "H." spółki z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżając ten wyrok w całości, powołał jako podstawę kasacyjną naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwej wykładni art. 62 rozporządzenia - Prawo upadłościowe, poprzez przyjęcie, że wynikający a contrario z tego przepisu zakaz wszczęcia po ogłoszeniu upadłości postępowania przeciwko syndykowi z tytułu wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości nie dotyczy postępowania podatkowego wszczętego w celu udokumentowania decyzją podatkową wierzytelności upadłego z tytułu zobowiązania podatkowego powstałego z mocy prawa przed ogłoszeniem upadłości. Wskazując na tak sformułowaną podstawę kasacyjną, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację przemawiającą za poglądem, że wynikający a contrario z art. 62 rozporządzenia - Prawo upadłościowe zakaz wszczęcia po ogłoszeniu upadłości postępowania przeciwko syndykowi o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości dotyczy także postępowania podatkowego, gdyż dla zgłoszenia wierzytelności, osobliwie powstającej z mocy prawa i przed ogłoszeniem upadłości, zbędne jest wydanie "decyzji administracyjnej", a ewentualna taka "decyzja" z góry musi być obarczona ograniczeniami /np. co do możliwości przymusowego dochodzenia, ma służyć jedynie zgłoszeniu wierzytelności w postępowaniu podatkowym itp./, które jej odbierają przymiot decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona przez Syndyka Masy Upadłości "H." spółkę z o.o. z siedzibą w W. skarga kasacyjna powołuje jako podstawę kasacyjną naruszenie prawa materialnego, polegające na niewłaściwej wykładni art. 62 rozporządzenia - Prawo upadłościowe. Nawiązując do tak sformułowanej podstawy kasacyjnej podnieść należy, że podstawa skargi kasacyjnej wymieniona w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270; w skrócie: ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ odnosi się do naruszenia prawa materialnego, które może stanowić podstawę kasacji, jeżeli pozostaje w bezpośrednim związku z wynikiem sprawy. Wywodzący się z niej zarzut naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego może doprowadzić do uwzględnienia kasacji, gdy miało ono wpływ na rozstrzygnięcie, to jest jeśli na skutek błędnej wykładni lub niewłaściwego jego zastosowania zaskarżone orzeczenie nie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny wyraża pogląd, że w rozpatrywanej sprawie podstawa skargi kasacyjnej nie została sformułowana w sposób prawidłowy. Autor skargi kasacyjnej wskazał jako podstawę zarzutu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 62 rozporządzenia - Prawo upadłościowe, zgodnie z którym "Postępowanie w sprawie, wszczętej przeciwko upadłemu przed ogłoszeniem upadłości o wierzytelność, która uległa zgłoszeniu do masy, może być podjęte przeciwko syndykowi, jednak tylko w tym przypadku, gdy w postępowaniu upadłościowym sędzia komisarz nie uznał wierzytelności, albo gdy na skutek sprzeciwu sąd odmówił uznania". Biorąc pod uwagę treść wskazanego artykułu, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowi on o możliwości prowadzenia postępowania przeciwko syndykowi o wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy /tj. sędziemu komisarzowi/ tylko w odniesieniu do spraw wszczętych przed ogłoszeniem upadłości. Wbrew wnoszącemu skargę kasacyjną nie jest to przepis o charakterze materialnym, lecz przepis procesowy. Nie można zgodzić się z poglądem, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie podlega rozpoznaniu, jeżeli wskazany w skardze kasacyjnej przepis ma charakter przepisu procesowego. W takim bowiem wypadku należy zbadać, czy doszło do naruszenia wskazanego przepisu, przyjmując że skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, błędnie nazwany naruszeniem prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania może być podstawą skargi kasacyjnej w przypadku, jeżeli dotyczy ono postępowania przed Sądem I instancji oraz gdy naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie przedstawiono jednak zarzutu naruszenia przez Sąd w zaskarżonym wyroku przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tymczasem, zgodnie z treścią art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje, że jeżeli brak jest zarzutów dotyczących uchybienia konkretnym przepisom proceduralnym, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami zaskarżonego wyroku. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny co do wymogów formalnych kasacji /np. w wyroku SN z dnia 21 marca 1997 r., I PKN 58/97 - OSNP 1997 nr 22 poz. 436; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2004 r., FSK 720/04/. Kierując się przytoczonymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.