I SA/Gd 643/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-08-25
Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Ewa Kwarcińska, Zbigniew Romała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie poprzez wydanie decyzji wymiarowej przed uprawomocnieniem się postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania, zwłaszcza w kontekście wejścia w życie nowej konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 121 Ordynacji podatkowej). Wydanie decyzji wymiarowej równocześnie z postanowieniem odmawiającym zawieszenia postępowania, bez oczekiwania na ewentualne zaskarżenie tego postanowienia i w kontekście zbliżającego się wejścia w życie nowej konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania, było przedwczesne i mogło prowadzić do sytuacji, w której podatek nie powinien być wymierzony. Dodatkowo, sąd wskazał na błąd w przeliczeniu przychodów z waluty obcej na złotówki.Stan faktyczny
Skarżący S.B. kwestionował decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok. Zarzuty dotyczyły m.in. błędnego ustalenia daty postawienia dochodu do dyspozycji, nieodliczenia diet, niewłaściwego przeliczenia waluty oraz wydania decyzji przed uprawomocnieniem się postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Izba Skarbowa uwzględniła częściowo zarzut dotyczący diet, ale utrzymała w mocy pozostałe ustalenia, w tym dotyczące daty postawienia dochodu do dyspozycji i przeliczenia waluty. Sąd administracyjny uchylił decyzję, wskazując na naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz błąd w przeliczeniu waluty.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher Sędziowie NSA Ewa Kwarcińska NSA Zbigniew Romała /spr./ Protokolant – Elżbieta Cymanowska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 1.427,61 (słownie: tysiąc czterysta dwadzieścia siedem złotych 61/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. decyzja nie może być wykonana.
I SA/Gd 643/01
U z a s a d n i e n i e
Urząd Skarbowy decyzją z 19 grudnia 2000 r. określił skarżącemu - S.B. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę.
Podatnik uzyskiwał dochód z tytułu pracy na statku duńskiego armatora. Ponieważ nie miał obowiązku uiszczenia podatku w Danii należało w Polsce opodatkować dochód w wysokości wynikającej z przeliczenia kwoty [...] DKK na walutę krajową. Do dochodu tego zaliczono także wynagrodzenie za grudzień 1997 r. albowiem postawiono je do dyspozycji skarżącego w styczniu 1998 r.
W odwołaniu od tej decyzji, skarżący zarzuca brak uzasadnienia dlaczego Urząd Skarbowy przyjął, że wynagrodzenie za grudzień 1997 r. postawione zostało do dyspozycji podatnika w styczniu 1998 r. Tymczasem podatnik mógł w ostatnim dniu grudnia 1997 r. odebrać wynagrodzenie osobiście na statku. Od dochodu powinny być odliczone diety. Wyliczenie dochodu powinno opierać się na przeliczeniu USD (waluty w której podatnik otrzymał wynagrodzenie) na PLN.
Ponadto decyzja naruszała zasady wynikające z umowy dwustronnej zawartej w dniu 6 kwietnia 1976 r. pomiędzy rządami Polski i Danii w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz. U. z 1979 r. Nr 5 poz. 24).
Izba Skarbowa uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w części i określiła zaległość podatkową w wysokości [...] zł uwzględniając zarzut odwołania dotyczący diet podlegających odliczeniu od dochodu. Pozostałe zarzuty odwołania nie zostały uwzględnione.
Dochody z pracy najemnej na statku osiągnięte w Danii nie korzystają ze zwolnienia od opodatkowania w Polsce, a jedynie podatek zapłacony za granicą odlicza się od podatku należnego w Polsce. Skoro wynagrodzenie skarżącego było płatne do 5 dnia każdego następnego miesiąca, to należało uznać, że wynagrodzenie za grudzień 1997 r. było pozostawione do dyspozycji skarżącego w dniu 5 stycznia 1998 r. Przeliczenie wynagrodzenia nastąpiło według kursu korony duńskiej z dnia postawienia przychodu do dyspozycji podatnika.
W tym samym dniu co decyzję, Izba Skarbowa wydała postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania.
S.B. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o uchylenie powyższej decyzji. Obok powtórzenia zarzutów z odwołania, skarżący podniósł, że Izba wydała decyzję wymiarową przed uprawomocnieniem się postanowienia w kwestii zawieszenia postępowania.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podkreśliła, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – zważył co następuje:
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednol. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176) przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne (....), przy czym przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika.
Podatnik oświadczył (k-6 akt podatkowych), że wynagrodzenie płatne było do 5 dnia następnego miesiąca. W toku postępowania skarżący nie przedstawił żadnego dowodu, że w rzeczywistości wynagrodzenie za grudzień 1997 r. zostało jemu wypłacone lub pozostawione do dyspozycji w dniu 31 grudnia 1997 r.
Natomiast uzasadniona była skarga odnośnie błędnego przeliczenia otrzymywanych przychodów z tytułu wynagrodzenia za pracę na statku duńskim. Z rozliczeń zarobków (k. 15-24 akt podatkowych) podpisanych przez podatnika i kapitana statku wynika, że wynagrodzenie było płatne w dolarach amerykańskich. Także z porozumień pomiędzy skarżącym a pracodawcą ([...] k. 5-9 akt) wynika, że wynagrodzenie było płatne w dolarach amerykańskich.
Tymczasem Urząd Skarbowy dokonał przeliczenia faktycznie otrzymanych przez podatnika dolarów na korony duńskie, a następnie przeliczył korony na złotówki. Przeliczenie takie było niekorzystne dla podatnika (wyliczenia k. 30 i 32 akt).
W skardze zasadniczy nacisk położono na przedwczesność rozpoznania sprawy wobec nieostatecznego rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania.
W przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) brak jest unormowania nakazującego organowi podatkowemu powstrzymanie się od działań zmierzających do zakończenia postępowania na skutek zaskarżenia postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania.
Jak słusznie zauważyła Izba Skarbowa zgodnie z art. 238 Ordynacji podatkowej wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonanie postanowienia.
Natomiast zarzuty związane z błędnym rozpoznaniem wniosku o zawieszenie postępowania strona może podnieść w skardze na decyzję administracyjną. W szeregu wypadkach taki zarzut może być istotny dla wyniku sprawy i skutkować będzie uchyleniem decyzji. W niniejszym przypadku strona nie sformułowała jednak żadnego zarzutu w tym względzie i nie przybliżyła żadnych okoliczności mogących świadczyć o wpływie postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania na wynik sprawy. Można dodać, że gdyby rzeczywiście istniała podstawa do zawieszenia postępowania, to wpływ odmowy zawieszenia na rozpoznanie sprawy podatkowej byłby oczywisty. Z dniem 31 grudnia 2002 r. weszła w życie Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Danii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Warszawie dnia 6 grudnia 2001 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 43, poz. 368).
W art. 28 ust. 3 Konwencji przyjęto, że w przypadku Polski postanowienia art. 14 ust. 3 będą miały zastosowanie do wynagrodzeń otrzymanych przez osobę mającą miejsce zamieszkania na terenie Polski przed wejściem w życie Konwencji.
Zatem gdyby organ podatkowy powstrzymał się od wydania decyzji do czasu wejścia w życie w/w Konwencji nie byłoby podstaw do wymierzenia skarżącemu podatku.
Jak wynika z akt sprawy skarżący oczekiwał na wejście w życie nowej konwencji, dlatego w okolicznościach sprawy wydanie równocześnie postanowienia odmawiającego zawieszenie postępowania i decyzji wymiarowej bez oczekiwania czy strona skorzysta z zaskarżenia tego postępowania prowadziło do naruszenia zasady w/g prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).
Mając powyższe na względzie należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 209 w zw. z art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło