II SA/Ol 106/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-09-14
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Adam Matuszak, Beata Jezielska, Romualda Gumińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może być wydane podmiotowi, który nie legitymuje się ważną decyzją o warunkach zabudowy wydaną na jego rzecz, a także czy organy administracji prawidłowo rozpoznały zarzuty strony dotyczące rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia oraz prawa do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozwolenie na budowę nie może być wydane podmiotowi, który nie posiada ważnej decyzji o warunkach zabudowy wydanej na jego rzecz. Ponadto, organy administracji miały obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę, w tym dotyczących rozpoczęcia robót przed uzyskaniem pozwolenia i prawa do dysponowania nieruchomością, czego nie uczyniły.Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na budowę facjatki, mimo sprzeciwu sąsiada, który podnosił zastrzeżenia dotyczące stanu technicznego budynku, naruszenia jego części nieruchomości oraz zagrożenia pożarowego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Sąsiad złożył skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie jego zarzutów dotyczących wykonania robót przed uprawomocnieniem się decyzji, złożenia fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz naruszenia przepisów technicznych. Skarżący podniósł również zarzut odmowy wglądu do akt.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Adam Matuszak Beata Jezielska (spr.) Romualda Gumińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500 złotych (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.
II SA/Ol 106/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 6 listopada 2003r. Starosta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. D. pozwolenia na budowę facjatki o konstrukcji drewnianej w części budynku mieszkalnego położonego na działce o nr ewidencyjnym 284/2 przy ul. W. w miejscowości P. W uzasadnieniu podano, iż inwestor przedłożył wymaganą prawem dokumentację. Wskazano, iż właściciel części budynku położonego na sąsiedniej działce – J. Z. - zgłosił sprzeciw wobec planowanej inwestycji uzasadniając to złym stanem technicznym budynku, usytuowaniem ścianek poddasza na należącej do niego części oraz przeznaczeniem jednego z wykorzystywanych przez niego przewodów kominowych dla potrzeb projektowanej łazienki. Wyjaśniono, iż po zapoznaniu się z tymi zastrzeżeniami inwestor przedłożył opinię sporządzoną przez zakład usług kominiarskich i zgodnie z nią dokonał korekty projektu inwestycji. Podano, iż żadna z projektowanych ścianek poddasza nie wychodzi poza oś wspólnych ścian parteru, a obliczenia statyczne załączone do projektu budowlanego potwierdzają słuszność rozwiązań konstrukcyjnych oraz wskazują na brak negatywnego wpływu projektowanych rozwiązań na stan techniczny budynku.
Od decyzji tej odwołał się J. Z. Podał, iż nie wyraża zgody na budowę facjatki, gdyż budynek jest stary i wymaga remontu, a jakiekolwiek obciążenie może osłabić jego stan techniczny. Wskazał, iż poprzedni inwestor, tj. C. i M. D. ubiegając się o budowę przedmiotowej facjatki rozpoczęli jej budowę bez pozwolenia, stawiając 5 ścian na poddaszu, z czego dwie na należącej do niego części budynku, co uniemożliwia mu korzystanie z jego części strychu. Po uchyleniu poprzedniej decyzji zmienił się tylko inwestor, lecz postawione ściany pozostały niezmienione, a obecny projekt opiera się na dokonanym w ten sposób podziale budynku. Zarzucił ponadto, iż ściany te stwarzają zagrożenie pożarowe, gdyż stykają się bezpośrednio z częściami komina, wykonane są z łatwopalnych materiałów. Odwołujący się zakwestionował także przyjęte w projekcie wyliczenia, zarzucając iż projektant jest bliskim krewnym inwestora i nie posiada stosownych uprawnień. Podniósł ponadto, iż budynek nie jest wyłączną własnością inwestora, lecz pozostaje we współwłasności, a brak jest jego podziału fizycznego.
Decyzją z dnia 15 stycznia 2004r. Wojewoda utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu podano, iż autorzy projektu budowlanego mają uprawnienia do jego wykonania i mają obowiązek jego opracowania zgodnie z wymogami ustawy i zasadami wiedzy technicznej. Wskazano, iż z opisu technicznego wynika, iż obciążenie ścian i stropów drewnianą konstrukcją facjatki nie wpłynie na stan istniejącej konstrukcji budynku. Wyjaśniono, iż dwie ściany facjatki mają przylegać pod kątem prostym do ściany komina, lecz z uwagi na fakt, iż komin musi być szczelny nie może pojawić się z tego powodu zagrożenie pożarowe.
Na powyższą decyzję skargę wniósł J. Z.. Podał, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do podnoszonych przez niego zarzutów odnośnie wykonania robót budowlanych przed uprawomocnieniem się decyzji, ani do kwestii złożenia przez inwestora fałszywego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Wskazał także, iż usytuowanie ścian w zetknięciu z przewodami kominowymi narusza przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto podniósł, iż odmówiono mu jako stronie wglądu do akt i zrobienia odpisów i kserokopii dokumentów. W związku z tym w ocenie skarżącego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż sprawa wykonania ścian została zgłoszona przez skarżącego do organu nadzoru budowlanego, który nie uznał przeprowadzonych prac za samowolę budowlaną. Wskazano, iż zarzut odnośnie przedłożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością jest bezzasadny, gdyż inwestor przedłożył umowę darowizny, z której wynika iż jest właścicielem części budynku na działce nr 284/2 w P., a skarżący nie jest współwłaścicielem tej części budynku. Podano ponadto, iż nie naruszono przepisów technicznych, gdyż te określają jedynie niezbędne odległości pomiędzy przewodami kominowymi a częściami konstrukcyjnymi budynku, a wykonane ściany do takich nie należą. Wyjaśniono także, iż skarżący był powiadomiony o toczącym się postępowaniu i miał możliwość zapoznania się z aktami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 póz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące na dzień jej wydania.
Odnosząc się do oceny zaskarżonych decyzji uznać należy, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnieść należy, iż zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 póz. 2016) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dacie złożenia wniosku o pozwolenie na budowę w niniejszej sprawie obowiązywała już ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717), która w art. 59 ust. l nakłada obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie jednak z art. 86 tej ustawy ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy wymaga zmiana sposobu zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. l, jeżeli na tym terenie obowiązuje plan uchwalony przed dniem l stycznia 1995r. Z uwagi na fakt, iż w treści decyzji zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń co do zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjąć należy, iż organ w tym zakresie oparł się na znajdującej się w aktach sprawy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 2 września 2002r. wydanej na rzecz C. i M. D. w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi P. uchwalonego przez Radę Gminy w P. w dniu 16 czerwca 1992r. Jednakże wniosek o pozwolenie na budowę złożył G. D. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż pozwolenie na budowę może być wydane jedynie podmiotowi, który legitymuje się ważną decyzją o warunkach zabudowy wydaną na swoją rzecz (tak np. w wyroku z dnia 17 września 2002r. sygn. akt II SA/Kr 3852/01). Zatem w tym zakresie zaskarżone decyzje są wadliwe.
Podnieść ponadto należy, iż zgodnie z art. 7 i 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji mają obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy sprawy. Przy czym dotyczy to także postępowania przed organem odwoławczym, który zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Ma on zatem obowiązek wyjaśnienia i rozpatrzenia wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów. Wskazać należy, iż w swoim odwołaniu do Wojewody skarżący podnosił między innymi, iż prace budowlane zostały rozpoczęte jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w ogóle do tej kwestii się nie odniósł. Dopiero w odpowiedzi na skargę wyjaśniono, iż z ustaleń przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego wynika, iż prace przeprowadzone przez inwestora nie miały cech samowoli budowlanej. Podnieść jednak należy, iż organ prowadzący postępowanie w danej sprawie winien podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego we własnym zakresie. Poza tym ustalenia organu nadzoru dotyczyły jedynie kwestii samowoli budowlanej, natomiast skarżący wskazywał iż przeprowadzone prace stanowiły rozpoczęcie inwestycji, a tej kwestii organ w ogóle nie rozważał. Kolejny zarzut skarżącego dotyczył przedłożenia przez inwestora niezgodnego z prawdą oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego, a także z aktu załączonego przez skarżącego wynika, iż przedmiotowy budynek posadowiony jest na dwóch odrębnych działkach i nie jest przedmiotem współwłasności. Zatem każdy z właścicieli ma prawo do swobodnego korzystania ze swojej części budynku. Jednakże zarzut skarżącego dotyczył realizacji inwestycji także w części budynku należącej do niego, a do okoliczności organy w ogóle się nie odniosły, mimo iż była podnoszona jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji.
Wobec powyższego zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 póz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcia w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło