I SA/Gd 2617/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-09-24
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, NSA Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, nie wyjaśniając w sposób niebudzący wątpliwości, czy wystąpiły przesłanki do wydania orzeczenia na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, w szczególności czy nastąpiło trwałe zaprzestanie płacenia długów przez spółkę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego, w tym zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i obowiązek wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 187 Ordynacji podatkowej). Nie wyjaśniono w sposób niebudzący wątpliwości, czy wystąpiły przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej, w szczególności czy spółka trwale zaprzestała płacenia długów. Ponadto naruszono prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła orzeczenia o odpowiedzialności A. D. jako członka zarządu Spółki Akcyjnej A za zaległości podatkowe spółki. Pierwszy Urząd Skarbowy wydał decyzję o odpowiedzialności, którą Izba Skarbowa utrzymała w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, domagając się uchylenia decyzji, a następnie stwierdzenia ich nieważności. Organy podatkowe uznały, że spółka nie uregulowała zobowiązań podatkowych, egzekucja okazała się bezskuteczna z powodu upadłości, a przesłanki wyłączenia odpowiedzialności członka zarządu nie wystąpiły.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 17.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczono, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka Sędziowie WSA Tomasz Kolanowski NSA Alicja Stępień /spr./ Protokolant – Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 17 grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki akcyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 30 sierpnia 2001 r. nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 17.000 zł (siedemnaście tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.
I SA/Gd 2617/01
U z a s a d n i e n i e
Decyzją Nr [...] z dnia 30.08.2001 r. Drugi Urząd Skarbowy orzekł o odpowiedzialności A. D. jako członka zarządu Spółki Akcyjnej A za zobowiązania tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za m-c czerwiec-lipiec 1999 r. w kwocie 162. 122,20 zł; podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. w kwocie 28.313,20 zł; podatku dochodowego od wypłaconych wynagrodzeń za 1999 r. w kwocie 50.752,90 zł oraz odsetki za zwłokę od wymienionych zaległości w łącznej kwocie 210.617,00 zł, a także koszty postępowania egzekucyjnego w wysokości 3.284,82 zł.
Od decyzji tej pełnomocnik A. D. pismem z dnia 13 września 2001 r. odwołał się do Izby Skarbowej, która po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i decyzją Nr [...] z dnia 17 grudnia 2001r. utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego.
A. D. nie zgadzając się z wydanymi przez Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową rozstrzygnięciami, wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona podtrzymuje zarzuty odwołania z dnia 13 września 2001 r. i wnosi o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organom podatkowym. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2004 r. rozszerza wniosek domagając się stwierdzenia nieważności decyzji.
Izba Skarbowa oceniając ponownie zebrany materiał dowodowy nie znalazła uzasadnienia do uwzględnienia zarzutów skargi i wniosła o jej oddalenie.
W ocenie organów podatkowych, w niniejszej sprawie, żadna z wymienionych w art.116 Ordynacji podatkowej przesłanek wyłączenia odpowiedzialności nie wystąpiła. W sprawie uznano, iż Spółka Akcyjna A nie uregulowała ciążących na niej zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce czerwiec-lipiec 1999 r., podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r., podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r., które stały się zaległościami podatkowymi w rozumieniu art. 51 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Egzekucja przedmiotowych zaległości z majątku zobowiązanej spółki okazała się bezskuteczna z powodu ogłoszenia jej upadłości.
Wobec powyższego Drugi Urząd Skarbowy postanowieniem Nr [...] z dnia 27 września 2000 r. wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległe zobowiązania A. jako członka jej zarządu.
W sprawie uznano, iż w dniu 7 maja 1999 r. zarząd spółki A wystąpił o otwarcie postępowania układowego, a następnie po cofnięciu w dniu 16 lipca 1999 r. przedmiotowego wniosku, w dniu 21 lipca 1999 r. złożył w Sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Przyjęto zatem, iż dzień 24 kwietnia 1999 r. (tj. 14 dni przed wystąpieniem o otwarcie postępowania układowego) jest terminem ważącym w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej. Natomiast, dowody zgromadzone w aktach sprawy wskazywały, że Spółka A nie dotrzymała 14-dniowego terminu do zgłoszenia wniosku o upadłość. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 29 czerwca 1999 r. już na dzień 25 lutego 1999 r. spółka spowodowała powstanie zadłużenia w należnościach celnych wobec Urzędu Celnego w R. na kwotę 6.651.440,03 zł. W trakcie prowadzonego przez Urząd Celny postępowania ustalono, że spółka (pomimo częściowej spłaty zadłużenia w kwocie 2.105.251,90 zł) posiada również zaległości w uiszczaniu należności celnych w stosunku do innych urzędów celnych. Zatem już ten argument obligował – w ocenie Izby stosownie do postanowień art. 5 Prawa upadłościowego – do złożenia w terminie 14 dni wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zdaniem Izby z akt sprawy wynikało również, iż zobowiązanie spółki wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na dzień 20 marca 1999 r. wynosiło 14.303,20 zł (za m-c luty 1999) oraz na dzień 20 kwietnia 1999 r. kwotę 14.939,60 zł (za m-c marzec). Bezspornym uznano w sprawie fakt, że na dzień 31 marca 1999 r. zobowiązanie A z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. wynosiło 368.166,00 oraz zaległość z tego tytułu w kwocie 36.166,00 zł.
Dodatkowo uwzględniono również fakt, iż A. licząc się z zagrożeniem możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej w formie agencji celnej, w związku z formalnie wszczętym na wniosek Dyrektora GUC w R. postępowaniem w sprawie zadłużenia w należnościach celnych, w dniu 22 kwietnia 1999 r. zawarła porozumienie ze Spółką z o.o. B. W konsekwencji zawartego pomiędzy spółkami porozumienia Spółka z o.o. B. postanowiła rozszerzyć sieć własnych placówek i z dniem 15 lipca 1999 r. przejąć od A jej pracowników zatrudnionych w centrali w G. oraz w 38 placówkach znajdujących się na terenie kraju.
Ponadto dnia 4 maja 1999 r. obie firmy zawarły umowę sprzedaży środków trwałych i wyposażenia biurowego znajdującego się w przejętych placówkach.
Kolejnym w ocenie Izby dowodem potwierdzającym nieprzypadkowe trudności w spłacie zobowiązań przez A jest fakt zakupu w dniu 15 grudnia 1998 r. od M. O. jako sprzedającego 3.800 akcji C. za cenę 380.000,00 zł. Według opinii biegłego rewidenta akcje te utraciły na trwale swoją wartość.
W opinii organów podatkowych świadomy zakup przedmiotowych akcji dowodzi o nieuzasadnionym regulowaniu płatności wobec osoby powiązanej z D.
W świetle przedstawionych faktów, Izba Skarbowa uznała, iż nie został zachowany termin zgłoszenia wniosku o ogłoszeniu upadłości.
Również zarzut naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 i art. 41 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nałożenie subsydiarnej odpowiedzialności na członka zarządu za zobowiązania spółki akcyjnej jako płatnika, a nie podatnika – należy uznać za bezpodstawny.
Zasady ogólne dotyczące orzeczenia odpowiedzialności osób trzecich określone zostały w przepisach art. 107 i art. 108 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Przenosząc brzmienie przywołanych norm prawa na wynikający z akt sprawy stan faktyczny, członkowie zarządu spółki akcyjnej odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, m. in. za podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów. Poza sporem pozostaje fakt, iż A będąc płatnikiem obowiązana była na podstawie przepisów prawa podatkowego, do obliczania i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Odnośnie zarzutu nie wykazania bezskuteczności egzekucji, Izba Skarbowa stwierdziła, iż fakt ogłoszenia upadłości na toczące się postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości regulują przepisy art. 60-63 Prawa upadłościowego. W szczególności art. 63 § 1 wym. ustawy stanowi, że postępowanie egzekucyjne, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości przeciwko upadłemu w poszukiwaniu jego długu osobistego, będzie zawieszone z ogłoszeniem upadłości. Będzie ono umorzone z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Z datą ogłoszenia upadłości postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu (art. 60 Prawa upadłościowego).
Wnioskować zatem należy, iż fakt ogłoszenia upadłości jest wystarczającym dowodem niewypłacalności i bezskuteczności egzekucji wobec spółki.
W postanowieniu z dnia 8 października 1999 r. o ogłoszeniu upadłości Sąd Rejonowy stwierdził, iż Spółka trwale zaprzestała płacenia długów.
W świetle powyższego zarzut braku uzasadnienia prawnego i faktycznego dla postanowienia Urzędu Skarbowego w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku spółki nie znajduje uzasadnienia.
W ocenie Izby nie znajduje również uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 33 Prawa upadłościowego poprzez naliczanie odsetek do dnia wydania zaskarżonej decyzji, tj. do dnia 30 sierpnia 2001 r. Stosownie do postanowień art. 33 Prawa upadłościowego odsetki od wierzytelności, przypadających od upadłego, nie biegną w stosunku do masy od daty ogłoszenia upadłości. Cytowany przepis ma na celu realizację zasady jednolitego traktowania wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Z tego też względu przyjmuje się, że od daty ogłoszenia upadłości nie biegną odsetki od wierzytelności przypadających w stosunku do masy. Regulacja ta nie dotyczy jednakże wierzytelności zaspakajanych poza postępowaniem upadłościowym. Możliwe jest zatem domaganie się zapłaty należności odsetkowych w całości od współ-dłużników poza postępowaniem upadłościowym.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 poz. 926 ze zm.) stanowiącego, że za zaległości podatkowe spółki z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo, że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Przepis ten wywodzi się z postanowień art. 298 Kodeksu handlowego – rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. (Dz. U. RP nr 57 poz. 502). Według tego przepisu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają osobiście i solidarnie za jej zobowiązania. Oczywiście odpowiedzialność członka zarządu spółki obejmuje zobowiązanie podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej).
Z kolei postanowienia art. 91 Ordynacji. że "do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilno-prawnych" oznaczają, że Skarb Państwa jako wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia (zapłaty ustalonego podatku) od wszystkich członków zarządu łącznie, od kilku z nich lub każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z członków zarządu zwalnia pozostałych (art. 366 § 1 Kc).
Każdy z członków zarządu spółki odpowiada więc za całość zadłużenia aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela (art. 366 § 2 Kc).
Z treści art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że nie chodzi w nim o solidarną odpowiedzialność członków zarządu wobec spółki, bowiem o tym mówi art. 107 Ordynacji. Analiza art. 116 ustawy prowadzi do wniosku, że zasada solidarnej odpowiedzialności, o której w nim mowa, dotyczy członków zarządu wobec siebie.
Zatem faktyczne żądanie zapłaty zaległego podatku od tych osób może nastąpić dopiero po ustaleniu kręgu osób solidarnie zobowiązanych do świadczenia i wydaniu decyzji o ich odpowiedzialności z tego tytułu. Adresatami takiej decyzji powinny być wszystkie osoby zobowiązane do uregulowania zaległości podatkowej z określonego przepisami tytułu, zaś decyzja powinna być rezultatem jednego postępowania podatkowego. Organ podatkowy nie może bowiem pominąć w tego rodzaju postępowaniu także innych osób zobowiązanych solidarnie do świadczenia.
Żądanie zapłaty całości lub części świadczenia, co do którego orzeczono odpowiedzialność, od konkretnego podatnika, może nastąpić dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, z wszelkimi regułami dotyczącymi wyboru osoby zobowiązanej do zapłaty.
Reasumując, każdą osobę ponoszącą solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszystkie takie osoby powinny być wymienione w wydanej decyzji i decyzja ta powinna im być doręczona.
Powyższe prowadzi do wniosku, że decyzje organów podatkowych I i II instancji w niniejszej sprawie zostały wydane z naruszeniem powyższych zasad. Oznacza to – zdaniem Sądu – że powinny jako wadliwe zostać uchylone.
Sąd stwierdził także, że zasadne są argumenty strony dotyczące naruszenia art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie przypomnieć należy, że kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania.
Zgodnie z treścią art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) – poprzednio art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego – obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz odniesienie się do wszystkich zebranych dowodów.
Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej, będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania podatkowego. Trzeba zaś pamiętać, że zasady ogólne postępowania podatkowego są integralną częścią przepisów regulujących procedurę podatkową i są dla organu podatkowego wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym, jak podkreślono w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, art. 122 Ordynacji podatkowej (art. 7 K.p.a.) jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 1982 r., sygn. akt I SA 258/82, Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego 1982, nr 1, poz. 54; por. również J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne, Warszawa 1993, str. 126). Wykładnia ta, dotycząca art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez wątpienia zachowuje swoją aktualność także w świetle regulacji zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc dotychczasowe spostrzeżenia do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zdaniem Sądu, organy podatkowe obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego wyżej przepisu. W szczególności nie wyjaśniły one w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie, czyw sprawie wystąpiły przesłanki do wydania orzeczenia na podstawie art. 116 Ordynacji podatkowej.
Gospodarczą przyczyną upadłości jest załamanie finansowe podmiotu gospodarczego, polegające w zasadzie na jego trwałej niewypłacalności, a więc na braku możliwości zaspokojenia wszystkich wierzycieli. Nie sposób zatem przyjąć, że dłużnik zaprzestał płacenia długów, jeżeli nie zapłacił jednego z większej liczby długów. Podstawą do ogłoszenia upadłości będzie dopiero taki stan, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich długów. Zaprzestanie płacenia długów jest podstawową i powszechną (obowiązującą wszystkie kategorie przedsiębiorców) przesłanką ogłoszenia upadłości. Podstawą natomiast ogłoszenia upadłości w stosunku do przedsiębiorców wymienionych w § 2 art. 1 Prawa upadłościowego jest również taki stan, w którym majątek tych przedsiębiorców nie wystarcza na zaspokojenie długów. Przy ocenie, czy zachodzi stan nadmiernego zadłużenia należy uwzględniać wszystkie wierzytelności i zobowiązania dłużnika, bez względu na to, czy miałyby w przyszłości wchodzić w skład masy upadłości, czy mają charakter warunkowy lub bezwarunkowy, a także, czy są już wymagalne (por. St. Gurgul, Prawo upadłościowe i układowe. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, str. 31-33). Wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności nie jest podstawą ogłoszenia upadłości. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego może nastąpi jedynie wtedy, gdy wystąpią ustawowe przesłanki do ogłoszenia upadłości bądź otwarcia postępowania układowego.
W niniejszej sprawie strona powołuje się na to, że przedłożyła dowody, iż w sprawie nie nastąpiło trwałe zaprzestanie płacenia długów, a zatem nie wystąpiły w dacie ustalonej przez organy podatkowe ustawowe przesłanki do wszczęcia postępowania upadłościowego.
W ocenie Sądu organy podatkowe nie rozważyły powyższej okoliczności wnikliwie.
Z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że obowiązek wykazania zaistnienia przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za cudze zobowiązania podatkowe członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jak i spółki akcyjnej, ciąży na tym członku. Zatem to ten członek, winien okoliczność tę udowodnić, gdyż z tego faktu zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa. Jednakże takie brzmienie powołanego przepisu nie przekreśla stosowania w postępowaniu podatkowym odnoszącym się do kwestii odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, zasad ogólnych tego postępowania, a tym samym obowiązków organu wynikających z art. 122 czy art. 187 § 1 tej Ordynacji.
Strona twierdzi, iż dopiero w lipcu 1999 r. zaistniały przesłanki trwałej utraty możliwości spłaty długów i niezwłocznie po tym zarząd spółki zgłosił wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Na tą okoliczność przedstawionych zostało szereg dowodów i zestawień, których organy podatkowe pominąć w rozważaniach nie mogły. Zaniedbanie to ma istotny wpływ na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem bez żadnych wątpliwości świadczy o jego wadliwości.
W świetle bowiem okoliczności przytoczonych przez strony, tak w postępowaniu podatkowym, jak i przed Sądem, szczególnie w piśmie z dnia 18 sierpnia 2004 r., że pozbawione podstaw na obecnym etapie należy uznać ustalenie organów podatkowych, iż już w kwietniu lub maju 1999 r. sytuacja prawna i ekonomiczna spółki uzasadniała wystąpienie o ogłoszenie jej upadłości.
Oznacza to, że z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, bez rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, z pominięciem obowiązku wnikliwej oceny materiału dowodowego organy podatkowe obciążyły skarżącą odpowiedzialnością za zobowiązania spółki.
Zgodzić się należy także z podniesionym przez skarżącą zarzutem naruszenia dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd nie podziela poglądu reprezentowanego przez organ odwoławczy, iż na organie odwoławczym nie spoczywa obowiązek wyznaczenia stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie – przed wydaniem decyzji –w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie przeprowadził w sprawie żadnego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, natomiast decyzję swą wydał w oparciu o analizę materiału dowodowego zgromadzonego w całości przez organ I instancji i tym samym znanego podatnikowi. Przeprowadzając wykładnię językową dyspozycji art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, iż z treści tego przepisu nie wynika, iż prawo strony do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy materiał dowodowy został zebrany w danym postępowaniu tu: w postępowaniu odwoławczym. Strona postępowania podatkowego ma prawo do wypowiedzenia się, co do całości zebranego materiału dowodowego, jaki został zebrany w danej konkretnej sprawie jako całości, bez względu czy materiał ten został zebrany przez organ podatkowy I instancji czy też instancji II. Zarówno w orzecznictwie jak i wśród komentatorów Ordynacji podatkowej przeważa stanowisko, iż art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej daje stronie możliwość wypowiedzenia się w zakresie przesłanek, którymi kieruje się organ przy załatwieniu sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 124 Ordynacji podatkowej przesłanki te organ podatkowy winien stronie ujawnić, przez co należy również rozumieć ujawnienie stanowiska, co do oceny wartości dowodowej zebranych środków dowodowych oraz oceny prawnej. Nawet jeżeli w postępowaniu odwoławczym nie doszło do zebrania nowych dowodów i materiałów w sprawie, to również i w takiej sytuacji organ odwoławczy przed wydaniem swej decyzji dokonuje własnych ustaleń zarówno w aspekcie stanu faktycznego, jak i prawnego, a co za tym idzie strona postępowania podatkowego nie może zostać ograniczona w swych uprawnieniach wynikających z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do pozostałych twierdzeń strony skarżącej zawartych w skardze i piśmie procesowym Sąd uznał, że nie wszystkie z nich są uzasadnione.
Przede wszystkim nie można zgodzić się z poglądem, że organy podatkowe wadliwie określiły zakres zaległości podatkowych, za które przypisano skarżącej odpowiedzialność, bowiem tę kwestię reguluje art. 107 i 116 § 2 Ordynacji podatkowej. Należy pamiętać natomiast, że do odpowiedzialności za zobowiązania płatnika istnieje wymóg z art. 108 § 2 b Ordynacji. Ponadto Sąd stwierdził, że postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia 29 listopada 1999 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego uznać należy za wystarczające dla oceny istnienia warunku bezskuteczności egzekucji wobec spółki.
Mając jednak na uwadze poczynione na wstępie uwagi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji organów podatkowych (art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o p.s.a.). Na podstawie art. 152 ustawy o p.s.a. orzeczono, że decyzje nie mogą być wykonane, a na podstawie art. 200 tej ustawy o kosztach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło