I SA/Lu 162/04

WyrokWSA w Lublinie2004-09-24

Skład orzekający: Ewa Gdulewicz, Krystyna Czajecka-Ryniec, Danuta Małysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, na którego przeniesiono rachunek oszczędnościowo-kredytowy przed 1 stycznia 2002 r., nabywa prawo do odliczeń od podatku dochodowego z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności, mimo że pierwsze wpłaty na ten rachunek przed datą przeniesienia dokonywali jego rodzice?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podatnik, na którego skutecznie przeniesiono rachunek oszczędnościowo-kredytowy przed 1 stycznia 2002 r., nabywa prawo do odliczeń od podatku dochodowego z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności. Kluczowe jest przeniesienie praw i obowiązków posiadacza rachunku, a nie fakt dokonania pierwszych wpłat przez poprzedniego posiadacza. Skoro odrębne przepisy dopuszczają przeniesienie rachunku, a przeniesienie nastąpiło przed wskazaną datą, brak jest podstaw do odmowy prawa do ulgi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Organy podatkowe odmówiły skarżącym prawa do odliczeń od podatku z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej, argumentując, że pierwsza wpłata na rachunek przez M. B. nastąpiła w 2002 r., a nie przed 1 stycznia 2002 r. Skarżący podnieśli, że prawo do ulgi powstało wcześniej i zostało przeniesione na M. B. w grudniu 2001 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz /spr./, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Danuta Małysz, Protokolant st.insp.Wiesława Wojtal, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi M. B. i A. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej /Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania M. B. i A. R. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w wysokości 6.715,40 zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podstawą wydania decyzji przez organ pierwszoinstancyjny, były ustalenia dotyczące złożonego zeznania o wysokości dochodów osiągniętych w 2002 r. PIT-37. We wspólnym zeznaniu wykazano, m.in. odliczenia od podatku z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności w banku prowadzącym kasę mieszkaniową. Organ podatkowy ustalił, że na mocy aneksów do umowy z tytułu oszczędzania w kasie, zostały na M. B. przeniesione prawa i obowiązki posiadacza rachunku oszczędnościowo-kredytowego rodziców. Ponieważ pierwszą wpłatę na ten rachunek M. B. wniosła [...] stycznia 2002 r., zdaniem organu podatkowego, nie został spełniony warunek wynikający z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 134, poz. 1509 ze zm. – dalej "ustawa o zmianie") uprawniający ją do dokonywania odliczeń od podatku z tytułu systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej, tj. nabycie prawa do odliczeń z tego tytułu przed 1 stycznia 2002 r. W odwołaniu od tej decyzji zarzucono naruszenie art. 4 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym w zw. z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2000 r., Nr 90, poz. 1070) oraz art. 27a ust. 1 pkt 2 i ust. 2-7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r., w sytuacji kiedy prawo do ulgi powstało 29 października 1999 r. i zostało przeniesione w drodze sukcesji w dniu [...] grudnia 2001 r., a oszczędzanie było kontynuowane w 2002 roku. Rozpatrując odwołanie organ drugoinstancyjny na podstawie analizy stanu faktycznego sprawy stwierdził, iż organy podatkowe nie kwestionują ważności i skuteczności przeniesienia w dniu [...] grudnia 2001 r. praw i obowiązków wynikających z prowadzonego rachunku oszczędnościowo-kredytowego z rodziców na M. B. Podnosząc, iż ulga podatkowa przewidziana w art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy związana jest z wydatkowaniem na ten cel przez podatnika kwot przed dniem 1 stycznia 2002 r., wskazał, iż nie przysługuje ona M. B., gdyż to nie ona, a rodzice wpłacali na ten cel przed tą datą. Możliwość kontynuowania ulgi po 1 stycznia 2002 r. przyznano wyłącznie tym podatnikom, którzy będąc posiadaczami rachunku oszczędnościowo-kredytowego dokonali pierwszych wpłat przed 1 stycznia 2002 r. i z tego tytułu nabyli prawo do odliczeń od podatku w składanych przez siebie zeznaniach podatkowych. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez M. B. i A. R., skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi polemizują z interpretacją przepisów zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 4 ust. 3 cyt. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 21 listopada 2001 r. stanowi, iż podatnikom, którzy zawarli umowę o kredyt kontraktowy z bankiem prowadzącym kasę mieszkaniową o systematyczne gromadzenie oszczędności według zasad określonych w przepisach o niektórych formach budownictwa mieszkaniowego i przed dniem 1 stycznia 2002 r., nabyli prawo do odliczania od podatku poniesionych wydatków na cel określony w art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 r. przysługuje, na zasadach określonych w tej ustawie prawo do odliczania dalszych kwot wpłaconych oszczędności na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na tym samym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w tym samym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, poniesionych od dnia 1 stycznia 2002 r., do upływu określonego przed dniem 1 stycznia 2002 r. terminu systematycznego gromadzenia oszczędności, wynikającego z umowy o kredyt kontraktowy. Poza sporem w sprawie jest skuteczność przeniesienia na M. B., w dniu [...] grudnia 2001 r. praw i obowiązków wynikających z prowadzonego przez jej rodziców rachunku oszczędnościowo-kredytowego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, w okresie oszczędzania może nastąpić przeniesienie praw i obowiązków posiadacza rachunku na osobę bliską, wskazaną w ust. 3 ustawy, która takiego rachunku nie posiada, przy czym do skuteczności przeniesienia praw i obowiązków wystarczą oświadczenia posiadacza rachunku i osoby bliskiej, złożone przed przedstawicielem banku lub zaopatrzone w podpisy notarialne. Wymagane oświadczenia znajdują się w aktach sprawy, bezsporna jest także kontynuacja systematycznego oszczędzania przez skarżącą na tym samym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w tym samym banku prowadzącym kasę mieszkaniową w 2002 roku. W myśl przepisów ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, z dniem [...] grudnia 2001 r. M. B. stała się osobą na którą zostały przeniesione wszystkie dotychczasowe obowiązki i uprawnienia dotychczasowych posiadaczy rachunku (rodziców) z tej ustawy wynikające. Należy także zauważyć, że zgodnie z artykułem 4 ust. 1 w/w ustawy, środki zgromadzone na imiennym rachunku oszczędnościowo-kredytowym w kasach mieszkaniowych stają się oszczędnościami, zaś art. 8 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przez zawarcie umowy o kredyt kontraktowy osoba fizyczna zobowiązuje się do systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej. Powyższe, biorąc pod uwagę odesłanie w ustawie z dnia 21 listopada 2001 r. do zasad określonych w przepisach o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, uprawnia do stwierdzenia, że M. B. nabyła, poprzez przeniesienie rachunku, przymiot podatnika o którym mowa w pierwszej części art. 4 ust. 3 cyt. ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pozostaje zatem do rozważenia czy skarżąca z tą datą nabyła prawo do ulgi podatkowej przewidzianej w art. 27a ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej. Wedle tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 r., podatek dochodowy od osób, o których mowa w art. 3 ust. 1, [...] zmniejsza się na zasadach określonych w ust. 2-17, jeżeli w roku podatkowym podatnik systematycznie gromadził oszczędności wyłącznie na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym i w jednym banku prowadzącym kasę mieszkaniową, według zasad określonych w odrębnych przepisach. Treść artykułu uzależnia zatem przyznanie prawa do wymienionej w nim ulgi jedynie od spełnienia wymogu "systematycznego gromadzenia oszczędności... według zasad określonych w odrębnych przepisach". W konsekwencji, jeżeli odrębne przepisy dopuszczają możliwość przeniesienia rachunku oszczędnościowo-kredytowego na osobę bliską, a przeniesienie to nastąpiło przed 1 stycznia 2002 r., stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do odmowy tym osobom prawa do ulgi, a tym samym przymiotu podatników o których mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na marginesie zauważyć można, że powyższa argumentacja zdaje się znajdować także potwierdzenie w treści art. 27 ust. 13 pkt 4 i 5 oraz ust. 14 tego artykułu. Z tych względów uznając, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. /, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło