II SA/Bd 515/04

Dnia 14 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Barbary B. i Stanisława B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. z [...] 2004 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących Barbary i Stanisława B. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Bd 515 /04 UZASADNIENIE Decyzją z [...] 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego przez Stanisława B. w miejscowości S. gm. A. przy ul. [...] bez wymaganego zgłoszenia. Wydanie decyzji było poprzedzone nałożeniem obowiązku przedłożenia dokumentacji określającej rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projektu zagospodarowania terenu, zaświadczenia Urzędu Gminy o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zobowiązanie do przedłożenia wymienionych dokumentów wynikało z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2003 r., nr [...]. Wobec niewykonania w całości nałożonego obowiązku organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 b ust.1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu nadanym w noweli z 27 marca 2003, Dz. U. Nr 80, poz. 718) nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego decyzją z [...] 2003r. ([...]). W wyniku odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] 2004r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji, wskazując głównie na uchybienia proceduralne i brak jednoznacznego określenia numeru działki na której znajduje się wybudowany obiekt. Organ II instancji podzielił jednak wnioski organu I instancji dotyczące oceny wypełnienia obowiązków przez inwestora w zakresie przedłożenia żądanych dokumentów. Po wykonaniu zaleceń organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał ponownie decyzję opisaną na wstępie nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Stanisław B. odwołał się od decyzji zarzucając naruszenie art. 6,7,8 i 9 kpa przez przyjęcie, że nie został wypełniony obowiązek dotyczący uzupełnienia dokumentacji. Decyzją z [...] 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając w uzasadnieniu, że inwestor wybudował obiekt bez prawomocnego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co w świetle obowiązujących uprzednio przepisów a także przepisów po nowelizacji prawa budowlanego pozwala na stwierdzenie, że budynek został postawiony w warunkach samowoli budowlanej. Na mocy obecnie obowiązujących przepisów, które powinny mieć zastosowanie, organ I instancji postanowieniem z [...] 2003r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni określonych dokumentów zgodnie z art. 49b ust.2 ustawy Prawo budowlane. Inwestor dostarczył jedynie szkic obiektu przedstawiający dwa rzuty - pionowy i poziomy, bez opisu rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót budowlanych. Szkic ten nie odpowiada wymogom przepisów Prawa budowlanego, m.in. art.30 ust.2 Nie został też dostarczony projekt zagospodarowania terenu oraz zaświadczenie z Urzędu Gminy o zgodności wykonanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję z [...] 2004r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, Stanisław B. zarzucił naruszenie art. 6,7,8 i 9 kpa przez przyjęcie, że skarżący nie spełnili obowiązku uzupełnienia dokumentacji budowlanej, prawa własności, projektu zagospodarowania terenu i zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 158, poz. 1270), Sąd jest powołany do oceny zgodności z prawem decyzji administracyjnych, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Zarzuty skargi ograniczyły się do twierdzenia, że wynikające z postanowienia z [...] 2003 r., nr [...] zobowiązania do przedłożenia stosownych dokumentów zostały wykonane. Zarzuty nie mogły jednak odnieść zamierzonego skutku. Wydając zaskarżoną decyzję, organy wyraziły stanowisko, które prezentowane jest też w doktrynie i orzecznictwie, że działanie inwestora nosi cechy samowoli budowlanej, gdy inwestor przystąpi do robót budowlanych przed upływem 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi (por. wyrok NSA z 13 września 2000 r. II SA/Kr 89/98 nie publ.). W tej sytuacji istnieją podstawy do nakazania rozbiórki obiektu i uznania, że budowano lub wybudowano obiekt bez wymaganego zgłoszenia. Rozbiórce można zapobiec, gdy są spełnione przesłanki, o których mowa w art. 49 b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu po nowelizacji ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie 11 lipca 2003r., a inwestor wypełni obowiązki nałożone przez służby nadzoru budowlanego wymienione w punkcie od 1-3 cyt. przepisu. Niewątpliwie załączone przez skarżącego dokumenty nie pozwalają na uznanie, że skarżący dopełnił tych obowiązków we właściwy sposób. Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji dopatrzył się jednak innych istotnych uchybień, które zadecydowały o uchyleniu obu decyzji. Decyzja to akt prawny o określonej treści i formie. Art. 107 kpa określa podstawowe części składowe, jakie powinna zawierać każda decyzja. Do tych części ustawodawca zalicza m.in.. oznaczenie adresata decyzji-strony. Dane zawarte w sentencji decyzji są jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Muszą więc być tak sformułowane, aby wynikało z nich w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek i na kogo został nałożony. Jest to niezbędne ze względu na tzw. walor wykonalności decyzji ostatecznej i w konsekwencji ewentualną potrzebę poddania decyzji wykonaniu w drodze przymusu egzekucyjnego. Decyzją z [...] 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego wybudowanego przez Stanisława B. w miejscowości S. gm. A. przy ul. [...] bez wymaganego zgłoszenia. Podana osoba wybudowała obiekt, ale nie wynika z tego, że jest ona zobowiązana do jego rozbiórki, a jeżeli tak to dlaczego. Stosownie do art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49 b, art. 50 a oraz art.51 Prawa budowlanego. Ustalenie, że doszło do samowoli budowlanej obligowało organ do ustalenia kto powinien być adresatem obowiązku. Sprawa o tyle jest niejednoznaczna, że z formalnego punktu widzenia obiekt wybudowano bez zgłoszenia a zatem cały proces inwestycyjny odbył się poza kontrolą organów architektoniczno-budowlanych i nadzoru. To zaś nie dawało dostatecznych podstaw do stwierdzenia kto jest inwestorem. Przepisy Prawa budowlanego nie definiują pojęcia inwestor a jego określenie możliwe jest przez pryzmat praw i obowiązków, które przysługują podmiotowi zamierzającemu realizować przedsięwzięcie budowlane na podstawie przepisów wynikających z ustawy. Organ oceniając, że doszło do samowoli budowlanej został pozbawiony takich możliwości a ocena kto powinien być adresatem decyzji o rozbiórce musi być dokonana w oparciu o dodatkowe kryteria. W toku czynności zmierzających do legalizacji raz występował Stanisław B. samodzielnie, innym razem działał wraz z małżonką. Nie można też pomijać faktu, że obiekt wybudowano na działce będącej we wspólności ustawowej obojga małżonków, tymczasem art. 52 Prawa budowlanego przewiduje możliwość nałożenia obowiązku na właściciela (tu oboje małżonkowie są właścicielami działki na której postawiono obiekt). Przy ustalaniu podmiotu zobowiązanego organ powinien rozważyć te wszystkie okoliczności a jednocześnie uzasadnić co przemawia za nałożeniem obowiązku na konkretny podmiot indywidualnie lub na obojga małżonków. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucyjnych. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że analiza i ocena ustaleń poczynionych w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wskazuje, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji i na podstawie art. 200 p.p.s.a o zwrocie kosztów sądowych.