II OSK 575/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Jerzy Bujko, Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 2094/02 w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 października 2004r., sygn. akt II SA/Ka 2094/02 oddalił skargę H. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia stałego posesji nr [...] od ulicy [...] w C. i uporządkowania terenu po robotach budowlanych. Sąd powołując się na treść art. 29 ust. 1 pkt 7 i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stwierdził, iż budowa ogrodzenia z naruszeniem wskazanych przepisów oznacza, że inwestor dopuścił się samowoli budowlanej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje fakt, iż H. N. przebudowała płot wokół swojej posesji. Wątpliwości budzi natomiast czas powstania tego ogrodzenia. Według skarżącej, płot został wybudowany w roku 1993, a w 2000 r. nastąpiła tylko jego przebudowa. Uczestniczka postępowania - T. K. oświadczyła z kolei, że całe ogrodzenie powstało w roku 2000. Pozostali uczestnicy postępowania opowiadali się za jedną z dwóch wersji. Sama skarżąca w trakcie rozprawy przyznała natomiast, że w 2000 r. przebudowała gruntownie ogrodzenie i w miejsce dawnych metalowych słupków, pojawiły się obłożone klinkierem filary, które połączono drewnianymi przęsłami. Według Sądu, działania H. N. całkowicie zmieniły dotychczasowy wygląd ogrodzenia i nie można w tym przypadku mówić o remoncie istniejącego ogrodzenia. Wykonane prace nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na wykonaniu nowego ogrodzenia, z innych niż poprzednio elementów. Oznacza to, że skarżąca zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miała obowiązek zgłosić zamiar budowy tego ogrodzenia właściwemu organowi, a skoro obowiązku tego zaniechała, to zasadnie orzeczony został nakaz jego rozbiórki. W rozpoznawanej sprawie nie było możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 49 w/w ustawy, albowiem od zakończenia budowy płotu nie minęło 5 lat. Skład orzekający nie podzielił również zarzutów strony skarżącej w kwestii rozprawy administracyjnej, powiadomienia o jej terminie, przebiegu rozprawy oraz protokołu, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik H. N. wniósł o zmianę orzeczenia i uwzględnienie skargi lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawą skargi kasacyjnej wskazano zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1, pkt 2 Prawa budowlanego i uznanie, że strona wykonując remont ogrodzenia miała obowiązek zgłoszenia tych prac, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten nie powinien mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Sąd naruszył również przepis art. 49 w/w ustawy, uznając, że legalizacja samowoli budowlanej nie była możliwa, albowiem od zakończenia budowy ogrodzenia nie minęło 5 lat. W jej motywach strona podniosła, że rozstrzygnięcia w sprawie wymagają dwie kwestie. Po pierwsze, czy wykonane prace odnawiające ogrodzenie pierwotnie istniejące od 1985 r., polegające na znacznej poprawie estetyki tego ogrodzenia od frontu, musiały być zgłaszane po myśli art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz po drugie, czy zakończenie budowy tego ogrodzenia nastąpiło w dacie jego pierwotnego wykonania tj. 1997 r., jako ogrodzenia siatkowego, czy też dopiero w dacie zakończenia jego modernizacji i poprawy estetyki tj. w 1999 r. Ponadto, zdaniem skarżącej zaskarżony wyrok jest błędny, gdyż Sąd nie ustalił w sposób jednoznaczny, że na wykonanie prac modernizacyjnych spornego ogrodzenia konieczne było dokonanie zgłoszenia. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 2, w przypadku remontu istniejącego już ogrodzenia, nie stanowi o tym, że remont to tylko odtworzenie zużytych elementów tego samego rodzaju, a nie wykonanie tego ogrodzenia z innych elementów na przykład klinkieru i drewna. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyli uczestnicy postępowania E. K. i T. K., wnosząc o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany wskazanymi w niej podstawami i wnioskami. Z urzędu zaś bierze pod uwagę, tylko nieważność postępowania. Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) poprzez uznanie, że H. N. wykonując remont ogrodzenia miała obowiązek zgłoszenia tych prac właściwemu organowi, bowiem zgłoszeniu takiemu podlega jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m (...). Tak sformułowany zarzut jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego błędny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak słusznie przyjął to za organami administracji Sąd I instancji, świadczy o przebudowaniu przez H. N. ogrodzenia, bez wymaganego zgłoszenia. W miejscu dawnych słupków metalowych pojawiły się murowane filary obłożone klinkierem, połączone drewnianymi przęsłami. Wymurowana również została podmurówka ogrodzenia. Zakres prac wykonanych przez stronę w żadnym razie nie wypełnia, więc przesłanek remontu, zdefiniowanego w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Przez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, ustalony stan faktyczny świadczy o "budowie" przez H. N. ogrodzenia w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. "Budowa" bowiem, to wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa oraz przebudowa obiektu budowlanego. Skoro, zatem strona przebudowała ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia, to Sąd I instancji trafnie podzielił stanowisko organu budowlanego, iż nakaz rozbiórki ogrodzenia stałego posesji nr [...] od ulicy [...] w C. był w pełni zasadny. Polemika autora skargi z rozważaniami Sądu I instancji, zmierzająca do wykazania, że H. N. wyremontowała istniejące ogrodzenie i w ten sposób poprawiła jego estetykę, nie zmienia faktu samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Co więcej, okoliczność wykonania robót budowlanych przy przebudowie ogrodzenia w 2000 r., wykluczała możliwość zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 49 Prawa budowlanego, a mianowicie legalizacji stwierdzonej samowoli. Od zakończenia budowy spornego płotu, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, nie upłynęło bowiem 5 lat. Fakt, iż ogrodzenie siatkowe zostało wybudowane w roku 1985 r. nie może mieć decydującego znaczenia dla rozpoczęcia procedury legalizacyjnej, skoro w miejsce pierwotnego ogrodzenia w istocie rzeczy powstało nowe. Podsumowując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest zgodne z prawem, a postawione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty są nieuzasadnione. Już tylko na marginesie godzi się zauważyć, że autor skargi, w jej uzasadnieniu przedstawił dwa sprzeczne ze sobą stanowiska. Z jednej strony twierdził, iż w rozpoznawanej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż wykonany został remont ogrodzenia i nie można mówić o samowoli budowlanej. Z drugiej zaś strony, że w ustalonym stanie faktycznym należało zastosować przepis art. 49 tej ustawy, na podstawie którego dopuszczalna jest legalizacja samowolnie wybudowanego ogrodzenia. Podał również odmienne niż skarżąca, okresy wykonania owych ogrodzeń. Uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.