II OSK 314/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędziowie NSA Henryk Ożóg, Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i W. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 662/04 w sprawie ze skargi M. i W. N. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wykonywania robót budowlanych innych niż budowa obiektu oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Bd 662/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę M. N. i W. N. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji stwierdzono, iż w toku czynności kontrolnych ustalono, że przedmiotowy budynek jest zrealizowany w granicy z działką sąsiednią, zaś w ścianie znajdującej się przy granicy zostały wykonane dwa otwory okienne, jeden na parterze a drugi na piętrze budynku. Budynek był realizowany na podstawie dwóch decyzji, które zobowiązywały inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Projekt budowlany nie przewidywał w ścianie granicznej otworów okiennych. Decyzja z dnia 21 listopada 2000 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku oraz oświadczenie kierownika budowy wskazuje, że otworzy w ścianie granicznej inwestorzy wykonali po dokonanym w dniu 16 listopada 2000 r. odbiorze budynku przez pracowników organu udzielającego pozwolenie na użytkowanie. Wykonanie otworów jest niezgodne z decyzjami o pozwoleniu na budowę oraz z przepisem ( 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz analogicznym przepisem rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji inwestorzy podnosili, że okna istnieją od dawna oraz nie naruszają prawa, bowiem posiadali pisemną zgodę na ich wykonanie od właściciela nieruchomości sąsiedniej. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania, zaś w uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że uznaje za prawidłowe ustalenia poczynione przez ten organ, skoro wykonanie przedmiotowych okien w ścianie granicznej stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, które wymagało uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W skardze na powyższą decyzję inwestorzy podnieśli, iż pominięto fakt posiadania przez nich praw nabytych, gdyż poprzedni inwestorzy, od których kupili nieruchomość, nie dopuścili się samowoli budowlanej, rozstrzygnięcie sprawy ponadto oparto na nierzetelnym postępowaniu oraz nieprawdziwych dokumentach, z pominięciem dowodu z przesłuchania świadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga nie jest zasadna z tej przyczyny, iż bezspornie ustalono w postępowaniu administracyjnym fakt budowy przedmiotowego budynku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonych projektach budowlanych /parteru i poddasza/, które w ścianie granicznej nie przewidywały wykonania otworów okiennych. Sąd stwierdził też, iż decydujące w sprawie znaczenie miał fakt, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty przedłożone przez skarżących, takie jak oświadczenie z dnia 16 października 2000 r., zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku z dnia 20 października 2000 r. i opis budynku. Prawidłowo przy tym w zaskarżonej decyzji przyjęto, że usytuowanie ściany z otworami nie było zgodne ze stanem prawnym - ( 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. N. i W. N., przy czym W. N. jako adwokat skargę kasacyjną wniósł we własnym imieniu oraz w imieniu żony M. N. Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano "rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1/ art. 33 ( 1 Poppsa, polegające na nie powiadomieniu o toczącym się postępowaniu H. W., byłej żony E. W., nadal współposiadaczki wieczystej sąsiadującej" posesji, 2/ "art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b i c Poppsa, poprzez uznanie, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 75 ( 1, 77 ( 1 i 3 oraz 80 kpa". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wywodzą, że H. W. nie brała udziału w sprawie administracyjnej a następnie w sprawie sądowo-administracyjnej, co zostało przeoczone, pomimo iż ma ona interes prawny w sprawie. Skarżący zamierzają od niej nabyć grunt i wówczas powód do wydania zaskarżonej decyzji "sam by się rozwiązał". Uzasadnienie skargi kasacyjnej zawiera też szereg zarzutów dotyczących kierownika budowy prowadzonej przez skarżących i pracowników organu, który wydał zaskarżoną decyzję podnosząc, że nie jest prawdą, iż przedmiotowe okna wykonali po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. jak i Sądu I instancji. Stawiają też szereg pytań w kwestiach ich zdaniem niewyjaśnionych, a w tym braku w aktach administracyjnych pewnych dokumentów, jak np, oświadczenia W. w sprawie zgody na wykonanie okien. Zarzucają, że dokumenty te zginęły, co świadczy o tym, że zostały przez działania organu "ukryte", z tendencją do "zafałszowania prawdy". O faktach tych został powiadomiony Sąd I instancji. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym okazano skarżącym akta administracyjne, a w tym dokumentację dotyczącą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, z której wynika, że to skarżący wnieśli o wydanie pozwolenia na użytkowanie oświadczając, że obiekt wykonano zgodnie z pozwoleniem na budowę /zatwierdzonym projektem architektoniczno-budowlanym/ i przepisami. Do wniosku dołączona są dokumenty, z których wynika, że w ścianie granicznej okien nie wykonano, co jest zgodne z pozwoleniem na budowę, a także oświadczenie kierownika budowy /ustanowionego przez inwestora/, stwierdzające zgodność budowy z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz przepisami. Skarżący W. N. na pytanie Sądu, jak to się stało, że złożył powyższy wniosek o takiej treści i odebrał bez zastrzeżeń decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, skoro twierdzi następnie, że w dacie wydawania tej decyzji przedmiotowe okna już istniały, oświadczył, że było to nieporozumienie, zaś z decyzji tej był zadowolony, więc nie ubiegał się w trybie przewidzianym prawem do dostosowania zawartego w niej rozstrzygnięcia do stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Pierwszy zarzut, to jest naruszenia art. 33 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", zgodnie z którym uczestnikiem postępowania sądowo-administracyjnego na prawach strony jest osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, może być uwzględniony tylko wówczas, gdy dotyczy osoby, która w postępowaniu administracyjnym udział brała, zaś w treści skargi kasacyjnej, a nawet w samym określeniu podstawy zaskarżenia, mowa jest o tym, że H. W. w postępowaniu administracyjnym nie uczestniczyła. Ponadto zarzut naruszenia art. 33 ( 1 może skutecznie podnosić tylko osoba, której prawo do uczestniczenia w postępowaniu przed Sądem zostało ograniczone, a nie inny podmiot, który uważa, że udział tej osoby jest korzystny dla jego interesów. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 145 ( 1 lit. b i c. Przepis art. 145 ( 1 lit. b ppsa stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zarzut naruszenia tego przepisu podniesiony w skardze kasacyjnej wiąże się z zarzutem naruszenia art. 33 ( 1 ppsa ze względu na brak uczestnictwa w postępowaniu /tak administracyjnym jak i sądowo-administracyjnym/ H. W. Taki zarzut podobnie jak naruszenia art. 33 ( 1 kpa musiałby być podniesiony przez samą H. W., która jednak nie wniosła skargi do Sądu I instancji ani też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przepis art. 145 ( 1 lit. b, którego naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej wymaga wykazania w uzasadnieniu tej skargi, iż naruszenie tego przepisu rzeczywiście miało miejsce, jak też naruszenie przepisu miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przepis art. 145 ( 1 lit. c przewiduje, iż podstawę uchylenia przez sąd pierwszej instancji stanowi inne niż wskazane pod lit. a i b, naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej nie zarzuca się natomiast żadnego /poza art. 33 ( 1 ppsa/ innego naruszenia konkretnych przepisów postępowania, które mogłoby mieć taki wpływ na wynik postępowania, iż Sąd pierwszej instancji nie mógł wydać wyroku oddalającego skargę. Już tylko sformułowanie skargi kasacyjnej, której autorem jest adwokat /jako profesjonalista/, działający we własnej sprawie oraz w sprawie swojej małżonki, uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu uznanie, że wskazane w skardze kasacyjnej jej podstawy są usprawiedliwione. Dodatkowo należy zauważyć, iż wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest dość lakoniczne, nie wykazujące w wymaganej dla wyroków sądu administracyjnego formie, w sposób jasny i precyzyjny, iż prawidłowo w zaskarżonej decyzji oparto się na zgromadzonym materiale dowodowym uznając, że kluczowe znaczenie w sprawie miała dokumentacja wiążąca się z pozwoleniem na budowę przedmiotowego budynku oraz pozwoleniem na jego użytkowanie, to jednak nawet z tak "oszczędnego" uzasadnienia można wnosić, że Sąd I instancji uznał, że w kwestii ustalenia daty realizacji przedmiotowych okien prawidłowo orzekający w sprawie organ oparł się na dokumentacji budowy. Stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku w tym przedmiocie należy podzielić z następujących względów: Adwokat będący inwestorem, który /wraz z żoną/ realizuje obiekt budowlany według pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu architektoniczno-budowlanego /będącego administracyjnym aktem prawnym, w którym ścianę zlokalizowaną przy granicy z działką sąsiednią, stosownie do wymogów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie może zasłaniać się tym, że nie wiedział, jakie są warunki udzielonego pozwolenia na budowę. Sam zresztą następnie występuje z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie tego budynku oświadczając, że jest on wykonany zgodnie z prawem i warunkami pozwolenia na budowę, korzysta też z oświadczenia wydanego w tym względzie przez ustanowionego przez niego kierownika budowy oraz załączonej do wniosku dokumentacji potwierdzającej wykonanie obiektu zgodnie z przepisami i pozwoleniem na budowę. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku oraz inne związane z nią dokumenty są nie tylko dokumentacją budowlaną w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, ale także w rozumieniu art. 76 ( 1 kpa decyzje /o pozwoleniu na budowę oraz o pozwoleniu na użytkowanie/ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak to słusznie na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdził skarżący, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie była przez niego kwestionowana, nie ubiegał się o jej wzruszenie w żadnym z przewidzianych ustawą trybów postępowania, bowiem była dla niego korzystna, dawała przecież prawo do legalnego użytkowania obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że orzekając w sprawie przedmiotowych okien organy obu instancji opierały się na powyższych dokumentach, zaś podobnie uczynił Sąd I instancji akceptując prawidłowość zaskarżonej decyzji. Powoływanie się natomiast przez skarżących na okoliczność, iż przedmiotowe okna istniały już w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, które można ocenić jako dążenie do zachowania z jednej strony prawa do legalnego użytkowania budynku, pomimo iż byłoby to sprzeczne zarówno z prawem /warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie/ jak i z decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, zaś z drugiej strony do obalenia decyzji o nakazie zamurowania okien, czyli w istocie również do ich zachowania, nie może odnieść skutku w postaci dania wiary tym oświadczeniom. Wnioskowane przez skarżących dowody /z zeznań świadków/ nie mogłyby odnieść skutku w postaci wzruszenia zaskarżonej decyzji, która opierała się na dowodach z dokumentów, a jedynie nakierowywały właściwy organ do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 kpa, w celu ustalenia, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wypada zaznaczyć, iż w myśl art. 146 ( 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 ( 1 pkt 1 kpa może nastąpić w ciągu dziesięciu lat od dnia doręczenia, lub ogłoszenia decyzji. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.