II OSK 181/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr), Andrzej Jurkiewicz, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt II SA/Lu 42/04 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę S. K., na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd stwierdził, co następuje. Wyrokiem z dnia 4 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie – Oddział Zamiejscowy w Lublinie, uchylił decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...]. Wyłącznym powodem uchylenia decyzji było nierozpatrzenie przez organ odwoławczy żądania wyłączenia od orzekania organu I instancji. Skarżący S. K. i K. K. wskazywali bowiem w uzasadnieniu wniosku na fakt uzyskania przez Prezydenta Miasta [...] mieszkania w budynku, którego dotyczy kwestionowana przez nich decyzja. Powyższa kwestia nie została wyjaśniona i nie rozważono ww. wniosku w aspekcie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie, Wojewoda Lubelski ustalił, że Prezydent Miasta P. J. G. posiada własnościowe prawo do lokalu spółdzielczego przy ul. [...]. Z tym, że w związku ze sprawowaniem funkcji Prezydenta został urlopowany z funkcji pełnionej w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...]. Uwzględniając powyższe, postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 25 § 1 pkt 1 k.p.a. wyłączył Prezydenta Miasta [...] z postępowania w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", przy ul. [...] w [...] i wyznaczył do prowadzenia postępowania Starostę Powiatu [...]. Następnie decyzją z tego samego dnia, uchylił decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia 11.09.2001 r. umarzającą postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działkach nr 772 i 774 przy ulicy [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście Powiatowemu w [...]. W ocenie Sądu, przy wyłączeniu organu w tym trybie, nie są wymagane żadne dodatkowe czynności. Z kolei decyzja uchylająca zaskarżoną decyzję organu I instancji, wydana została w następstwie wyłączenia od orzekania organu I instancji i przekazania sprawy Staroście Powiatowemu w [...]. Od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną S. K. Domagając się uchylenia kwestionowanego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, podniósł zarzut nieważności postępowania sądowego i wskazał na przepis art. 183 § 1 pkt 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. I. K. oraz K. K. zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw, mimo że są współwłaścicielami działek 771/1 i 771/2. Zarówno bowiem organy jak i sąd nie powiadomiły ww. osób o toczącym się postępowaniu. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Kasacja nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, że sąd ten związany jest podstawami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej i rola jego ogranicza się wyłącznie do weryfikacji zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, w ramach podstaw zaskarżenia. Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5) sprowadzający się do tego, że I. K. jak i K. K. – współwłaściciele działek nr 771/1 i 771/2 – nie brali udziału tak w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym, wobec czego pozbawieni zostali możności obrony swych praw. Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu, należy przede wszystkim podkreślić, że do skutecznego wystąpienia z tego rodzaju zarzutem uprawniona jest strona której prawa zostały ewidentnie naruszone. Niezależnie od tego wskazać należy, że wymienione w § 2 art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyczyny nieważności postępowania dotyczą postępowania sądowego. Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 pkt 5 cyt. ustawy, nieważność postępowania sądowego zachodzi, jeżeli Strona została pozbawiona możności obrony swych spraw. O tym kto jest stroną w postępowaniu sądowym stanowi art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stronami są Skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zauważyć w tym miejscu należy, że ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] wystąpił jedynie S. K. Skargi takiej nie wnieśli natomiast I. K. i K. K. Nie byli oni zatem stronami nie tylko postępowania administracyjnego i sądowego. Skoro więc, zgodnie z brzmieniem cytowanego wyżej pkt 5 § 2 art. 183 – Ppsa, nieważność postępowania sądowego zachodzi jedynie wówczas, gdy Strona tego postępowania została pozbawiona możności obrony swych praw, to stwierdzić należy, iż tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z wymienionych wyżej przyczyn, zarzut skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwiony, na zasadzie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – podlegał oddaleniu.