II SA/Ol 399/04
PostanowienieWSA w Olsztynie2004-10-21
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przewodniczący Rady Miasta jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze Wojewody w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, jeśli uchwała Rady Miasta nie zawiera wyraźnego upoważnienia do złożenia takiej skargi?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez Przewodniczącego Rady Miasta na zarządzenie zastępcze Wojewody podlega odrzuceniu, jeśli uchwała Rady Miasta nie zawiera wyraźnego upoważnienia dla Przewodniczącego do jej złożenia. Przewodniczący Rady nie posiada ustawowego uprawnienia do reprezentowania gminy w postępowaniu sądowym, a samo wystąpienie ze skargą stanowi odrębne oświadczenie woli, wymagające właściwego umocowania.Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta B. z powodu pełnienia przez niego funkcji Prezesa Spółdzielni, która dzierżawiła mienie gminy. Rada Miasta nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, co skutkowało wydaniem zarządzenia zastępczego. Przewodniczący Rady Miasta B. wniósł skargę na to zarządzenie, powołując się na uchwałę Rady, która jednak nie zawierała upoważnienia do złożenia skargi. Sąd rozpoznał wniosek Wojewody o odrzucenie skargi z powodu braku legitymacji czynnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi Rady Miasta na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.
II SA/Ol 399/04
UZASADNIENIE
Zarządzeniem zastępczym z dnia 31 maja 2004r. Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miasta B. – M. M. W uzasadnieniu podano, iż radny pełni funkcję Prezesa Spółdzielni "[...]". Spółdzielnia ta prowadzi działalność z wykorzystaniem mienia gminy miejskiej B., gdyż jest dzierżawcą działek stanowiących własność gminy. Na działkach tych usytuowany jest bar i drewniany kiosk handlowy. W związku z tym radny narusza przepis art. 24f ust. l ustawy o samorządzie gminnym co obligowało radę do podjęcia uchwały o wygaśnięciu jego mandatu. Wskazano, iż pomimo wezwania organu nadzoru Rada Miasta B. takiej uchwały nie podjęła. W związku z tym wydanie zarządzenia zastępczego stało się konieczne.
Na powyższe zarządzenie zastępcze skargę do tut. Sądu w imieniu Gminy Miejskiej B. wniósł Przewodniczący Rady Miasta B. powołując się na uchwałę Rady z dnia 30 czerwca 2004r. Skarżący podniósł, iż zapis art. 24 f ust. l ustawy o samorządzie gminnym nie wprowadza generalnego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w której radny uzyskał mandat, lecz jedynie zakaz prowadzenia takiej działalności na własny rachunek lub z innymi osobami. Zatem w ocenie skarżącego pełnienie funkcji prezesa spółdzielni nie wypełnia dyspozycji powołanego artykułu. Powołując się na brzmienie art. 4 ust. 3 i art. 4 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne wskazał, iż wprawdzie ustawa ta nie dotyczy radnych, lecz pozwala na stwierdzenie iż zakaz określony w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym nie obejmuje spółdzielni. Gdyby bowiem wolą ustawodawcy było wprowadzenie zakazu pełnienia funkcji w spółdzielniach to byłby on wymieniony także w ustawie o samorządzie gminnym. Dodatkowo skarżący wskazał, iż Spółdzielnia dzierżawi przedmiotowe działki od 1980r. i 1991 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu. W trakcie rozprawy przed tut. Sądem w dniu 2 września 2004r. pełnomocnik Wojewody zgłosiła wniosek o odrzucenie skargi, podnosząc iż zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym
przewodniczący rady miasta nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone akty pod kątem ich zgodności z prawem. Jednakże w pierwszej kolejności Sąd bada legitymację skarżącego do wniesienia skargi.
Podnieść należy, iż wydawanie zarządzeń zastępczych przez wojewodę jest uregulowane w art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Przy czym z mocy ust. 3 tego artykułu w sprawach tych odpowiednio stosuje się art. 98 powołanej ustawy. Zatem akt ten podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na takich samych zasadach jak rozstrzygnięcie organu nadzorczego. Zważyć zaś należy, iż stosownie do art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek między gminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała organu, którego dotyczy zarządzenie zastępcze. Podkreślić zatem należy, iż podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze wojewody jest gmina. Zgodnie z art. 31 ustawy o samorządzie gminnym wójt (burmistrz, prezydent) reprezentuje gminę na zewnątrz, a ponadto w myśl art. 30 ust. l powołanej ustawy wykonuje uchwały rady gminy. Należy zatem przyjąć, iż niewątpliwie ten organ może skutecznie wnieść skargę do Sądu, o ile jej podstawą jest stosowna uchwała rady gminy. Zważyć jednak należy, iż zgodnie z art. l la ustawy o samorządzie organem gminy jest także rada gminy. Można zatem dopuścić skuteczność wniesienia skargi do Sądu przez radę, o ile osoba działająca w jej imieniu jest należycie umocowana. Wskazać przy tym należy, iż w odróżnieniu od wójta (burmistrza, prezydenta), którego upoważnienie do działania w imieniu gminy wynika wprost z przepisów ustawy, przewodniczący rady gminy takiego uprawnienia ustawowego nie posiada. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Skoro jednak podstawą do wystąpienia ze skargą do Sądu jest uchwała rady gminy, to może ona także zawierać upoważnienie dla jej przewodniczącego do złożenia skargi w imieniu rady.
W niniejszej sprawie skargę do Sądu wniósł Przewodniczący Rady Miasta B., powołując się na uchwałę Rady z dnia 30 czerwca 2004r. Uchwała ta nie zawiera upoważnienia dla jej Przewodniczącego do wystąpienia ze skargą. Przy czym wskazać należy, iż pierwotnie skarżący podawał iż działa w imieniu Rady Miasta B., a w odpowiedzi na wezwanie Sądu sprecyzował skargę wyjaśniając iż wnosi jaw imieniu Gminy Miejskiej B. W tej sytuacji uznać należy, iż skarga pochodzi od osoby nieuprawnionej. Skarżący nie jest bowiem upoważniony do działania w imieniu gminy, a nie wykazał właściwego umocowania do reprezentowania rady gminy. Nie można przy tym podzielić argumentacji Przewodniczącego Rady, iż jest uprawniony do podpisania skargi, gdyż należy ją traktować jako załącznik do uchwały rady. Wystąpienie do Sądu ze skargą stanowi bowiem odrębne oświadczenie woli. Należy także odróżnić sytuację, w której skarga dotyczy uchwały rady gminy, gdyż w takim wypadku rada występuje w roli strony przeciwnej, tj. organu którego działanie jest przedmiotem skargi. Zatem fakt, iż Sąd zwraca się do jej przewodniczącego o udzielenie odpowiedzi na skargę nie świadczy o tym, iż jest on także uprawniony do występowania w roli skarżącego bez odpowiedniego umocowania. Wobec powyższego skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § l pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło