II SA/Łd 94/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz S. M. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. II SA/Łd 94/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze. zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał S. M. wykonać rozbiórkę obiektu tunelu foliowego wraz z kominem stalowym na fundamencie betonowym, zrealizowanego na działce w miejscowości W. 66b (od strony zabudowań gospodarczych), bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w toku postępowania wszczętego na wniosek A. W. /współwłaściciela działki sąsiedniej, położonej w miejscowości W. 66a / w sprawie zrealizowania tuneli foliowych na działce w miejscowości W. 66b, stanowiącej własność S. M. ustalono, że jeden tunel foliowy wraz z kominem stalowym na fundamencie betonowym został zrealizowany na przedmiotowej działce od strony zabudowań gospodarczych w 1998 roku bez dopełnienia formalności wynikających z przepisu art. 28 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie lub zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ stanowi samowolę budowlaną, co obligatoryjnie skutkuje sankcjami przewidzianymi w przepisie art. 48 Prawa budowlanego, tj. przymusową rozbiórką. W odwołaniu od powyższej decyzji S. M. podał, że przedmiotowy tunel nie posiada i nigdy nie posiadał fundamentów betonowych, a stalowy komin mocowany jest wyłącznie do stalowej konstrukcji tunelu. Odwołujący się wniósł o precyzyjne wyjaśnienie przepisów Prawa budowlanego, powołując się na pismo Głównego Architekta Województwa z dnia 10 kwietnia 1998 r. (znak:[...]) oraz odpowiedź Wojewody [...] z dnia 2 lipca 1998 r. na skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1063/98, w których to pismach stwierdzono, że na budowę tunelu foliowego związanego z produkcją warzywniczo – ogrodniczą, niepołączonego trwale z gruntem, nie jest wymagane pozwolenie na budowę oraz nie mają zastosowania przepisy dotyczące odległości obiektów budowlanych od granic sąsiadów i dróg publicznych. W uzupełnieniu odwołania, wraz z pismem z dnia 13 grudnia 2002 r., S. M. przesłał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 grudnia 2002 r., znak [...], w którym przedstawiono stanowisko, że tunel foliowy trwale związany z gruntem, wyposażony w instalacje, urządzenia grzewcze jest obiektem budowlanym, w związku z czym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego), natomiast, jeżeli tunel foliowy nie jest trwale związany z gruntem i brak w nim jakichkolwiek instalacji - uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonanie zgłoszenia na jego budowę nie jest wymagane, gdyż nie podlega on reglamentacji przepisów prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1 k.p.a. w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy tunel foliowy podlega regulacji przepisów Prawa budowlanego. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2000 r., sygn. akt II SA/Łd 1203/97 przyjęto, że dla uznania inwestycji za obiekt budowlany nie jest wymagane trwałe związanie z gruntem, a nawet posiadanie ścian; wystarczy, że jest to konstrukcja przestrzenna, posiadająca jako element konieczny pokrycie dachowe, które w jakikolwiek sposób łączy się z gruntem. A zatem, zdaniem organu odwoławczego, tunel foliowy jest obiektem budowlanym, na którego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę (chyba, że jest obiektem tymczasowym - wówczas zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. l pkt. l inwestor winien dokonać zgłoszenia). Inwestor wybudował przedmiotowy obiekt w 1998 r. bez pozwolenia na budowę, jest on samowolą budowlaną i obligatoryjnie podlega sankcji określonej w art. 48 Prawa budowlanego. Celem tej normy jest zapewnienie stanu zgodności z prawem, a stan ten ma polegać na podejmowaniu robót budowlanych (poza określonymi w ustawie wyjątkami) jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, albo po zgłoszeniu właściwemu organowi. Późniejsza ingerencja organów administracji publicznej, realizująca obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego sprzecznie z przepisami, stanowi tylko ustawową konsekwencję podjętych wcześniej przez adresata decyzji działań naruszających przepisy Prawa budowlanego. Istotną i jedyną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Nakaz rozbiórki jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego nie może dokonać ewentualnej legalizacji budowy, bądź wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, że dokumenty przedstawione przez inwestora na poparcie jego twierdzenia są wyłącznie pismami przedstawiającymi interpretację przepisów prawa przez urzędników organów i nie są to ani oficjalne wykładnie prawa, ani decyzje administracyjne, co sugeruje odwołujący się w odwołaniu. Ponadto z przedstawionych przez S. M. pism wynika, że jedno z nich dotyczy tunelu foliowego ( bez instalacji grzewczej), a więc nie jest to taki sam obiekt jak odwołującego się, a w drugim piśmie prezentowane jest stanowisko, że jeśli tunel foliowy wyposażony jest w instalację grzewczą (tak jak przedmiotowy tunel) to inwestor winien uzyskać pozwolenie na jego budowę, a zatem pisma te, nawet jeśliby uznać za oficjalne wykładnie prawa, to i tak, w opinii organu odwoławczego, nie przemawiają na korzyść odwołującego się. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., odwołujący się niewłaściwie interpretuje sentencję decyzji organu I instancji utrzymując, że nakaz rozbiórki dotyczy tunelu foliowego wykonanego na fundamentach, ponieważ słowa "rozbiórkę obiektu tunelu foliowego wraz z kominem stalowym na fundamencie betonowym", bezspornie dotyczą rozbiórki tunelu foliowego wraz z kominem, który to komin wykonano na fundamencie betonowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M. podał, że w interpretacji prawnej, o jaką wystąpił do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego - Departamentu Prawnego ( pismo [...] z dnia 5 grudnia 2002 r.) w pkt l stwierdzono, że "tunel foliowy - trwale związany z gruntem, wyposażony w instalacje, urządzenie grzewcze - jest obiektem budowlanym, w związku, z czym wymaga uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 Prawo budowlane), natomiast jeżeli tunel foliowy nie jest trwale związany z gruntem i brak w nim jakichkolwiek instalacji — uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonanie zgłoszenia na jego budowę nie jest wymagane z nie podlega on reglamentacji przepisów prawa budowlanego". Wcześniej takie stanowisko zajęli Główny Architekt Województwa w piśmie z dnia 10 kwietnia 1998 r. (znak: [...]) oraz Wojewoda [...] w odpowiedzi z dnia 2 lipca 1998 r. na skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1063/98. Skarżący zarzucił dokonanie ustaleń przez organy administracji publicznej niezgodnie ze stanem faktycznym. Podkreślił, że sporny tunel niezwiązany trwale z terenem i bez instalacji grzewczej nie wymaga pozwolenia na budowę. S. M. zarzucił także, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uważa, że o tym, czy tunel foliowy jest obiektem budowlanym decydują nie przepisy Prawa budowlanego, lecz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjęto, że dla uznania inwestycji za obiekt budowlany nie jest wymagane trwałe związanie z gruntem, a nawet posiadanie ścian; wystarczy, że jest to konstrukcja przestrzenna, posiadająca jako element konieczny pokrycie dachowe, które w jakikolwiek sposób łączy się z gruntem. Zdaniem skarżącego należy rozważyć, czy spornego tunelu nie potraktować jako obiektu tymczasowego zgodnie z dyspozycją art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Powstaje też pytanie jak dokonać rozbiórki takiego obiektu – zdjąć z niego pokrycie dachowe czy folię. Skarżący wskazał nadto, że zakładając, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] jest decyzją ostateczną, to stosownie do przepisu art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, sporny tunel foliowy nie może być rozebrany ze względu na okres 5 lat, które upłynęły od zakończenia budowy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie wskazując, że merytoryczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia zawarte zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że nie upłynęło 5 lat od daty zakończenia budowy, a sam inwestor oświadczył do protokółu z oględzin przeprowadzonych w dniu 20 marca 2002 r., iż przedmiotowy tunel foliowy wybudował 4 lata wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) decyzja /lub postanowienie/ podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: - po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, - po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, - po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy . Stosownie do § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola legalności zaskarżonych decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. W tym świetle skarga jest zasadna, ponieważ Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art.7 i art.77 § 1 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś stanowi podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 litera c) powołanej na wstępie ustawy. Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z art. 7 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy administracji publicznej obu instancji powołały art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stosownie do art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Powyższy przepis przewiduje przesłanki, których wystąpienie obliguje organy administracji publicznej do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Warunkiem koniecznym do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, jest stwierdzenie, że budowa prowadzona była bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo sprzeciwu właściwego organu. Tym samym dla właściwego zastosowania norm prawa materialnego niezbędne jest ustalenie, czy przedmiotowa budowa (roboty budowlane ) wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W myśl art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Na mocy art. 29 ust. 1 tejże ustawy z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zostały zwolnione budowy, o których mowa w pkt 1 – 10 powołanego przepisu. W tym miejscu wskazać należy dodatkowo na treść art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten zawiera wyczerpujący wykaz robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę. A zatem w art. 29 Prawa budowlanego zamieszczono enumeratywne wyliczenie obiektów ( ust. 1 ) i robót budowlanych ( ust. 2 ) zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W większości tych przypadków obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę został zastąpiony obowiązkiem zgłoszenia budowy i zamierzonych robót właściwemu organowi (art. 30 ust. 1). Pamiętać należy, iż Prawo budowlane posługuje się również pojęciem "tymczasowy obiekt budowlany". Przez tymczasowy obiekt budowlany rozumieć należy obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany nie połączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przykrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (art.3 pkt 5 ustawy). W rozważanej sprawie brak jest wyjaśnienia podstawowych kwestii związanych z orzeczeniem nakazu przymusowej rozbiórki, a mianowicie daty budowy spornego tunelu oraz konstrukcji tegoż obiektu. Nadto wydane decyzje nie określają precyzyjnie obiektu podlegającego rozbiórce, a zatem podjęte rozstrzygnięcie nie zapewnia właściwej wykonalności decyzji. W protokole wizji z dnia 20 marca 2002 roku wskazano, iż "na działce znajdują się 3 tunele foliowe. Lokalizacja w/g załącznika graficznego. Dwa z nich są ogrzewane. Kominy stalowe na zewnątrz tuneli. Tunel nr 1 został zrealizowany na działce w latach 80-tych ( ok. 86 r.). Tunel nr 2 ( ...) w IV 1997 r. ( kwiecień 1997 ).Tunel nr 3 (...) ok. 4 lata temu. (...) Przedmiotowe tunele nie posiadają własnego fundamentu." Decyzją z dnia [...], Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. nakazał S. M. wykonać rozbiórkę obiektu tunelu foliowego wraz z kominem stalowym na fundamencie betonowym, zrealizowanego na działce w miejscowości W. 66b (od strony zabudowań gospodarczych). Takie określenie obiektu podlegającego rozbiórce jest nieprecyzyjne, albowiem nie określa w dostateczny sposób, którego z trzech tuneli dotyczy nakaz rozbiórki. To zaś, czego nie dostrzegł organ II instancji, może mieć istotny wpływ na wykonalność decyzji. Nadto z protokołu wizji nie wynika, aby - jak odpowiada organ odwoławczy na zarzut o braku fundamentów - którykolwiek z tuneli posiadał komin na fundamencie betonowym. W protokole wizji nie określono także, które dwa tunele spośród opisywanych trzech tuneli posiadają ogrzewanie. W uzasadnieniu decyzji organy obu instancji przyjęły, iż sporny tunel wybudowano w 1998 roku. Tymczasem, jeśli przyjąć, że w decyzji jest mowa o tunelu zrealizowanym jako ostatnim tj. tunelu nr 3, to w protokole wizji podano, że tunel nr 3 został zrealizowany ok. 4 lata temu. "Około 4 lata temu" nie jest ustaleniem daty realizacji obiektu na tyle precyzyjnym, aby móc rozstrzygnąć, czy do obiektu tego mógłby mieć zastosowanie art.49 Prawa budowlanego. Jednocześnie A. W. w piśmie z dnia 12 listopada 2001 roku podał, że S. M. postawił dwa tunele ogrodnicze w 1997 roku a w piśmie z dnia 19 grudnia 2001 roku jest mowa o niszczeniu upraw przez okres 5 lat – z uwagi na nadmiar wody spływającej z tunelu foliowego. W myśl art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane ( t. j. Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji - nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio - ust. 2. Określenie daty budowy - "około 4 lata temu" może nasuwać uzasadnione wątpliwości. Wizja miała miejsce w dniu 20 marca 2002 roku, a zatem w zależności od tego, czy "około 4 lata" stanowi w tym przypadku ponad 4 lata czy też niepełne 4 lata, w dniu orzekania przez organy administracji publicznej mogło upłynąć 5 lat od daty budowy obiektu i przepis art. 49 Prawa budowlanego znajdowałby w sprawie zastosowanie lub też nie mógłby być stosowany, gdyby nie upłynął jeszcze okres 5 letni. Ustalenia organu I instancji, iż przedmiotowy tunel foliowy posiada komin stalowy na fundamencie betonowym poczynione zostały z przekroczeniem granic swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 80 kpa). Przypomnieć należy, iż swobodna oceny materiału dowodowego nie oznacza dowolności w działaniu organu. Uzasadnienie decyzji administracyjnej winno czynić zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. W szczególności uzasadnienie faktyczne decyzji winno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody na których się oparł organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne winno zaś zawierać wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wykazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią rozstrzygnięcia. Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w danej sprawie i bez rozważenia tych przepisów w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego Należy także zwrócić uwagę na działanie organów w tej sprawie. Jak podniósł skarżący w odwołaniu i w skardze, Główny Architekt Województwa w piśmie z dnia 10 kwietnia 1998 r. (znak: [...]) oraz Wojewoda [...] w odpowiedzi z dnia 2 lipca 1998 r. na skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję odmawiającą A. W. zmiany terminu wykonania rozbiórki gnojownika /w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1063/98/ stwierdzili, że na budowę tunelu foliowego związanego z produkcją warzywniczo – ogrodniczą, niepołączonego trwale z gruntem, nie jest wymagane pozwolenie na budowę oraz nie mają zastosowania przepisy dotyczące odległości obiektów budowlanych od granic sąsiadów i dróg publicznych. Główny Architekt Województwa w piśmie z dnia 10 kwietnia 1998 r. dodatkowo wskazał, że przepisom Prawa budowlanego podlegają natomiast tunele foliowe połączone trwale z terenem, wyposażone lub nie w urządzenia ogrzewcze, które należy traktować jako szklarnie. W aktach sprawy znajduje się także pismo z dnia 8 maja 1997 roku, podpisane przez kierownika Oddziału Architektury i Nadzoru Budowlanego z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w W., informujące A. W. / właściciela sąsiedniej działki /, iż zakres robót wykonany przez S. M., stwierdzony podczas oględzin w dniu 24 kwietnia 1997 roku nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego/ Dz. U. Nr 89, poz. 414/. Powyższe pismo doręczono skarżącemu. Z uwagi na powyższe wskazać należy, iż stosownie do jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego – wyrażonej w art. 8 kpa – organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Organy czuwają nad tym, aby strony ( ... ) nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek / art. 9 kpa /. W wyroku z dnia 23 lipca 1992 r. III ARN 40/92 Sąd Najwyższy stwierdził, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 kpa) powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami, lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. (por. POP 1993/ 4/68, aprobujące glosy W. Tarasa, P i P 1993/3/110 i J. Zimmermann, P i P 1993/8/116 ). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270ze zm. ) – dalej w skrócie p. s. a. -w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) – dalej w skrócie p. w. u. p. orzekł jak w sentencji. W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 p. w. u. p.