IV SA/Po 1091/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia /-/ B. Popowska /-/ M. Hrycaj /-/ P. Miładowski IV SA/Po 1091/04 U Z A S A D N I E N I E Orzeczeniem nr [...] z dnia [...].02.2004r. Powiatowa Komisja Lekarska w W. uznała poborowego K. P. za osobę niezdolną do służby wojskowej w czasie pokoju (k.-1). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Organ wskazał art. 26 ust. 1 i 4 ustawy z 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) oraz §1 ust. 1 pkt. 1-4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.06.1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992r. Nr 57, poz. 278 zm. 1994r. Nr 31, poz. 113). W uzasadnieniu powołano się na przeprowadzone badania lekarskie. W ich wyniku stwierdzono u poborowego opisane wady wzroku oraz bez opisu "pogranicze upośledzenia umysłowego", co kwalifikuje go do kat "D". Elementem treści w/w orzeczenia jest pouczenie, o przysługującym poborowemu, zgodnie z art. 28 ust. 2 w/w ustawy, prawie odwołania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w P. za pośrednictwem Powiatowej Komisji Lekarskiej w W. w terminie 14 dni od daty doręczenia. Orzeczenie podpisali: Przewodniczący, członkowie Komisji i Sekretarz. Orzeczenie doręczono poborowemu w dniu wystawienia, co potwierdził K.P. podpisem opatrzonym datą [...]02.2004r. Do orzeczenia Nr [...] znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy doklejone jest skierowanie K. P. na badanie specjalistyczne do okulisty. Na odwrocie w/w skierowania znajduje się opis rozpoznania lekarskiego, podpis i pieczątka lekarza okulisty opatrzony datą [...].02.2004r. Pismem z dnia [...].05.2004r. zaadresowanym do Wojskowej Wojewódzkiej Komendy Uzupełnień w P., za pośrednictwem Wojskowej Komendy Uzupełnień w G., Skarżący odwołał się od orzeczenia nr [...] (k.-2). Skarżący nie zgadza się z treścią rozpoznania lekarskiego, z którego wynika, że jest upośledzony umysłowo. Stwierdza, że "nigdy nie był leczony w Poradni Zdrowia Psychicznego, był tylko leczony na wzrok". Takie rozstrzygnięcie krzywdzi go osobiście i szkodzi mu w jego otoczeniu. Poborowy prosi o ponowne skierowanie na badanie lekarskie przez Wojewódzką Komisję Lekarską w P. Pismem z [...].06.2004 Przewodniczący Powiatowej Komisji Lekarskiej przesłał odwołanie poborowego wraz z orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. W dniu [...].07.2004r. z-ca dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji [...] Urzędu Wojewódzkiego w P. podpisał postanowienie nr [...] stwierdzające, że odwołanie K. P. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 §2 kpa, w związku z czym pozostaje bez rozpoznania (k.3). W treści uzasadnienia wskazano, że od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej przysługuje poborowemu odwołanie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Stwierdzono, że poborowy orzeczenie otrzymał [...].02.2004r., zaś odwołanie wysłał [...] .05.2004r. tj. po upływie 80 dni od daty doręczenia. W treści postanowienia zawarto też pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie 30 dni od doręczenia. Skarżący potwierdził odbiór przesyłki listowej [...].07.2004r. W dniu [...].08.2004r. K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Urzędu Wojewódzkiego w P. nr [...], z [...].07.2004r. Skarżący przyznaje, że odwołanie od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] wniósł po terminie, kiedy dokładnie zapoznał się z jego treścią, a konkretnie, kiedy rodzice zwrócili uwagę na wskazane w orzeczeniu przyczyny zaliczenia poborowego do kategorii "D". Poborowy dodaje, że wcześniej był leczony tylko na oczy, a obecnie jego wzrok jest bardzo dobry. Poborowy "w żadnym przypadku" nie zgadza się z rozpoznanym u niego pograniczem upośledzenia umysłowego, oraz zwraca się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o "uznanie" jego odwołania z [...].05.2004r. aby mógł ponownie być zbadany przez komisję lekarską. Sąd zważył co następuje Skarga jest uzasadniona., chociaż z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Zdaniem Sądu decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W myśl art. 26 ust. 1 ustawy z 21.11.1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2002, nr 21, poz. 205 ze zm. zwanej dalej ustawą), określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich. Zgodnie z art. 28 ust. 2 od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje poborowemu odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Szczegółowe kwestie dot. działania komisji lekarskich regulują przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10.06.1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992r. Nr 57, poz. 278 i z 1994r. Nr 31, poz. 113 zwane dalej rozporządzeniem MON). W myśl § 21 ust. 1 Wojskowa Komisja Lekarska orzeka w składzie trzech oficerów-lekarzy; orzeczenie podpisują wszyscy członkowie komisji. W badanej sprawie, w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia w/w przepisów Ustawy i rozporządzenia MON, a także przepisów kpa. W odpowiedzi na odwołanie K. P. nie orzekała Komisja Lekarska. Zaskarżone postanowienie nie wskazuje jednoznacznie, jaki organ je wydał. W myśl art. 124 §1 kpa, postanowienie winno zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, który je wydał. Zaskarżone postanowienie nr [...] zostało sporządzone na druku Urzędu Wojewódzkiego w P., Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji. Postanowienie zostało podpisane przez zastępcę Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji, bez wskazania z jakiego upoważnienia działał. Przy czym w treści uzasadnienia w/w postanowienia wyraźnie wskazano, iż organem odwoławczym od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej jest Komisja Lekarska. W aktach administracyjnych znajduje się też pismo Powiatowej Komisji Lekarskiej zaadresowane do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej przekazujące temu ostatnio wymienionemu organowi odwołanie K. P. wraz z dwoma kolejnymi załącznikami (k.-2). Jak wynika z akt sprawy, odwołanie Skarżącego nie pozostało jednak w zakresie działania Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. Sąd zauważa, że odpowiedź na skargę, wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...].09.2004 r. sporządzona została na druku Wojewody, pismo zaś podpisał, z upoważnienia Wojewody, Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji. W uzasadnieniu swojego stanowiska Wojewoda wyraźnie określa orzeczenie organu II instancji w sprawie K. P. jako "postanowienie WUW ([...] Urzędu Wojewódzkiego) w P. Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji i wskazuje, iż to "[...] Urząd Wojewódzki Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji stwierdził, że odwołanie (prośba) K. P. (...) zostało wniesione z uchybieniem terminu (...)". Mimo w/w stwierdzeń, Wojewoda w uzasadnieniu swojego stanowiska przytacza treść art. 26 ust 1 Ustawy, wg którego w sprawach w sprawach określenia zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej właściwymi organami są powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie. Podpisanie odpowiedzi na skargę przez osobę upoważnioną przez Wojewodę [...] nie zmienia wcześniejszej oceny Sądu co do wadliwości zaskarżonego postanowienia z dnia [...]. 07.2004r. nr [...]. Sąd podziela poglądy NSA, że sprawy dotyczące poboru do wojska należą do spraw o szczególnym ciężarze gatunkowym. To musi powodować szczególną troskę ustawodawcy, organów administracyjnych oraz sądów o to, by całość postępowania była opatrzona wyraźnymi i rzeczywiście przekonywającymi gwarancjami, zmniejszającymi do minimum możliwości naruszeń praw obywatelskich w tej sferze. Rozstrzyganie o zdolności do czynnej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału poborowego w tym postępowaniu(wyrok NSA z 27.09.2000r., sygn. akt III SA 2000/00 ( oo, Lex nr 47323). W myśl art. 145 §1 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Art. 156 jako jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienia wydanie aktu indywidualnego z naruszeniem przepisów o właściwości. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji orzeczenia. /-/ B. Popowska /-/ M. Hrycaj /-/ P. Miładowski MK