I SA/Gd 78/04
WyrokWSA w Gdańsku2004-11-18
Skład orzekający: Małgorzata Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne, ale przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, czy podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako użytki rolne, nawet jeśli przeznaczone są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, o ile nie zostały legalnie wyłączone z produkcji rolniczej na mocy decyzji administracyjnej. Samo przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego nie powoduje przekształcenia gruntu rolnego w nierolny i nie stanowi podstawy do zmiany wpisu w rejestrze gruntów.Stan faktyczny
Skarżący B.F. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na rok 2003. Organ podatkowy opodatkował część gruntów skarżącego podatkiem od nieruchomości, uznając je za tereny zurbanizowane niezabudowane, mimo że w ewidencji gruntów były oznaczone symbolem "R" (grunty rolne). Skarżący argumentował, że grunty te powinny być opodatkowane podatkiem rolnym, ponieważ nie zostały legalnie wyłączone z produkcji rolniczej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2003 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 187,00 (słownie: sto osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
I SA/Gd 78/04
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił B.F. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 rok w kwocie 5.183,40 zł. Wysokość powyższego zobowiązania ustalono na podstawie zapisu ewidencji gruntów:
1. podatek rolny:
- powierzchnia ogólna – 10,17 ha fizycznych
- 6,18 ha przeliczeniowych x 83,50 zł x 12 miesięcy = 516,00 zł
razem podatek rolny: 516,00 zł.
2. podatek od nieruchomości:
- drogi 3654 m2
- grunty pozostałe za okres 12 miesięcy: 3116 m2 x 0,15 zł = 4.667,40 zł
razem podatek od nieruchomości: 4.667,40 zł.
3. razem łączne zobowiązanie pieniężne: 5.183,40 zł.
B.F., pismem z dnia 17 października 2003 r., złożył odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu podniósł, iż jego zdaniem, organ podatkowy niesłusznie ustalił od części gruntów podatek od nieruchomości, albowiem grunt ten jest wyłączony z produkcji rolnej i leśnej, a zatem grunty te winny być opodatkowane podatkiem rolnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w mocy.
Kolegium stanęło na stanowisku, iż organ pierwszoinstancyjny zasadnie ustalił wymiar należnego od skarżącego łącznego zobowiązania pieniężnego, w tym wymiar podatku od nieruchomości, albowiem zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza. W myśl zaś art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
- grunty,
- budynki lub ich części,
- budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Opodatkowaniu nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W ewidencji gruntów i budynków grunty stanowiące własność skarżącego oznaczono w części jako użytki rolne – łąki trwałe, grunty orne oraz rowy, a w części, i to znacznej, jako tereny zurbanizowane niezabudowane.
A zatem, zgodnie z cyt. wyżej przepisami opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne: pozostałe grunty stanowiące tereny zurbanizowane nie podlegają podatkowi rolnemu, ale podatkowi od nieruchomości i tak też opodatkował organ podatkowy posiadane przez skarżącego grunty nie stanowiące użytków rolnych. Przy ustalaniu wymiaru podatku, czy to rolnego, czy od nieruchomości, podstawowe znaczenie ma przeznaczenie gruntów wykazane w ewidencji gruntów i budynków, a w ewidencji tej grunty posiadane przez skarżącego w znacznej mierze stanowią grunty zurbanizowane podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W ewidencji gruntów i budynków dotyczącej gruntów stanowiących własność skarżącego istnieje wprawdzie niezgodność zapisu dot. przeznaczenia gruntów jako terenów zurbanizowanych niezabudowanych z symbolem tych gruntów (zapisano symbol R.) jednakże sam fakt przeznaczenia ich jako terenów zurbanizowanych wyklucza – zdaniem organu – możliwość opodatkowania ich podatkiem rolnym.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, B.F., zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedni na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2004 r. skarżący B.F. wniósł o rozpoznanie sprawy niniejszej w trybie uproszczonym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgłosiło, w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, żądania przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.
Z uwagi na treść oświadczenia B.F. i brak żądania SKO o przeprowadzenie niniejszej sprawy na rozprawie, Sąd na zasadzie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Sąd nie podzielił stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż grunty, o których mowa w sprawie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84).
Z rejestru gruntów, załączonego do akt sprawy, wynika, że grunty o łącznej powierzchni 3116 m2 położone w P. (księga wieczysta K.W. [...]); stanowiące własność skarżącego, oznaczone są symbolem "R" z odpowiednią klasą. Oznacza to, że są to grunty rolne, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone zostały pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne i stąd określenie ich w rejestrze jako tereny zurbanizowane niezabudowane.
Fakt przeznaczenia przedmiotowych gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe nie spowodował wyłączenia ich z produkcji rolniczej.
Orzecznictwo sądowe jest jednolite co do tego, iż plany zagospodarowania przestrzennego nie powodują przekształcenia gruntu rolnego w nierolny i tym samym nie stanowią podstawy do zmiany wpisu w rejestrze gruntów co do ich charakteru, lecz jedynie umożliwiają inne niż dotychczasowe wykorzystanie gruntów. Prawidłowość takiego rozumienia istoty ustaleń planistycznych potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 grudnia 1982 r. sygn. II AZP 8/82, wpisanej do Księgi zasad prawnych (OSNLAP 1984 r. nr 2-3, poz. 19, por. też uchwałę NSA z dnia 3 lutego 1997 r. OPS 13/96 – ONSA 1997/3/105).
Kwestię wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej reguluje ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266). W art. 11 ust. 1 tej ustawy ustawodawca stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. W decyzji określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Należy jeszcze dodać, że decyzja, o jakiej mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest wydawana na wniosek osoby zainteresowanej. Wydanie takiej decyzji z urzędu jest możliwe tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że grunty przeznaczone w miejscowy planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez zezwolenia (art. 28 ust. 2).
W rozważanej sprawie w roku 2003 co do przedmiotowych gruntów nie podjęto decyzji o wyłączeniu ich z produkcji rolniczej i stąd nadal w rejestrze gruntów są sklasyfikowane jako użytki rolne – R. IVa lub IVb.
Nietrafne zatem jest twierdzenie Kolegium, iż o tym jakiemu podatkowi podlegają sporne grunty decyduje ich przeznaczenie. Sposób w jaki wykorzystywany jest grunt ma znaczenie w przypadku opodatkowania podatkiem od nieruchomości i wysokości stawek tego podatku.
Odnośnie zaś podatku rolnego rozstrzygającym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków.
W sytuacji więc, gdy przedmiotowe grunty nadal sklasyfikowane są jako użytki rolne ("R" z klasą), to podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i tym samym rację należało przyznać skarżącemu, który tak twierdził – w toku postępowania podatkowego, jak i w skardze do sądu.
Trzeba również zauważyć, iż w aktach nie ma żadnych ustaleń co do faktycznego wykorzystania tychże gruntów. Nie ma materiałów wskazujących, iż grunty te użytkowane są na inne cele niż rolnicze.
Reasumując, przedmiotowych gruntów nie wyłączono legalnie z produkcji rolniczej (poprzez wydanie decyzji administracyjnej) jak również nie ma ustaleń, aby doszło do faktycznego wykorzystywania ich na cele nierolnicze.
Zatem grunty te podlegają – zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym – opodatkowaniu podatkiem rolnym, a to wyłącza możliwość opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
Z tych też względów uznając zaskarżoną decyzję za nieodpowiadającą prawu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło