II SA/Łd 947/04

PostanowienieWSA w Łodzi2004-12-01

Skład orzekający: Ewa Markiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, niebędące organem władzy publicznej ani podmiotem wykonującym zadania publiczne, jest objęte przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie udostępniania dokumentów organizacyjnych, programowych i finansowych?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego, które nie jest organem władzy publicznej ani podmiotem wykonującym zadania publiczne, nie jest objęte przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z tym, skarga na odmowę udostępnienia informacji przez takie stowarzyszenie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Nawet gdyby przepisy ustawy miały zastosowanie, skarga podlegałaby odrzuceniu z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia, tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca K.D. wniosła skargę na "sprzeczne z prawem postępowanie" Zarządu Wojewódzkiego Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej (TKKF) w Łodzi, zarzucając uporczywą odmowę udostępnienia dokumentów organizacyjnych, programowych i finansowych. Skarżąca domagała się wydania kserokopii protokołów, uchwał, statutów oraz wglądu do dokumentacji finansowej i pism. Wskazała, że była członkiem zarządu, a następnie została odwołana, a jej pisma w sprawie udostępnienia dokumentów pozostawały bez odpowiedzi. Zarząd Wojewódzki TKKF wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że stowarzyszenie nie podlega przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej i że skarżąca nie wyczerpała drogi odwoławczej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.D. na pismo [...] Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej, Zarząd Wojewódzki w Ł. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. K.D. wniosła skargę "na sprzeczne z prawem postępowanie": Prezesa oraz wymienionych członków Zarządu Wojewódzkiego [...] Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej w Ł., gdyż "uporczywie odmawiali i odmawiają" nadal skarżącej prawa "zapoznania się z dokumentami organizacyjnymi, programowymi i finansowymi Zarządu Wojewódzkiego TKKF z siedzibą w Ł. przy ul. A 10". Skarżąca wniosła o: "l) wydanie kserokopii dokumentów żądanych moimi pismami z dnia 5 kwietnia 2004 r.: a/ protokoły wraz z podjętymi uchwałami na zebraniach Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF, które odbyły się w dniach: 8.09.2003 r., 22.10.2003 r., 21.11.2003 r.; b/ protokoły wraz z podjętymi uchwałami na zebraniach Prezydium Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF za okres od powołania Prezydium, tj.: od dnia 22.10.2003 r. do dnia 29.03.2004 r.; c/ protokoły z posiedzeń Komisji Rewizyjnej Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF wraz z podjętymi na nich uchwałami za okres od 01.01.2003 r. do 31.03.2004 r.; d/ uchwała o odwołaniu mnie z funkcji członka Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF; e/ podstawy prawne, które stanowiły przyczynę do odwołania mnie z Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF wraz z pełnym uzasadnieniem; f/ protokół z przebiegu zebrania Zarządu z dnia 29 marca 2004 r. wraz z imiennymi wynikami głosowania o odwołaniu mnie z Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF; g/ lista obecności na zebraniu Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF w dniu 29 marca 2004 r.; 2) wydanie kserokopii statutu żądanego przeze mnie pismem z dnia 17 lipca 2003 r.; 3) wgląd do dokumentacji ZW ŁTKKF żądanej moim pismem 2 dnia 13 stycznia 2004 r.: a/ zebrań sprawozdawczo-wyborczych ZW ŁTKKF za lata: 1998, 1999 i 2002; b/ pism przychodzących i wychodzących ZW ŁTKKF za lata 1998 - do chwili obecnej; c/ dokumentacji finansowej ZW ŁTKKF za rok 2003 oraz bilansu za ten rok z jego częścią opisową, przyjętych na zebraniu Zarządu w dniu 29 marca 2004 r. i złożonych do Izby Skarbowej; 4) zastosowanie dostępnych środków prawnych zgodne z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 6 września 2001 r. oraz innych stosownych przepisów prawa wobec członków Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF w Łodzi w osobach: W. S., B. H., J. G. i L. K., odpowiedzialnych za odmowę udzielenia informacji poprzez nie udostępnienie dokumentów o których mowa wyżej." Uzasadniając skargę, K.D. wyjaśniła, że nie udostępniono jej żądanych dokumentów, mimo iż żądała ich udostępnienia jako członek zarządu (od 1998 r. do 21.11.2003 r. - wiceprezes, a następnie do 29 marca 2004 roku - członek Zarządu, "usunięty w tym dniu dyscyplinarnie z władz stowarzyszenia". Skarżąca wskazała, co następuje: "Jako, że pierwsze moje pismo, w którym żądałam wglądu do dokumentów zarządu stowarzyszenia datowane było na dzień 17 lipca 2003 r., a każde następne kierowane do prezesa W.S. pozostawało również bez odpowiedzi, starając się za wszelką cenę dotrzeć do interesujących mnie dokumentów, interweniowałam pismem z dnia 20 sierpnia 2003 r. u Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej ZW ŁTKKF L.K. W piśmie tym złożyłam oficjalną skargę na postępowanie i działania prezesa W.S. Jednak i tutaj - dopiero po mojej telefonicznej interwencji u przewodniczącego K.R. w dniu 24 września 2003 r. -zniecierpliwiona oczekiwaniem na jej stanowisko, odpowiedź otrzymałam 6 października 2003 r. Odnosząc się do "argumentów" jakie przewodniczący Komisji Rewizyjnej L. K. zawarł w odpowiedzi na moje pismo pragnę podkreślić, że nie zbadał on należycie sprawy, nie poprosił mnie o żadne dodatkowe wyjaśnienia, a posłużył się jedynie pismem prezesa W. S., który w kłamliwy i tendencyjny sposób usiłował odeprzeć zarzuty kierowane pod jego adresem. Oczywiście przewodniczący L. K. nie odniósł się do faktu, że od wielu miesięcy nie mam żadnej możliwości wglądu w dokumenty stowarzyszenia, a tym samym pośredniej kontroli działań prezesa, np. w niektórych interesujących mnie obszarach działalności programowej zarządu - przede wszystkim dokumentów związanych z organizacją Turnieju plażowej piłki siatkowej o Puchar Prezydenta Miasta Ł. Moje wielomiesięczne, bezkompromisowe dążenia do uzyskania dostępu do niektórych dokumentów ZW ŁTKKF do chwili obecnej pozostały bezskuteczne. Również szukanie wsparcia w Urzędzie Miasta Ł. - Wydziale Sportu - bezpośrednio u Dyrektora M.N., przy całkowitym jego zrozumieniu i wsparciu - również nie wpłynęły na stanowisko członków zarządu, komisji rewizyjnej i prezesa W.S.. Pragnę zaznaczyć, że na niewątpliwe "usztywnienie" stanowiska prezesa W.S. i pozostałych członków zarządu, miało wpływ ujawnienie przeze mnie w dniu 22.10.2003r. faktu popełnienia przestępstwa polegającego na wielokrotnym sfałszowaniu moich podpisów na dokumentach rejestrowych stowarzyszenia składanych do Sądu Rejonowego - XX Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego, podania tam kłamliwego oświadczenia co do pełnionej przeze mnie funkcji w zarządzie, sfałszowania treści protokołu z Nadzwyczajnego Zjazdu z dnia 23.10.1999r. oraz poprawności merytorycznej zapisów statutu przedłożonego do rejestracji w KRS. O tych faktach natychmiast poinformowałam zarząd na posiedzeniu, które odbyło się również dnia 22.10.2003 r. i było prowadzone przez prezesa zarządu W.S., a uczestniczył w nim również przewodniczący Komisji Rewizyjnej L.K.. Reakcja członków zarządu, a przede wszystkim prezesa daleka była od chęci nawet spokojnego wysłuchania informacji o stwierdzonych fałszerstwach, nie mówiąc nawet o jakiejkolwiek próbie wyjaśnienia tej sytuacji na zarządzie czy też na zebraniu Komisji Rewizyjnej, która bez wątpienia winna zająć się tą sprawą. Wywołała ona agresję prezesa i wymienionych w skardze członków zarządu i komisji rewizyjnej, a zakończyła się bezkompromisowym atakiem na moją osobę, i jak się okazało była początkiem działań zmierzających do wykluczenia mnie ze składu zarządu stowarzyszenia. Na dziś sprawa jest nadal wyjaśniana przez Prokuraturę Ł.- Ś., kto niepodważalnie stwierdziła, że podpisy kilkorga członków zarządu wojewódzkiego zostały wielokrotnie sfałszowane. Sprawa ta jest w toku i czeka na wyjaśnienie. Ostatnie moje pisma w sprawie udostępnienia dokumentów skierowałam do Prezydium Zarządu Wojewódzkiego ŁTKKF dnia 5 kwietnia 2004 r. i choć od tego czasu minęły już przeszło 4 miesiące, to dnia l czerwca 2004 r. otrzymałam jedynie pismo Prezydium ([...] z dnia 27 maja 2004 r.) informujące mnie, że cyt.: "Prezydium zadecydowało o skierowaniu pani sprawy do biura radcy prawnego celem uzyskania opinii prawnej. Po uzyskaniu opinii prawnej prześlemy informację o dalszych działaniach". Jednak do dziś nie otrzymałam żadnej informacji od członków Prezydium w tej sprawie. Jako, że w przypadku tych pism, jak i wcześniejszych zostały przekroczone już wszystkie urzędowe terminy udzielenia odpowiedzi i zajęcia stanowiska przez prezesa W.S. i pozostałych członków zarządu, wnoszę jak we wstępie." W odpowiedzi na skargę, Zarząd Wojewódzki w Ł. [...] Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej, wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. W ocenie wymienionego Zarządu Wojewódzkiego, skarga wniesiona przez K.D., nie podlega rozpoznaniu przez Sąd administracyjny. Przed wystąpieniem na drogę sądową, należało się zwrócić do organu nadzoru, wskazanych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 ze zm.). Zarząd wyjaśnił, że skarga wniesiona przez K.D., "nie podlega na tym etapie właściwości Wojewódzkiego Sądu administracyjnego". Zarząd podniósł, że jego członkowie pełnią swoje funkcje społecznie, TKKF nie zatrudnia pracowników, "którzy na niezasadne żądania mieliby udostępniać dokumenty czy odpowiedzi na pisma". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało wskazać, że regulacja prawna, zawarta w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) została przedmiotowo określona w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 3 oraz art. 6 tej ustawy, przy czym zakres przedmiotowy doznaje ograniczenia w przypadkach, przewidzianych w art. 5 powołanej ustawy. Zgodzić się należy z poglądem, że przedmiotowy zakres dostępu do informacji publicznej, jak to wynika z samego tytułu ustawy i definicji, zawartej w jej art. 1 ust. 1, odnosi się przede wszystkim do informacji "o sprawach publicznych", zatem poza zakresem tej regulacji prawnej są informacje innego rodzaju, jak w szczególności o charakterze prywatnym (cywilnym) - por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2002 r., II SA/Ka 939/02. Jak to wynika z dokumentacji, dołączonej do akt sądowych sprawy niniejszej, [...] Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej w Ł., zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji Oraz Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej. Celem tego stowarzyszenia, jest (między innymi): uczestniczenie w procesie rozwoju kultury fizycznej, upowszechnianie rekreacji ruchowej i profilaktyki zdrowotnej oraz krzewienie zamiłowania do systematycznego uprawiania rekreacji fizycznej i sportu wśród mieszkańców miast i osiedli oraz pracowników zakładów pracy i ich rodzin. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855), stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych. Niezarobkowy cel stowarzyszenia, odróżnia je od innych zrzeszeń, przy czym stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą (art. 34 powołanej ustawy), jednakże dochód z tej działalności powinien być przeznaczony na realizację celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1996 r., III CZP 66/96; OSNC 1996, z.10, poz. 133). Ewentualne prowadzenie działalności gospodarczej, pozwala zatem stowarzyszeniu na zebranie środków, służących realizacji celów statutowych. Kwestie, związane ze sprawowaniem nadzoru nad stowarzyszeniami, regulują przepisy rozdziału 3-go powołanej ustawy, zatytułowanego "Nadzór nad stowarzyszeniami" (art. 25-32). Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że do sądu powszechnego należy (m.in.) uchylanie niezgodnych z prawem lub statutem, uchwał stowarzyszenia. Ze skargi, wniesionej do Sądu administracyjnego w tej sprawie, wynikać może, że celem skarżącej jest (między innymi) prawnie skuteczne zakwestionowanie uchwały Zarządu o odwołaniu skarżącej ze składu Zarządu, jak również - doprowadzenie do wykrycia i stosownego ukarania, sprawców sfałszowania podpisów w dokumentacji wymienionego Stowarzyszenia. Skarżąca zdaje się także zmierzać do wszczęcia kroków w celu ochrony jej uprawnień naruszonych przez bezpodstawne odwołanie ze składu Zarządu. Tego rodzaju żądania nie należą do właściwości Sądu administracyjnego. Treść skargi, a szczególnie żądania zawarte w pkt 4-tym skargi, mogą z kolei sugerować, że celem skarżącej jest doprowadzenie do zastosowania "środków prawnych" wobec wymienionych członków Zarządu tej organizacji, przy czym nie można wykluczyć, że skarga ta nosi znamiona skargi, o której mowa w art. 227 kpa. Tego rodzaju skargi, składa się zaś do "organów właściwych do ich rozpatrzenia" (art. 228 w związku z art. 229 i art. 230 kpa). Nie można również wykluczyć, że skarga K. D., dotyczy pisma wymienionego Towarzystwa, zawierającego stanowisko w sprawie żądań skarżącej. Przyjąć też należy, w ocenie Sądu w składzie obecnym, że wymienione stowarzyszenie nie jest objęte przepisami powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie jest bowiem ani organem władzy publicznej ani innym podmiotem wykonującym zadania publiczne, o których mowa w art. 4 tej ustawy. Powyższe oznacza, że skarga w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna. Przyjmując nawet (do czego nie ma dostatecznych podstaw prawnych, jak to wyżej wyjaśniono), że przepisy cyt. ustawy o dostępie do informacji publicznej, miałyby zastosowanie do wymienionego Towarzystwa, jako stowarzyszenia, skarga także podlegałaby odrzuceniu, bez względu na to, czy byłaby to skarga na wskazane pismo prezesa tej organizacji (jako decyzji odmawiającej udostępnienia dokumentacji, żądanej przez skarżącą) czy też miałaby być to skarga na bezczynność tej organizacji w przedmiotowym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 17 tej ustawy, do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niezbędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji (oraz o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie), stosuje się odpowiednio art. 16 tej samej ustawy. Oznacza to nakazanie stosowania przez te podmioty, przepisów proceduralnych, obowiązujących organy władzy publicznej w zakresie udostępniania informacji, które wydają w tym zakresie, decyzje do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy, wnioskodawca jest uprawniony do wystąpienia do podmiotu (o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy) o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do tego wniosku "stosuje się odpowiednio przepisu dotyczące odwołania". W świetle regulacji, zawartej w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę do Sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W sprawie niniejszej, skarżącej przysługiwałby zatem środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 17 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 16 tej ustawy. Tego zaś środka zaskarżenia, skarżąca nie wyczerpała przed wniesieniem skargi do Sądu administracyjnego. Jeśli nawet obowiązujące przepisy nie przewidują w sprawie, będącej przedmiotem skargi, środków zaskarżenia, skargę do Sądu administracyjnego można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych wszystkich względów skarga była niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło