I SA/Po 2562/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Gabriela Gorzan(spr) Włodzimierz Zygmont Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 07 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi E. i P. Sz. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. o d d a l a s k a r g ę /-/Wł. Zygmont /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...., którą określono E. i P. małżonkom Sz., odmienną od zadeklarowanej w zeznaniu, wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie [...] zł oraz nadpłatę w tym podatku w wysokości [...] zł. Jak ustalono podatnicy w złożonym zeznaniu PIT-37, następnie skorygowanym, błędnie odliczyli od dochodu za rok 2001 darowiznę w kwocie [...] zł, będąca wpłatą E. Sz. w 2000 roku na konto Stowarzyszenia w P. "A" tytułem opłaty inwestycyjnej na uzbrojenie terenu osiedla w gminie T. P. Zrealizowaną przez Stowarzyszenie m.innymi za powyższe środki finansowe infrastrukturę komunalną w postaci dróg, sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej Stowarzyszenie przekazało w 2001 roku gminie T P, przy czym na terenie osiedla domów jednorodzinnych w P, objętym wykonanym uzbrojeniem, znajduje się działka podatników nr [...]. Organy podatkowe obu instancji, dostrzegając, iż wpłata na rzecz Stowarzyszenia dokonana została przez podatników w 2000 roku, w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" i "b" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) oraz przepisy art. 888-902 Kodeksu cywilnego poddały analizie charakter prawny tej wpłaty, w szczególności pod kątem, czy może być ona uznana za darowiznę. Kierując się utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiskiem, iż w sytuacji, gdy brak w ustawie podatkowej wykładni pojęcia "darowizna" należy odwołać się do rozumienia tego terminu na gruncie polskiego języka etnicznego, a w dalszej kolejności do rozumienia tej nazwy w innych działach obowiązującego prawa polskiego, w oparciu o powszechnie prezentowane w słownikach języka polskiego rozumienie darowizny, zwróciły uwagę na takie cechy tej umowy, jak dobrowolność i bezpłatność dania rzeczy przez jedną stronę drugiej. Następnie, mając na uwadze wskazane wyżej przepisy Kodeksu cywilnego, z których wynika nieekwiwalentność świadczenia darczyńcy kosztem jego majątku, organy podatkowe nie uznały dokonanej wpłaty za darowiznę, ponieważ została ona przeznaczona na uzbrojenie terenu osiedla (budowę dróg, kanalizacji osiedlowej i sieci wodociągowej), z którego w późniejszym okresie będą podatnicy korzystać. Niezależnie od powyższego w ocenie Izby Skarbowej przekazanie wykonanej przez Stowarzyszenie infrastruktury na rzecz gminy T. P. nastąpiło w 2001 roku, jednak przekazującym był odrębny podmiot i przekazanie to nie miało na celu obdarowania kogokolwiek, lecz było niezbędne do uzyskania dostępu do mediów i korzystania ze świadczeń. Z tych względów organy podatkowe nie znalazły podstaw do uznania za prawidłowe dokonanego przez małżonków Sz. odliczenia od dochodu uzyskanego w 2001 r. kwoty [...] zł, jako darowizny i to w oparciu o przepis art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez nie uznanie wpłaconych kwot na rzecz Stowarzyszenia A w P. jako darowizny w rozumieniu powyższych przepisów. Zdaniem skarżących, wykonane m.in. za powyższe środki drogi osiedlowe i uzbrojenie terenu stanowią dobra ogólnospołeczne, z których będą korzystać wszyscy mieszkańcy gminy T. P. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Zgodnie z art. 45 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 26.07.1991 r., o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w danym roku podatkowym i podatek dochodowy, wynikający ze złożonego zeznania jest podatkiem należnym za dany rok. Jeżeli urząd skarbowy nie akceptuje wyliczenia podatku dokonanego w zeznaniu podatkowym, wówczas wydaje decyzję, w której określa inną wysokość podatku. Wydanie decyzji określającej wysokość podatku, winno nastąpić także wówczas, gdy podatnicy złożą zeznanie w dwóch wersjach, konieczne jest bowiem usunięcie wątpliwości, która wersja zeznania określa podatek należny za dany rok. Podatek dochodowy od osób fizycznych ustalany jest w drodze samoobliczenia w każdym roku kalendarzowym, będącym rokiem podatkowym (art. 11 Ordynacji podatkowej). Oznacza to, że zarówno wielkość przychodów, otrzymanych lub postawionych do dyspozycji podatnika, o których mowa w art. 10 i art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i wielkość dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania stanowią wartości odnoszące się do danego roku podatkowego, a więc rozliczanego w zeznaniu roku kalendarzowego. Jeżeli w przepisie art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zamieszczonym w rozdziale 6 ustawy, zatytułowanym "Podstawa obliczenia i wysokość podatku" wskazano zasady ustalania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to podlegające odliczeniu od dochodu kwoty wydatków, wymienione w punktach 1-9 ustępu 1 tego artykułu odnosić się mogą jedynie do danego roku podatkowego, tzn. muszą być poniesione w tym roku podatkowym, którego zeznanie podatkowe dotyczy, chyba, że konkretny przepis ustawy zezwala na dokonanie odliczenia wydatku, poniesionego w innym roku podatkowym. Takie uregulowanie zawarte jest w ust. 4 art. 26 ustawy, jednak nie dotyczy ono darowizn, o których mowa w art. 1 pkt 9 tego artykułu. Zwrócenia uwagi przy tym wymaga, że darowizny określone w art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" i "b" ustawy, podlegające odliczeniu od dochodu przy ustalaniu podstawy opodatkowania są limitowane procentowo co do wysokości, mianowicie nie mogą przekraczać 15 % (pkt 9 lit. "a") lub 10 % (pkt 9 lit. "b") dochodu uzyskanego przez podatnika w danym roku podatkowym, a więc w roku podatkowym, w którym zostały dokonane. Powyższe unormowania prowadzą do wniosku, że podatnik nie może w dowolnie wybranym przez siebie roku podatkowym odliczyć kwot wydatkowanych przez siebie na cel wskazany w ustawie, lecz może je odliczyć od dochodu jedynie w tym roku podatkowym, w którym kwoty te wydatkował. Jednocześnie z art. 26 ust. 7 ustawy wynika, że wysokość wydatków na cele określone w ust. 1 tego artykułu ustala się na podstawie dokumentów, stwierdzających ich poniesienie. Skoro nie jest w sprawie kwestionowane, że wpłaty kwoty [...] zł. skarżący dokonali na rzecz Stowarzyszenia w P. "A" w roku 2000, co zresztą wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów potwierdzających dokonanie tej wpłaty, tym samym prawidłowo organ podatkowy zakwestionował prawidłowość dokonania przez skarżących odliczenia tej kwoty od dochodu za rok 2001 i to w zeznaniu podatkowym, dotyczącym roku 2001. Także wysokość dochodu małżonków Sz., który uzyskali w roku 2001 nie mogła stanowić podstawy określenia dopuszczalnej wysokości odliczenia wielkości darowizny, skoro wydatkowanie przedmiotowej kwoty nastąpiło przez skarżących w roku poprzednim. Z powyższych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Causa wydatku w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. "a" ustawy podlega ocenie z chwili jego dokonania, czyli wpłaty na rzecz Stowarzyszenia w 2000 roku. Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). /-/Wł. Zygmont /-/S.Zapalska /-/G.Gorzan LF