I FSK 269/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2005-11-23

Skład orzekający: Juliusz Antosik, Arkadiusz Cudak, Krzysztof Stanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu samochodu innego niż osobowy, jeśli nie przedstawił organom podatkowym świadectwa homologacji, mimo że pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem samochodu innego niż osobowy, jeśli nie posiada on wymaganej homologacji producenta lub importera. Brak przedłożenia świadectwa homologacji organom podatkowym, nawet jeśli pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy, uniemożliwia skorzystanie z odliczenia. Sąd administracyjny nie ma obowiązku uzupełniania postępowania dowodowego w celu poszukiwania takich dokumentów.
Stan faktyczny
Podatnik A.K. odliczył podatek naliczony z faktury zakupu samochodu Fiat Brava, zarejestrowanego jako ciężarowy, i wykazał zwrot podatku. Urząd Skarbowy zakwestionował prawo do odliczenia z powodu braku świadectwa homologacji. Po utrzymaniu decyzji przez Izbę Skarbową, podatnik wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. zagubienie dokumentu przez urząd i brak starań w jego odzyskaniu. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną podatnika.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędziowie NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Krzysztof Stanik, Protokolant Ewa Głowacka, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 406/04 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. K. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 406/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] , nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2001 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podatnik A.K. w deklaracji VAT - 7 za marzec 2001 r. dokonał odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury zakupu samochodu innego niż osobowy. W deklaracji wykazał kwotę zwrotu bezpośredniego, która została mu zwrócona na rachunek bankowy. Wraz z deklaracją za ten miesiąc podatnik złożył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu, opis dokonanych zmian w pojeździe oraz dowód rejestracyjny, z którego wynika, iż samochód Fiat Brava został zarejestrowany jako ciężarowy. Skarżący twierdzi także, iż do deklaracji dołączył również dokument homologacji pojazdu, czego nie potwierdzają organy podatkowe. Po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w zakresie rozliczenia podatku za marzec 2001 r. Urząd Skarbowy uznał, iż nie przysługiwało skarżącemu prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu Fiat Brava i zwrot bezpośredni podatku. W złożonym odwołaniu podatnik podniósł jedynie zarzuty dotyczące określenia wysokości różnicy podatku naliczonego nad należnym za marzec 2001 r., a w szczególności uznania, że nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem samochodu Fiat Brava i zwrot bezpośredni podatku. Pozostałych ustaleń decyzji Urzędu Skarbowego A. K. nie kwestionował. Podatnik zarzucił, iż wsteczne pozbawienie go prawa do odliczenia nastąpiło z naruszeniem przepisów obowiązujących w momencie zawarcia transakcji kupna samochodu. Powoływał się, iż przedstawił w Urzędzie Skarbowym wraz z deklaracją VAT 7 komplet wymaganych dokumentów i uzyskał potwierdzenie, że przysługuje mu prawo do odliczenia, czego wyrazem był zwrot podatku. Izba Skarbowa w Warszawie wezwała podatnika do złożenie świadectwa homologacji przedmiotowego samochodu. Wezwanie to uznano za doręczone w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Wobec nie złożenia wyjaśnień i żądanych dokumentów, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie w oparciu o materiał zgromadzony przez urząd skarbowy. Organ odwoławczy, nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w chwili złożenia przez stronę deklaracji VAT- 7 za marzec 2001 r., przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), stanowił dla Urzędu Skarbowego podstawę przyjęcia oraz rozliczenia podatku od towarów i usług w kwotach podanych w deklaracjach i podstawę zwrotu na rachunek bankowy kwoty 2.795 zł, wykazanej w poz. 67 deklaracji VAT – 7. Dopiero przeprowadzona przez Urząd Skarbowy kontrola wykazała, że kwoty podatku od towarów i usług, podane przez Stronę w deklaracjach za poszczególne miesiące od września 2000 r. do marca 2001 r., nie były prawidłowe. Stwierdzono m. in. brak w dokumentach świadectwa homologacji samochodu ciężarowego uniwersalnego używanego, zakupionego według faktury nr 2/S/2001 z dnia l marca 2001 r. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.), obowiązującego od l stycznia 2000 r., podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że skoro strona nie okazała świadectwa homologacji, zatem nie nabyła prawa do odliczenia zwrotu podatku, jaki zapłaciła przy zakupie samochodu. Na powyższą decyzję A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając stwierdzenia niezgodności z prawem tej decyzji. Skarżący zarzucił brak podstawy do jej wydania i niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, a w szczególności, że: a) w Urzędzie Skarbowym zaginęło świadectwo homologacji, które dostarczył wraz z wnioskiem o zwrot podatku; mimo to zobowiązał się w do wyszukania dokumentu w urzędach rejestrujących pojazd, b) decyzję o legalności kupna pojazdu ciężarowego podjął w oparciu o komplet żądanych dokumentów, w tym świadectwa homologacji; urząd po paru latach zażądał znowu tego samego dokumentu, którego już nie posiadał, a urzędnicy Wydziału Komunikacji odmówili jego udostępnienia twierdząc, że uprawniony do wystąpienia o świadectwo homologacji jest tylko właściciel, który rejestrował pojazd po raz pierwszy, c) nie dołożono wszelkich starań, by doręczyć mu wezwanie, d) stwierdzenie w decyzji, że dopiero kontrola wykazała nieprawidłowe kwoty w deklaracjach, nie może dotyczyć rozliczenia podatku za zakupiony samochód ciężarowy, które nastąpiło za wiedzą i akceptacją Urzędu Skarbowego na długo przed kontrolą, e) twierdzenie przez organy podatkowe, że podstawą zwrotu VAT za marzec 2001 była złożona deklaracja jest zdaniem skarżącego fałszowaniem rzeczywistości i prawa. Skarżący zarzucił także brak solidności urzędów przy wyjaśnieniu tej sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał zgłoszonych zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Zakwestionował prawdziwość zarzutu skarżącego, iż świadectwo homologacji zostało złożone wraz z deklaracją, a następnie zagubione przez urzędników skarbowych. Te twierdzenia są zdaniem Dyrektora gołosłowne, nie poparte żadnym dowodem, nie były podnoszone w odwołaniu od decyzji, chociaż urząd skarbowy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że to brak świadectwa homologacji jest przyczyną nie uznania prawa do odliczenia. Na gołosłowność twierdzeń skarżącego w tej kwestii wskazuje także, według Dyrektora Izby Skarbowej, zebrany materiał dowodowy, a mianowicie protokół kontroli i złożone przez stronę oświadczenia, że dostarczy dokument. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie podzielił argumentów podatnika i zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę A.K. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż wykonanie obowiązków podatkowych w podatku od towarów i usług następuje w drodze samoobliczenia dokonywanego przez podatnika. Oznacza to, że w momencie zaistnienia zdarzeń określonych ustawą o VAT podatnik bez wezwania organu podatkowego obowiązany jest obliczyć należny podatek, wykazać go w deklaracji VAT, złożyć deklarację do urzędu skarbowego i wpłacić kwotę należnego zobowiązania, jeżeli taką wykaże. Obowiązek samoobliczenia podatku polega także na tym, że konsekwencje nienależytego rozliczenia podatkowego (odsetki, zobowiązanie z tytułu sankcji, odpowiedzialność karno-skarbową) ponosi podatnik obowiązany do prawidłowego obliczenia podatku, zadeklarowania i ewentualnego wpłacenia należnych kwot tytułem zobowiązania. Sąd I instancji podniósł, że podatnik z faktu niezwłocznego nie wychwycenia przez organ podatkowy wadliwości dokonanego przez niego rozliczenia nie może wywodzić dla siebie nieprzewidzianych przepisami prawa korzystnych skutków tj. braku odpowiedzialności za nieprawidłowo zadeklarowane podatki. Organ bowiem w każdym przypadku stwierdzenia nieprawidłowości rozliczenia ma upoważnienie i obowiązek określenia w decyzji wymiarowej prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego, a przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości odstąpienia od dokonania weryfikacji nieprawidłowego rozliczenia podatnika, np. w związku z wcześniejszą akceptacją przez urząd skarbowy po przeprowadzeniu czynności sprawdzających złożonej deklaracji. Tak więc błędny jest, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pogląd skarżącego, iż można z faktu dokonania w 2001 r. przez Urząd Skarbowy zwrotu bezpośredniego, wywodzić prawo do zachowania nienależnego odliczenia. Sąd I instancji za niewiarygodne uznał także zarzuty skargi dotyczące zagubienia w Urzędzie Skarbowym świadectwa homologacji przedmiotowego Fiata. Na powyższe orzeczenie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W swoim środku zaskarżenia zarzucił wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przepisów § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i art.: 122, 180 § l, 187 § 1, 194 § l ustawy Ordynacja podatkowa w związku z przepisami art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 106 § 3 i 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi wskazał, że przepis § 12 ust. 3 wskazanego wyżej rozporządzenia, nie uzależnia prawa podatnika od przedłożenia świadectwa homologacji, lecz od jego posiadania. W przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie wykazały w sposób dostateczny staranności w ustaleniu istnienia świadectwa homologacji. Powszechnie znaną sytuacją jest to, że te świadectwo posiadają organy administracyjne, dokonujące rejestracji pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny również nie dopuścił dowodu z takiego świadectwa, naruszając tym samym unormowania zawarte w art. 106 § 3 i 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż podniesione w tym środku odwoławczym zarzuty nie są trafne. Zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. 153, poz. 1270), skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym ściśle sformalizowanym. Przejawia się to w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, stosownie do treści art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na dwojakich podstawach, a mianowicie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie jest elementem konstrukcyjnym tego środka zaskarżenia (zob. postanowienie NSA z dnia 25 maja 2004 r., GSK 38/04, Mon. Prawn. 2004, nr 13, s. 584; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., FSK 208/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 55). Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Zatem zakres kognicji Sądu, rozpoznającego skargę kasacyjną, wyznaczają precyzyjnie sformułowane przez skarżącego zarzuty, oparte na podstawach, określonych w art. 174 p.p.s.a. i uzasadnione w treści skargi (zob. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2004 r., FSK 20/04; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 148/04; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 86/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 37) Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w jego całokształcie. Nie ma bowiem analogii między dwuinstancyjnym postępowaniem przed sądami administracyjnymi, a administracyjnym postępowaniem odwoławczym (zob. postanowienie z dnia 15 marca 2004 r., FSK 258/04, Prz. Podat. 2004, nr 7, poz. 53). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej jej autor powołał się na obie podstawy, określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Odnośnie pierwszej podstawy kasacyjnej, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności przepisów § 12 ust 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojakiej postaci. Po pierwsze, przez błędną wykładnię. Po drugie, przez niewłaściwe zastosowanie. Autor skargi, zarzucając naruszenie wyżej wskazanych przepisów, powołał się na oba typy naruszeń norm prawa materialnego, które wzajemnie się wykluczają. Jak powszechnie się przyjmuje, błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści lub znaczenia przepisu prawnego. Natomiast druga postać naruszenia prawa materialnego, a mianowicie niewłaściwe zastosowanie może polegać bądź na wadliwym wyborze normy prawnej, bądź mylnej subsumcji. Wadliwy wybór normy prawnej, określany jako pogwałcenie prawa w ścisłym znaczeniu (terror contra ius in thesi larum) polega na zastosowaniu normy nieistniejącej lub na przyjęciu, że brak jest przepisu, podczas gdy on w rzeczywistości istnieje. Jest to dość rzadko występująca postać błędu, zachodząca najczęściej w okresie zmian legislacyjnych i przy stosowaniu przepisów intertemporalnych. Natomiast błąd w subsumcji polega na wadliwym podciągnięciu ustalonego stanu faktycznego pod przepis prawny i wadliwym określeniu skutków prawnych wynikających z tego przepisu. Skarga kasacyjna nie zawiera wskazania, która postać naruszenia prawa materialnego miała miejsce. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.ps.a. nie jest zobowiązany ani uprawniony do precyzowania, uzupełniania lub domyślania się w zakresie powołanych przez wnoszącego skargę kasacyjną podstaw kasacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2004 r., FSK 1208/04). Również należy podkreślić, że powyższe zarzuty nie zostały uzasadnione. Wskazanie zaś w skardze kasacyjnej przepisu, który miał zostać naruszony przez zaskarżone orzeczenie, bez podania w tym zakresie uzasadnienia, nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. ( zob. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., FSK 208/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 55). Uwzględniając powyższe oraz to, że stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, należało uznać powyższy zarzut za niezasadny. Wniosek powyższy jest o tyle uzasadniony, że w istocie wykładnia oraz sposób zastosowania § 12 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, nie były przedmiotem sporu. Przepis ten stanowił, że podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów, nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego oraz do zwrotu różnicy podatku, o kwotę podatku naliczonego związanego z nabyciem tych samochodów. Rozbieżności zachodziły jedynie w zakresie prawidłowości dokonanych ustaleń, odnoszących się do świadectwa homologacji przedmiotowego pojazdu. Z kolei drugi z podnoszonych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowił, że zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Brak uzasadnienia tego zarzutu kasacyjnego nie pozwala na jego ocenę zasadności. W ramach drugiej podstawy kasacyjnej, przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor środka zaskarżenia podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 122, 180 § 1, 187§ 1 oraz 194 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych wcześniej przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ustawa Ordynacja podatkowa to należy podkreślić, że w judykaturze ugruntowany jest pogląd, że z faktu, iż skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika, że podstawą skargi może być jedynie naruszenie przez ten sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (tak np. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., FSK 191/04). Nie mogą natomiast stanowić podstawy skargi kasacyjnej przepisy stosowane przez organ podatkowy, przy wydawaniu decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., FSK 108/04; wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r., FSK 81/04; wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r., FSK 80/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 12). Zatem zarzut oparty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., musi być skierowany przeciwko wyrokowi Sądu, a nie przeciwko decyzji organu podatkowego. Skoro zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 122, 180 § 1, 187 § 1 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej odnosiły się wyłącznie do postępowania administracyjnego, a skarżący nie powiązał tych zarzutów z naruszeniem przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., ich badanie wykraczało poza zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczony przez art. 183 § 1 p.p.s.a. Pozostaje więc do merytorycznej oceny zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 3 i § 4 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej uzasadnia powyższy zarzut tym, że jego zdaniem, Sąd pierwszej instancji z urzędu powinien dopuścić dowód z świadectwa homologacji, uprzednio zwracając się w tym celu do organu administracyjnego, prowadzącego rejestrację pojazdów. Stanowisko to nie jest trafne i to z dwóch powodów. Po pierwsze, zasadą jest to, że Sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego w postępowaniu podatkowym. Natomiast w postępowaniu przed sądem, postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako uzupełniające i ograniczone wyłącznie do dowodu z dokumentu. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uprawniony by był do przeprowadzenia dowodu z dokumentu jedynie w razie ziszczenia się łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie w przypadku, gdy zachodzi konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz przeprowadzenie dowodu nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym należy podkreślić, że dowód ten ma mieć charakter uzupełniający, a nie zastępować aktywność dowodową organu podatkowego. Po drugie, w przedmiotowej sprawie autor skargi w istocie czyni zarzut, że Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził z urzędu postępowania zmierzającego do ustalenia, czy dowód z dokumentu, w postaci świadectwa homologacji, istnieje w rzeczywistości. Na gruncie wyżej wskazanych regulacji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie tylko nie miał prawa, ale i obowiązku przeprowadzać tego typu postępowania. Z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że Sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku przeprowadzania z urzędu postępowania zmierzającego do poszukiwania dowodów z dokumentu. Sąd Administracyjny bowiem powołany jest do kontroli legalności decyzji administracyjnej. W przypadku dokonania ustaleń, co do wadliwości postępowania dowodowego, przeprowadzonego przez organ podatkowy, Sąd ma obowiązek uchylić ten akt, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie jest zaś zobowiązany ani uprawniony do poprawiania lub uzupełniania tego postępowania dowodowego. Również nie jest uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony. Nie sposób uznać za trafne stanowisko, że faktem notorycznym jest istnienie świadectwa homologacji na przedmiotowy samochód inny niż osobowy. Okoliczność ta była przedmiotem postępowania dowodowego, prowadzonego przez organ podatkowy. Pomimo tego, że dokument w postaci świadectwa homologacji powinien posiadać każdoczesny właściciel, nie został on okazany organom podatkowym. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną . O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c/ in principio i § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło