I FSK 383/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Jan Grzęda ( spr.), Sędzia NSA Jan Zając, Protokolant Ewa Głowacka, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2005r. sygn. akt I SA/GL 608/04 w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] , Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J. G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 7 stycznia 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od trzech decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Z ustaleń Sądu wynikało, że: Działając na podstawie art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 216 § 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia przez J. G. (skarżącego) odwołania od trzech decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. W uzasadnieniu decyzji przywołano treść art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania liczony od doręczenia decyzji stronie. Dyrektor Izby Skarbowej ustalił następnie, że wspomniane decyzje zostały doręczone w trybie "doręczenia zastępczego" 22 grudnia 2003 roku. Termin do ich zaskarżenia upływał 5 stycznia 2004r., natomiast skarżący wniósł odwołania 30 stycznia 2004 roku, a zatem z uchybieniem temu terminowi. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał też na to, że wraz z odwołaniem strona wniosła o przywrócenie terminu, lecz z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia tego wniosku. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając jego uchylenia. Podniósł przy tym, że z powodu choroby pomiędzy 18 grudnia 2003 roku, a 23 stycznia 2004 roku przebywał u córki, która się nim opiekowała. Po odebraniu awiza o przesyłce zawierającej decyzje pozostawiła je w biurze skarżącego, co spowodowało, że skarżący zapoznał się z treścią rozstrzygnięć dopiero 24 stycznia 2004 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi. Sąd stwierdził, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej jest niesporne. Zwrócił też uwagę, że ostatecznym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołań, zaś wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skarga na to postanowienie została oddalona. Sąd nie znalazł w tej sytuacji podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zażaleń zostało wydane z naruszeniem prawa i skargę oddalił. W złożonej skardze kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji. Podniósł zarzuty naruszenia: art. 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 151 ordynacji podatkowej przez błędne uznanie, że pismo zostało skutecznie doręczone skarżącemu art. 9 k.p.a. poprzez niewykonanie obowiązku należytego i wyczerpującego poinformowania skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, które spowodowały, że skarżący w ustawowym terminie nie wniósł o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącego decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej zostały błędnie doręczone, ponieważ córka skarżącego nie była upoważniona do odbioru korespondencji. W jego ocenie w takiej sytuacji, termin do wniesienia odwołań nie rozpoczął w ogóle biegu. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadniając swój wniosek podniósł, że zaskarżony wyrok nie narusza prawa. Sąd prawidłowo przyjął, że obowiązkiem organu odwoławczego jest dokonanie wstępnej kontroli wniesionego środka odwoławczego (art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej). W ocenie organu podatkowego, skarżący nie uzasadnił podniesionego zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna wniesiona przez pełnomocnika J. G. nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz, 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.) skarga kasacyjna powinna w szczególności zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Należy przede wszystkim wskazać konkretny przepis (przepisy) prawa materialnego lub procesowego, który w ocenie wnoszącego tę skargę, został naruszony przez sąd administracyjny pierwszej instancji. Z kolei przepis art. 174 p.p.s.a. dopuszcza dwie podstawy kasacyjne: naruszenie (przez sąd - art, 173 § 1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), naruszenie (przez sąd przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art, 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2000 r. sygn. IV CKN 1518/00, publ. OSNC 2001, Nr 3, póz. 39 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2004 r. sygn, FSK 299/04, niepubl.). Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych (art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a), aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej złożonej w niniejszej sprawie sformułował zarzuty naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 40 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 151 ustawy Ordynacja podatkowa. Choć w skardze nie wyrażono tego wprost, należy domniemywać, że tego rodzaju zarzuty należy zakwalifikować jako zarzuty naruszenia prawa procesowego. W tej sytuacji trzeba przypomnieć, że podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 01 czerwca 2004r. GSK 73/04 M.Prawn. 2004/14/632). Tymczasem przepisy, których naruszenie skarżący zarzuca, nie miały zastosowania w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, stąd też ich naruszenie nie mogło mieć miejsca. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania znajdowało podstawę prawną w art. 204 pkt 1 p.p.s.a.