I SA/Po 2542/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-01-10
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Maria Skwierzyńska, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość nominalna udziałów objętych w spółce z o.o. w zamian za wkład niepieniężny, który wcześniej został nieodpłatnie nabyty, może stanowić koszt uzyskania przychodu przy sprzedaży tych udziałów, jeśli udziały te zostały objęte przed 1 stycznia 2001 r., a sprzedane po tej dacie?Ratio decidendi
Wartość nominalna udziałów objętych w zamian za wkład niepieniężny, który wcześniej został nieodpłatnie nabyty, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu przy sprzedaży tych udziałów, jeśli zostały one objęte przed 1 stycznia 2001 r. Koszt ten określa się na podstawie przepisów obowiązujących w roku objęcia udziałów, a zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., kosztem nabycia były zaktualizowane wydatki na nabycie składników majątku stanowiących wkład niepieniężny. Nominalna wartość prawa do tytułu prasowego nie stanowiła takiego wydatku.Stan faktyczny
Spółka w likwidacji sprzedała 100% udziałów w spółce z o.o. Oficyna Wydawnicza "B", które objęła w zamian za wkład niepieniężny (prawo do tytułu prasowego "A") w 2000 r. Spółka zaliczyła do kosztów uzyskania przychodu nominalną wartość tych udziałów. Organy podatkowe zakwestionowały takie stanowisko, uznając, że nie stanowi to wydatku podatkowego. Spółka argumentowała, że działała w oparciu o informacje uzyskane od urzędu skarbowego, które potwierdzały jej stanowisko, powołując się na zasadę państwa prawa i zaufania do organów. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Dziennikarskiej Spółdzielni Pracy w likwidacji na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych od 01 stycznia 2001 r. do 31 maja 2001 r. oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ M.Skwierzyńska
Izba Skarbowa decyzją z dnia [...]. nr [...], podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., po rozpatrzeniu odwołania likwidatora DSP "A" w K., utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 3 i art. 207 O.p. oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. z 1993r. nr 106, poz. 482 ze zm.), określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od [...].01.2001r. do [...]05.2001r. w wysokości [...]zł, zaległość podatkową w wysokości [...]zł oraz odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł.
Izba Skarbowa stwierdziła nieprawidłowe przyjęcie przez podatniczkę, że przy sprzedaży posiadanych udziałów w spółce z o.o. (otrzymanych w zamian za aport wniesiony w lipcu 2000r.), kosztem uzyskania przychodu z tytułu tej sprzedaży będzie nominalna wartość udziałów z dnia ich nabycia, opierając się na następujących ustaleniach faktycznych:
- na podstawie umowy zawartej w dniu [...].01.1991r. pomiędzy RSW "Prasa - Książka - Ruch" w likwidacji i DSP "A", zgodnie § 3 umowy z dniem [...].02.1991r. podatniczka przejmuje nieodpłatnie redakcję tygodnika "A" wraz ze składnikami materialnymi i niematerialnymi, w tym prawami wydawniczymi do tytułu prasowego "A",
- aktem założycielskim z dnia [...].05.2000r. podatniczka zawiązuje spółkę "B" z o.o., pod firmą Oficyna Wydawnicza "B" Sp. z o.o. z siedzibą w K., i objęła kapitał zakładowy spółki w następujący: gotówką w kwocie [...]zł, wkładem niepieniężnym o łącznej wartości [...]zł, w skład którego wchodzi prawo do tytułu i znaku towarowego "A" ,
- wartość tytułu prasowego "A" według wyceny przeprowadzonej dla podatniczki w kwietniu 2000r. stanowi kwotę [...]zł ,
- podatniczka na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...].06.2000r. sprzedaje 1 udział w Oficynie Wydawniczej "B" Sp. z o.o. za cenę [...] zł na rzecz Spółki "C" (Francja),
- podatniczka dnia [...].04.2001r. sprzedaje dla Spółki "D" z o.o. w W., Oddział Prasa P. z siedzibą w P. pozostałe [...] udziałów w Oficynie Wydawniczej "B " za sumę [...]zł, a z § 5 tej umowy sprzedaży udziałów wynika, Oficyna Wydawnicza "B" Sp. z o.o. jest właścicielem tytułu prasowego "A",
- w ewidencji roku podatkowego ([...].01. - [...].05.2001r.) podatniczka -Dziennikarska Spółdzielnia Pracy - obciążyła koszty uzyskania przychodów wartością, nominalną udziałów objętych w 2000r. w Oficynie Wydawniczej "B " Sp. z o.o., nabytych w zamian za wkład niepieniężny, uprzednio (w 1991r.) otrzymany nieodpłatnie, a sprzedanych [...].04.2001r.
Organ odwoławczy przyjął ponadto, że pojęcie "wydatków", wskazane w treści art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy o podatku dochodowego od osób prawnych w brzmieniu z 2000 roku, oznacza jedynie wydatki faktycznie poniesione. Wskazał również, iż podatnika nie chroni zapis art. 14 ust. 6 O.p., gdyż dotyczy on jedynie interpretacji Ministra Finansów, a nie informacji udzielanych przez urzędy skarbowe i nie uwzględniła uzyskanych przez podatniczkę informacji podatkowych na podstawie art. 14 O.p. z Pierwszego Urzędu Skarbowego w K.
W skardze podatniczka domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej , a także zasądzenie od Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości [...]zł. Decyzji organu odwoławczego zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 14 i art. 121 O.p.
Uzasadniając skargę spółdzielnia przypomniała, że dnia [...].04.2001r. sprzedała 100 % udziałów Spółki z o.o. Oficyna Wydawnicza "B", której była jedynym udziałowcem. Do kosztów uzyskania przychodów tej transakcji zaliczono wartość nominalną objętych w spółce z o.o. udziałów. Działania te poprzedzone zostały dwoma wnioskami skierowanymi zgodnie z treścią art. 14 § 4 O.p. podatkowej - do Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o udzielenie pisemnej informacji w zakresie stosowania prawa podatkowego. Pierwszy Urząd Skarbowy w K. w odpowiedziach na wnioski dwukrotnie potwierdzał słuszność stanowiska Spółdzielni dotyczącego sposobu wyliczenia dochodu z transakcji oraz możliwości zaliczenia jako kosztu uzyskania przychodu wartości nominalnej objętych udziałów. Jednak Inspektor UKS zakwestionował jednak możliwość zaliczenia jako kosztu uzyskania przychodu wartości nominalnej objętych udziałów. Spółdzielnia bez potwierdzenia własnego stanowiska nie podjęłaby działań zmierzających do sprzedaży udziałów. W razie zastosowania się do nawet błędnej informacji urzędu skarbowego podatnikowi przysługuje całkowita ochrona. Podatnik nie może ponosić negatywnych dla siebie konsekwencji wynikających z różnic w interpretacji prawa podatkowego przez poszczególne organy podatkowe. Zdecydowanie kłóci się to bowiem z regułą "państwa prawa" wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną.
Powody.
Bezzasadny jest zarzut przeciwko uznaniu za bezpodstawne obciążenie przez skarżącą kosztów uzyskania przychodów kwotą [...]zł , stanowiącą nominalną wartość prawa do tytułu prasowego "A". Kwota powyższa nie jest kwotą poniesioną przez spółdzielnię , a więc nie stanowi ona wydatku podatkowego.
Skarżąca objęła udziały w Oficynie Wydawniczej "B" Sp. z o.o. przed dniem [...].01.2001r. (objęcia nastąpiło w dniu [...].04. 2000r.). Określenie kosztów uzyskania przychodów w tej sytuacji następowało w oparciu o przepisy obowiązujące w 2000r., tj. na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993r. Nr 106, poz. 482 ze zm.)..
W roku podatkowym skarżącej (od [...].01.2001r. do [...].05.2001r.) obowiązywała zasada statuowana przez przepis art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 9.06.2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. Nr 60, poz. 700), mówiąca, iż w przypadku odpłatnego zbycia udziałów w spółce objętych przed dniem 1.01.2001r. w zamian za wkład niepieniężny, koszt uzyskania przychodów określa się na podstawie przepisów obowiązujących w roku objęcia tych udziałów.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8a ustawy podatkowej, w wersji obowiązującej w 2000r., w razie zbycia udziałów kosztem nabycia, ustalonym na dzień objęcia udziałów m.in. są, zaktualizowane, zgodnie z odrębnymi przepisami, wydatki na nabycie składników majątku stanowiących wkład niepieniężny, pomniejszone o odpisy amortyzacyjne dokonane przed wniesieniem wkładu, zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Nie mogła być zaliczona do kosztów podatkowych , na podstawie art. 15 ust. 1k ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, (na który to przepis powołuje się Spółdzielnia), nominalna wartość prawa do tytułu prasowego "A", bowiem przepis ten, wprowadzony ustawą z dnia 9.06.2000r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 1 pkt 9 lit. b) - w myśl art. 4 ust. 2 powoływanej wyżej ustawy - ma zastosowanie do odpłatnego zbycia udziałów objętych po dniu 31.12. 2000r.
Na powyższym tle, jako bezzasadny jawi się zarzut skarżącej, że decyzje organów podatkowych naruszyły art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 14 i art. 121 O.p. Nie mogą odnieść skutku procesowego zarzuty, że skarżąca kierowała się udzielonymi w sprawie informacjami Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. o zakresie stosowania prawa podatkowego.
Decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem, a ich wydanie odpowiada zasadzie państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i zasadzie praworządności, której postulatem jest działanie organów podatkowych na podstawie prawa i zgodnie z prawem (art. 120 O.p.). Decyzje wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania bez naruszenia jego reguł, z prawidłową interpretacją i zastosowaniem przepisów prawa materialnego i dlatego są zgodne z prawem.
Natomiast udzielona skarżącej informacja organu skarbowego (art. 14 § 4 O.p. nie jest decyzją , nie opiera się na adekwatnej wersji ustawy podatkowej. Nie mogły one stanowić przeszkody dla praworządnych działań organów podatkowych, a więc wydania zgodnych z prawem decyzji , ani skutkować mechanicznym stosowaniem zasady tzw. zasady nieszkodzenia podatnikowi.
W okolicznościach sprawy nie może być instrumentem stosowania zasady nieszkodzenia art. 121 O.p., skoro zasada zaufania polega przede wszystkim na obowiązku wydawania decyzji zgodnych z prawem, a nie uchylania się od ich wydawania, ani teoria luki prawnej (na tle brzmienia art. 14 § 6 O.p.), którą , sięgając do art. 2 Konstytucji, można by wypełnić analogią legis sprowadzająca się do zastosowania art. 14 § 6 O.p. Nie jest to również możliwe na podstawie art. 8 ust. 1 Konstytucji, bowiem nie jest on samodzielną podstawą w rozstrzyganiu sporów indywidualnych podatników.
Zasada nieszkodzenia w sposób oczywisty funkcjonuje w prawie podatkowym dopiero od 2003r. Udzielenie przed tą datą błędnej informacji o zakresie stosowania prawa podatkowego, nie oznacza w każdym przypadku automatycznego stosowania zasady nieszkodzenia podatnikowi. Profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien kierować się obowiązującymi przepisami, a nie wyjaśnieniami organu administracji, które mogą się zmieniać, a zasada zaufania do organów administracji nie ma tu żadnego znaczenia ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24.09.2004r., III SA 1328/03, niepublikowany).
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w wyroku.
/-/ K. Pawlicki /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło