I SA/Rz 122/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-01-11

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Jacek Surmacz, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i zgłosił ten fakt, ale nie został jeszcze formalnie wykreślony z rejestru podatników VAT, ma prawo do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc, w którym zaprzestał działalności?
Ratio decidendi
Podatnik, który zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu i zgłosił ten fakt urzędowi skarbowemu, tracąc tym samym prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy o VAT, nie może domagać się zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Decydująca jest data faktycznego zaprzestania działalności ustalona przez urząd skarbowy zgodnie z wolą podatnika, a nie data technicznego wykreślenia z rejestru.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył deklarację VAT-7 za listopad 2000 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Jednocześnie zgłosił zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu z dniem 14 grudnia 2000 r. Organy podatkowe odmówiły zwrotu nadwyżki, uznając, że w dacie składania deklaracji skarżący był już wykreślony z rejestru podatników VAT. Skarżący kwestionował datę wykreślenia, wskazując na datę wydania decyzji o wykreśleniu, a nie datę zaprzestania działalności.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędzia NSA Jacek Surmacz Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005r. na rozprawie- sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000r. - skargę oddala - I SA/Rz 122/04 Uzasadnienie Decyzja z dnia (...) marca 2004r. (...) Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia (...) lutego 2001 r. znak; (...) w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2000r. Jako podstawę materialnoprawną decyzji orzekający w sprawie organ powołał art. 9 ust.4 oraz art. 25 ust.3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm./. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 28 grudnia 2000r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc listopada 2000r., nadana UP w dniu 27 grudnia 2000r. W deklaracji tej skarżący wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w wysokości 109 293 zł, do zwrotu bezpośredniego na rachunek bankowy zadeklarował kwotę 31 498 zł a do przeniesienia na następny miesiąc kwotę w wysokości 77.795 zł. Wraz z deklaracją VAT-7 za ten miesiąc skarżący złożył zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu - VAT- Z z dniem 14 grudnia 2000r. W ocenie organów podatkowych, na podstawie art. 25 ust. 3 ustawy o VAT brak jest podstaw do zwrotu bezpośredniego za miesiąc listopad 2000r. w kwocie 31 489 zł gdyż zgodnie z tym przepisem obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy zostali wykreśleni z rejestru o którym mowa w art. 9 ustawy o VAT. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności podatnik ma obowiązek zgłoszenia tego faktu w urzędzie skarbowym - co stanowi podstawę do wykreślenia go z rejestru /art. 9 ust.4 ustawy o podatku od towarów i usług/. Z treści art. 9 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że skutki prawno - podatkowe wynikające z zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu rozpoczynają swój byt z chwilą wykreślenia podatnika z rejestru, które następuje z datą faktycznego zaprzestania tych czynności. Urząd Miejski w K. decyzją znak: (...) z dnia (...) grudnia 2000r. wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 14 grudnia 2000r. wpis dotyczący działalności zgłoszony przez J. S., w związku z zawiadomieniem o zaprzestaniu prowadzenia działalności z tym dniem. Z informacji zawartych w złożonym przez Podatnika "Zgłoszeniu o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub podatkiem akcyzowym,, /VAT-Z/, także wynika, że datą wykreślenia jest 14 grudzień 2000r. Zaprzestanie wykonywania czynności jest suwerenną decyzją każdego podatnika. To podatnik decyduje z jaką datą zaprzestaje prowadzenia działalności i on zgłasza urzędowi ten fakt celem dokonania wykreślenia z rejestru podatników VAT z datą przez siebie wskazaną. Urząd Skarbowy nie dokonuje wykreślenia z inną datą, nie dokonuje ustaleń w tym zakresie, a jedynie dokonuje czynności wykreślenia z rejestru. Dla oceny, czy podatnik jest wpisany do rejestru, decydująca jest data zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych, ustalona przez urząd skarbowy (zgodnie z wolą samego podatnika o zaprzestaniu działalności), a nie data dokonania czynności technicznej jaką jest wykreślenie z rejestru. W rozpatrywanej sprawie J. S. samodzielnie podjął decyzję o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT z dniem 14 grudnia 2000r., czego przyczyną była likwidacja jednostki. Zatem twierdzenie Podanika, że datą wykreślenia z rejestru podatników był dzień 9 luty 2001r. /dzień wydania decyzji o wykreśleniu z rejestru/ należy uznać za błędne. Na skutek wykreślenia podatnika z rejestru podatnik nie może nadal rozliczać się jako podatnik VAT. Przepis art. 25 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi jednoznacznie, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego lub zostali wykreśleni z rejestru, o którym mowa w art. 9 ustawy o VAT. Istotną rzeczą jest fakt, czy w dacie zgłoszenia wniosku w sprawie zwrotu nadwyżki podatku podatnik był zarejestrowany jako podatnik VAT, czy został już wykreślony. Dla potrzeb niniejszego postępowania Urząd Skarbowy miał obowiązek ustalenia czy podatnik został wykreślony i z jaką datą. To zostało uczynione i prawidłowo ustalono, że podatnik w dacie zgłoszenia rozliczenia podatku za m-c listopad 2000r. tj. 28 grudnia 2000r. był wykreślony z rejestru podatników VAT /z dniem 14 grudnia 2000r./ Stąd przepis art. 25 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług nie dawał podstaw do uwzględnienia żądania J. S. do zwrotu różnicy podatku. Na decyzję tę J. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Decyzji tej skarżący zarzucił niewłaściwą ocenę prawną zaistniałego stanu faktycznego polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, wbrew obowiązującym przepisom, że chwilą wykreślenia z rejestru jest dzień 14 grudnia 2001r. tj. data zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, a nie dzień 9 lutego 2001r. tj. data wydania decyzji o wykreśleniu. W ocenie skarżącego takie stanowisko organów narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 9 ust. 4 oraz art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług. Powołując się na orzecznictwo sądowe skarżący naprowadził, że fakt zakończenia działalności czyniącej ją podatnikiem VAT i zawiadomienie o tym organu, powodujące wykreślenie z rejestru podatników, nie mogą pozbawiać dobrze nabytego prawa. Zdaniem podatnika, z treści art. 9 ust. 4 ustawy o VAT powołanego przez orzekające organy nie wynika, że wykreślenie z rejestru następuje z datą faktycznego zaprzestania tych czynności. Zgłoszenie o zaprzestaniu działalności jest wyłącznie podstawą- bodźcem do wykreślenia podatnika z rejestru które miało miejsce w dniu 9 lutego 2001r. W dniu złożenia deklaracji za miesiąc listopad 2000r. skarżący nie był jeszcze wykreślony z rejestru skoro złożył on jednocześnie zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, stanowiącego dopiero podstawę do wydania decyzji o wykreśleniu z rejestru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w decyzji. W piśmie z dnia 5 sierpnia 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej złożył alternatywny wniosek o odrzucenie skargi argumentując, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania, a w związku z czym, postanowienie wyznaczające stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i zaskarżona decyzja doręczone zostały na nieaktualny adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z treści art. 9 ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowym okresie, wynika, że jeżeli podatnik zarejestrowany na podstawie ust. 2 zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązany jest zgłosić zaprzestanie działalności urzędowi skarbowemu, który dokonał rejestracji; zgłoszenie to stanowi podstawę dla urzędu skarbowego do wykreślenia podatnika z rejestru. Zaprzestanie wykonywania czynności, jak to słusznie organ podniósł, jest wynikiem woli podatnika, który decyduje z jaką datą zaprzestaje tej działalności i zgłasza urzędowi ten fakt celem dokonania wykreślenia w rejestru podatników VAT ze wskazaną datą. Dla oceny, czy podatnik jest wpisany do rejestru decydująca jest więc data zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych ustalona przez urząd skarbowy zgodnie z wolą podatnika, a nie data dokonania czynności technicznej wykreślenia z rejestru- patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2003r. III RN 241/01 OSNP 2004/4/55 wydany w wyniku rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 9 maja 2001 r. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący, za pośrednictwem UPT, w dniu 27 grudnia 2000r. złożył deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc listopad 2000r. a deklaracja ta wpłynęła do Urzędu Skarbowego w dniu 28 grudnia 2000r. W tym samym dniu wpłynęło do Urzędu Skarbowego zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług - VAT-Z, sporządzone przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2000r. W aktach sprawy zalega również pismo sporządzone przez skarżącego w dniu 14 grudnia 2000r. złożone w Urzędzie Skarbowym w dniu 14 grudnia 2000r. informujące, że z dniem 14 grudnia 2000r. skarżący likwiduje działalność gospodarczą. W tym stanie faktycznym i prawnym organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że dniem zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej jest 14 grudnia 2000r. i w chwili złożenia deklaracji tj. w dniu 27 grudnia 2000r. skarżący utracił prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, jak to stanowi art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r., o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm./. Sąd nie uwzględnił wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o odrzucenie skargi wobec nieprawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji i postanowienia wyznaczającego termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego wobec jego bezzasadności. Jak to stanowi przepis art. 146 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie adresu /§ 1/, a w razie zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy /§ 2/. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący zmienił miejsce zamieszkania w toku postępowania prowadzonego przez organy podatkowe. Pisma w toku tego postępowania były więc prawidłowo doręczane na adres wskazany przez skarżącego, czego dowodem jest również złożenie w stosownym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze wskazaniem tego samego adresu. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło