II SA/Ka 56/03

Dnia 12 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędzia NSA Łucja Franiczek Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.) Protokolant apl. radcowski Joanna Tudyka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi B.F. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...], nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art.104, art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ) po otrzymaniu zawiadomienia B.F., dotyczącego wybudowania bez wymaganych zezwoleń garażu w granicy działki oraz rozbudowy budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce bez jej zgody, umorzył postępowanie. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia [...] nr [...] zobowiązano inwestorów J., A. i J.S. do przedłożenia decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie garażu ( budynku gospodarczego z garażem), co uczynili przedkładając decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...], nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania B.F. Wojewoda Ś. utrzymał w mocy pozwolenie na użytkowanie spornego obiektu decyzją z dnia [...], nr [...]. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. złożyła B.F., która wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podniosła, że decyzja w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem umorzenie postępowania było przedwczesne. Zauważyła, iż nie uwzględniono dowodu z zeznań świadków, których ona wskazała. Ponadto zwróciła uwagę, że budynek nie został wzniesiony w granicy działki lecz na jej działce, a w tej kwestii sprawa zawisła przed sądem powszechnym. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 10710) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Wojewody Ś. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta D. w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku garażowo-gospodarczego w D. przy ul. G., co zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie administracyjnym stanowiskiem skutkować musiało umorzeniem postępowania w sprawie popełnionej wcześniej samowoli budowlanej. Natomiast toczący się spór graniczny przed Sądem Rejonowym w D. nie stanowi zagadnienia wstępnego stanowiącego podstawę do innego rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego niż umorzenie postępowania. Powyższa decyzja zaskarżona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez B.F., która podtrzymała zarzuty sformułowane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej akcentując, że decyzja Wojewody Ś. w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a dowodu ze świadków przez nią wskazanych nie uwzględniono. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym, datowanym [...] skarżąca zwróciła uwagę, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3560/01 rozpoznał skargę na decyzję Wojewody Ś. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku. Na rozprawę w dniu 12 stycznia 2005 r. nie stawił się nikt. Sąd postanowił dopuścić dowód z wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3560/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu niniejszej sprawy stwierdził, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu argumentacji w niej naprowadzonej. Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga wniesiona została pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze . zm.). Konsekwencja taka wynika bowiem z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...], nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Ś. z dnia [...], nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku gospodarczego wraz z garażem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że decyzja organów architektoniczno-budowlanych w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego czyni bezprzedmiotowym postępowanie organów nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej, co wskazywałoby, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd jednak nie będąc związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi) wziął pod uwagę, iż doszło do istotnej zmiany okoliczności rozpatrywanej sprawy, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3560/01 uchylił decyzję Wojewody Ś. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta D. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku, a ponadto postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...], którym to wezwano inwestorów do przedłożenia pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. To zaś powoduje, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienie postępowania administracyjnego". Wtrącić trzeba, że organ pierwszej instancji, prawdopodobnie pomyłkowo w sentencji decyzji wskazał, iż postępowanie dotyczyło garażu i rozbudowy budynku mieszkalnego zamiast budynku gospodarczego z garażem, jednak wskazane uchybienie nie wpłynęło na wynik sprawy. W trakcie ponownego postępowania organ pierwszej instancji, tak jak to wskazano w wyroku tut. Sądu z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3560/01, ustali w pierwszej kolejności kiedy doszło do samowoli budowlanej, bowiem ustalenie tej daty przesądza o reżimie prawnym w oparciu, o który samowola budowlana zostanie zlikwidowana. Następnie w zależności od poczynionych ustaleń podejmie rozstrzygnięcie w ramach posiadanych kompetencji. Mając na względzie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] i orzekł, że zaskarżana decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania nie orzeczono, bowiem wniosek w tym zakresie nie został zgłoszony przed zamknięciem rozprawy.