II SA/Łd 668/03

Dnia 13 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz K. W. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi. II SA/Łd 668/03 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odmówił K. W. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w T., nakładającej na K. W. obowiązek rozbiórki budynku wiaty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, iż przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę. Aby właściwy organ administracji publicznej przywrócił wnioskodawcy uchybiony termin, muszą zostać spełnione łącznie cztery przesłanki określone w art. 58 § l i § 2 k.p.a. Organ wskazał, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. odmawiająca wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o rozbiórce doręczona została skarżącemu w dniu 17 stycznia 2003 r. Termin wniesienia odwołania, zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji, upłynął w dniu 31 stycznia 2003 r. W dniu 21 lutego 2003 r. (data wpływu pisma do PINB) K. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, powołując się na fakt, iż decyzję odebrała starsza osoba, która po 40 dniach przypomniała sobie o przesyłce i dopiero wówczas przekazała ją wnioskodawcy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., powołując się na art. 43 k.p.a. stwierdził, iż podniesiona okoliczność nie ma znaczenia, a dokonane doręczenie zastępcze było prawidłowe. Dodał również, iż strona wnosząc o przywrócenie terminu nie dokonała czynności, dla której określony był termin, tj. nie złożyła odwołania. Choć wniosek został zatytułowany "odwołanie", to w jego treści brak jest elementów charakterystycznych dla odwołania, chociażby wyrażenia niezadowolenia z podjętej decyzji i wskazania swojego żądania względem podjętego rozstrzygnięcia. Na postanowienie z dnia [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. W.. Wskazał, iż nie mógł odebrać decyzji, bowiem w tym czasie był chory. Decyzję odebrała starsza, 83-letnia osoba, która przekazała ją z dużym opóźnieniem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do treści art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W razie uchybienia przez stronę terminu procesowego, obowiązkiem organu będzie wydanie postanowienia o jego przywróceniu, przy założeniu, że zostaną dopełnione następujące warunki: 1. złożenie prośby o przywrócenie terminu, 2. uprawdopodobnienie, że do uchybienia terminu doszło bez winy autora wniosku, 3. złożenie podania w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny, dla której doszło do uchybienia terminu (termin 7-dniowy jest nieprzywracalny), 4. dopełnienie, w dacie złożenia wniosku, czynności, dla której określony został przywracalny termin. Przyczyną, dla której organ orzekający w sprawie, odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...], było zaniechanie przez K. W. wniesienia odwołania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przyjął, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie została dopełniona czynność, dla której ustanowiony został przywracalny termin. W orzecznictwie NSA przyjmuje się jednak, że nie można przejść do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu przed wezwaniem strony do dokonania czynności procesowej, której w terminie nie dokonała. Gdyby natomiast strona skarżąca nie uczyniła zadość takiemu wezwaniu, to wówczas, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., wniosek o przywrócenie terminu należałoby pozostawić bez rozpoznania (wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt S.A./Bk 142/00 – OSP 2002/5/72). W żadnym przypadku nie zachodzi tu możliwość wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu (tak L. Żukowski w glosie do powyższego orzeczenia – OSP 2002/5/72). Za powyższym stanowiskiem sąd opowiada się w sprawie niniejszej. Gdyby jednak stanąć na gruncie poglądu, że niedopełnienie czynności, dla której ustanowiony został przywracalny termin, obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, to stwierdzić należy, co następuje: Kodeks postępowania administracyjnego generalnie przyjmuje zasadę, że odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy więc, że z pisma wynika, iż strona nie akceptuje decyzji. Pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu zatytułowane zostało "Odwołanie". Dalej skarżący napisał, że dotyczy ono decyzji Nr [...]. Takim właśnie numerem określona została decyzja z dnia [...]. Wielokrotnie w praktyce działania organów rozpatrywane są jako odwołania pisma zawierające w swej treści jedynie stwierdzenie: "odwołuję się od decyzji z dnia ..." lub też "odwołuję się od decyzji Nr ...". Tak więc fakt, iż skarżący nie złożył odrębnego pisma nie oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu nie jest równocześnie odwołaniem (tak też NSA w wyroku z dnia 11 września 2001 r., sygn. akt I S.A. 637/00 – LEX Nr 54521). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy szczegółowego wyjaśnienia wymagała będzie natomiast kwestia, czy mimo prawidłowo doręczonej w dniu 17 stycznia 2003 r. decyzji (doręczenie zastępcze), skarżący uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy oraz czy zachowany został siedmiodniowy termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu. Z powyższych względów, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – pkt 3 wyroku.