I SA/Po 2964/02
WyrokWSA w Poznaniu2005-02-08
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony na zakup mieszkania w budynku wielorodzinnym, który został już wybudowany i wykończony, może być uznany za wydatek na budowę tego budynku, uprawniający do skorzystania z ulgi podatkowej na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatek poniesiony na zakup mieszkania w budynku wielorodzinnym, który został już wybudowany i wykończony, nie może być uznany za wydatek na budowę tego budynku. Ulga podatkowa przewidziana w art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przysługuje jedynie podatnikowi, który poniósł wydatki na faktyczną budowę budynku z lokalami na wynajem, a budowa kończy się z momentem zakończenia robót budowlanych i wykończeniowych. Skoro skarżący nabył lokal, gdy budowa była już zakończona, nie poniósł wydatków na budowę, a tym samym nie zaistniały przesłanki do zastosowania ulgi.Stan faktyczny
Skarżący W.S. został zobowiązany przez Urząd Skarbowy do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000, zaległości podatkowej oraz odsetek. Organ zakwestionował zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wydatków na rozmowy telefoniczne oraz zakupu narzędzi, a także odliczenie od dochodu wydatków na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, które w rzeczywistości stanowiły wydatek na zakup mieszkania. Izba Skarbowa, rozpatrując odwołanie, uchyliła decyzję w części dotyczącej straty z działalności gospodarczej, ale utrzymała w mocy pozostałe rozstrzygnięcia, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do braku prawa do odliczenia wydatków na zakup mieszkania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2005 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok oddala skargę. /-/ M.Jaśniewicz /-/ M. Skwierzyńska /-/ Wł. Zygmont
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] na podstawie m.inn. art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), określił W.S.:
- wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...] zł
- zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie [...] zł
- odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł
- wysokość straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2000 w kwocie [...] zł
W toku kontroli przeprowadzonej w Gabinecie A podatnika stwierdzono, że W.S. zawyżył wysokość kosztów uzyskania przychodu o kwotę łącznie [...] zł z tytułu zaliczenia do nich:
- [...] zł wydatków na zapłatę 12 faktur za rozmowy telefoniczne z prywatnego aparatu komórkowego. Podatnik nie sporządził dowodów wewnętrznych do poszczególnych faktur, określających wartość rozmów przeprowadzonych w związku z prowadzeniem praktyki lekarskiej.
- [...] zł z tytułu zakupu narzędzi (piłka ręczna, okulary ochronne, wiertarka udarowa, wanienka malarska, wałek wymienny, wiertło, pędzle, pilnik do drewna).
Ponadto stwierdzono, że w zeznaniu PIT-36 za rok 2000 podatnik odliczył od dochodu wydatki poniesione z tytułu budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami mieszkalnymi na wynajem w kwocie [...] zł. Ustalono, że wydatek w tej kwocie faktycznie stanowił wydatek na zakup mieszkania, bowiem w dniu [...] grudnia 2000r. W.S. zapłacił w.w. kwotę otrzymując równocześnie mieszkanie przy ul. [...] wraz z miejscem garażowym, co zostało potwierdzone protokołem odbioru mieszkania i przekazaniem kluczy.
W świetle przepisu art. 26 ust. 1 pkt. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatkowana przez podatnika kwota nie stanowi wydatku na budowę stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem znajdujących się w nim lokalu na wynajem.
Z ustaleń dokonanych w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. wynika, że wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie złożono [...] stycznia 2001r., a roboty zakończono [...] września 2000r.
W związku z tym odliczenie przez podatnika kwoty [...] zł od dochodu osiągniętego w 2000r. było bezzasadne.
Należny podatek dochodowy wyniósł po odliczeniach [...] zł. Podatnik zeznał "[...]" zł podatku.
Wykazaną w zeznaniu PIT-36 stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł zmniejszono o wydatki nie uznane za koszt uzyskania przychodu w kwocie [...] zł wobec czego wyniosła ona [...] zł.
Izba Skarbowa, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia straty z prowadzonej działalności gospodarczej i określiła ją w wysokości [...] zł w pozostałym zakresie utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ Odwoławczy podzielił pogląd Urzędu Skarbowego co do zasadności nieuznania za zgodne z przepisem art. 26 ust. 1 pkt. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odliczenia od dochodu kwoty wydatkowanej faktycznie na zakup mieszkania. Izba Skarbowa podkreśliła też, że w myśl w.w. przepisu odliczeniu podlega też jedynie zakup działki pod budowę, a nie działki już zabudowanej.
Ustosunkowując się do zawartego w odwołaniu wniosku podatnika o przesłuchanie w charakterze świadka właściciela firmy budującej budynek i przedstawienie przez niego dowodów dotyczących prowadzenia inwestycji, organ II instancji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia stwierdzając, że okoliczności sprawy, których wniosek ten dotyczy zostały już wystarczająco wyjaśnione i udokumentowane innymi dowodami.
Izba Skarbowa uznała jednak za zasadne uznać za koszt uzyskania przychodu, zakwestionowany przez organ I instancji wydatek w kwocie [...] zł z tytułu rozmów telefonicznych, w związku z czym o kwotę tę zwiększono określoną przez ten organ wysokość poniesionej przez podatnika w 2000r. straty.
Decyzję tę W.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy decyzję I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie: prawa materialnego, w szczególności art. 26 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawa procesowego tj. art. 121 § 1, 122, 125 § 1, 139 § 1, 180 § 1, 187 § 1, 188 Ordynacji podatkowej przez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ustalenie (wadliwe) stanu faktycznego sprawy oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP traktującego o równości wszystkich obywateli wobec prawa.
Skarżący podnosi bowiem, że jedynie niektórym nabywcom udziałów w nieruchomości przy ul. [...] w P. organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenie poniesionych w związku z tym nabyciem wydatków od dochodu.
W uzasadnieniu skargi W.S. m.inn. podnosi, że nie przeprowadzenie wnioskowanych przez niego dowodów uniemożliwiło prawidłowe wyjaśnienie sprawy, wobec czego wadliwie ustalony został stan faktyczny sprawy. Powołuje się też na stanowisko Ministerstwa Finansów wyrażone w piśmie z dnia 14 czerwca 2002r., z którego wynika, że graniczną datą dla obliczenia czasu trwania wspólnej inwestycji jest data uprawomocnienia się decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku.
Organ Odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1251 ze zm.), zważył, co następuje:
Z dokonanych przez organ podatkowy ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżący aktem notarialnym z [...] grudnia 2000r. nabył od przedsiębiorcy budowlanego D.W., prowadzącego Przedsiębiorstwo "A", udział w wysokości [...] w nieruchomości zabudowanej domem składającym się ze 116 mieszkań. Wydanie przedmiotu umowy do współposiadania nastąpić miało najpóźniej do dnia [...] grudnia 2000r.
W dalszej części w.w. umowy zawarto stwierdzenie, że w kwocie umówionego wynagrodzenia [...] zł (netto) kwota [...] zł odpowiada udziałowi inwestora w kosztach inwestycji wspólnej związanych z lokalem mieszkalnym nr [...] , a kwota [...] zł odpowiada udziałowi inwestora w kosztach realizacji wspólnej związanych z miejscem garażowym.
W tym samym dniu, w którym zawarto w.w. "umowę sprzedaży, umowę o prowadzenie inwestycji "wspólnej umowy sprzedaży" tj. [...] grudnia 2000r. strony sporządziły protokół odbioru lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w P. Z treści tegoż protokołu wynika, że W.S. przejął od wykonawcy kompletnie wykończony lokal mieszkalny gotowy do zamieszkania, wraz z kluczami i pilotem do bramy garażowej i urządzeniami pomiarowymi. W protokole tym zawarto także adnotację, że mieszkanie zostało odebrane.
Powyższy stan faktyczny, prawidłowo ustalony przez organ podatkowy, należy odnieść do postanowień przepisu art. 26 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. ( Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176), zgodnie z którym podatnik ma prawo do obniżenia od dochodu kwot wydatków poniesionych w roku podatkowym na budowę własnego lub stanowiącego współwłasność budynku mieszkalnego wielorodzinnego z przeznaczeniem, co najmniej 5 lokali mieszkalnych na wynajem.
Interpretacja tego przepisu, dokonana z zastosowaniem wykładni językowej (gramatycznej) pozwala na stwierdzenie, że przewidziana w nim ulga podatkowa przysługuje jedynie podatnikowi, który poniósł wydatki na budowę w.w. budynku z lokalami na wynajem. Nie ulega wątpliwości, że budowa budynku kończy się z momentem zakończenia robót budowlanych i wykończeniowych. W budynku przy ul. [...] prace te, zgodnie z dziennikiem budowy, zakończono [...] września 2000r. i po tym dniu nie można już mówić o budowie budynku.
Nie budzi wątpliwości, że skarżący (co wynika z protokołu odbioru mieszkania - k. [...] akt podatkowych ) faktycznie nabył w dniu [...] grudnia 2000r. lokal mieszkalny w ramach współwłasności nieruchomości, i że nie poniósł żadnych wydatków na budowę budynku, skoro był on już całkowicie wykończony. Tym samym, wobec nie zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek zastosowania ulgi podatkowej wskazanych w art. 26 ust. 1 pkt. 8 w.w. ustawy, podzielić należy stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi zauważyć należy, że w świetle powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszenia omawianego przepisu art. 26 ust. 1 pkt. 8 powołanej ustawy.
Nie stwierdza się też naruszenia wskazanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, pozwalający na jej prawidłowe rozstrzygnięcie. Zbędne było w tym stanie rzeczy, skoro istotna w sprawie była treść aktu notarialnego i protokołu odbioru mieszkania, przeprowadzenie dowodu z zeznań developera D.W.
Podniesiony też przez stronę skarżącą ogólnikowy zarzut różnego traktowania przez różne organy podatkowe innych podatników którzy nabyli udziały ( mieszkania) w nieruchomości przy ul. [...] w P. , i którym jak twierdzi skarżący niekiedy przyznano prawo do ulgi podatkowej, nie jest istotny dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Z kolei powołanie się w skardze na słuszne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 28.XI.2001r. sygn. akt I SA/Gd 633/01 i z dnia 5.VI.2002r. sygn. akt III SA 3241/00 uznać należy za nieskuteczne w niniejszej sprawie, bowiem z wyroków tych wynika m. inn., że aby wydatki mogły skutkować skorzystanie przez podatnika z ulgi, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt. 8 w.w. ustawy, winny być poniesione na wzniesienie budynku wielorodzinnego i wykup działki.
W przypadku skarżącego zaś wydatki jakie poniósł nie były przeznaczone na ten cel lecz na zakup mieszkania. Z tego tytułu zaś w roku 2000 ulga podatkowa nie przysługiwała.
Dokonana więc przez organy podatkowe wykładnia prawa, wbrew twierdzeniom skargi, zgodna jest z zasadami wykładni prawa podatkowego, która w przypadku ulg podatkowych winna być zgodna z zasadami wykładni językowej, z wyłączeniem rozszerzającej. Organ podatkowy nie dokonywał natomiast wykładni aktu notarialnego, lecz oceniał skutki podatkowe czynności prawnej, której on dotyczył w kontekście zebranego materiału dowodowego.
Prawo podatkowe, co należy podkreślić, jest bowiem prawem autonomicznym.
W tym stanie rzeczy, uznając skargę za nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/M.Jasniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont
L.F.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło