III SA/Wa 1505/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia WSA Małgorzata Długosz – Szyjko (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska – Krupa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług za grudzień 2000 roku oddala skargę Zaskarżoną decyzją Minister Finansów utrzymał w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2001r. w przedmiocie określenia za miesiąc grudzień 2000r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od zaległości. We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej w B. strona podniosła zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 53 § 5, art. 272 pkt 3 oraz 274 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) -zwanej dalej "ord.pod."- poprzez błędne obliczenie wysokości odsetek za zwłokę, a także dokonanie zwrotu i następnie wydanie decyzji z określeniem zaległości podatkowej z pominięciem obowiązku przeprowadzenia czynności sprawdzających w stosunku do złożonej wadliwej deklaracji. Minister Finansów odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uzasadniając swoje stanowisko brakiem przesłanek wynikających z art. 247 § 1 ord.pod. W szczególności stwierdził, że podniesione przez stronę zarzuty nie dowodzą, by decyzja Izby Skarbowej w B. naruszała prawo w sposób rażący. W skardze wniesionej w dniu 22 czerwca 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. K. K. podnosi następujące zarzuty: • żądanie stwierdzenia nieważności zostało przez Ministra Finansów rozpatrzone bez oparcia na obowiązujących przepisach prawa, z pominięciem zarzutu naruszenia art. 53 § 5 ord.pod., • Minister nie uwzględnił nieprawidłowości działania podległych służb nastawionych na uzyskanie efektów kontrolnych, • nie uwzględniono stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku w sprawie o sygn. III SA 3630 /00. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, argumentując, iż decyzja Izby Skarbowej w B. nie jest dotknięta kwalifikowanymi wadami, które stanowić mogłyby przesłankę stwierdzenia nieważności. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia oceny prawnej zawartej w/w wyroku NSA Minister Finansów podniósł, iż orzeczenie to zapadło w innej sprawie i nie wiązało go przy rozpatrywaniu sprawy skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd - oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej u.p.p.s.a.) - uwzględnia skargę na decyzję i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 247 ord.pod. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji lub stwierdzeniem jej nieważności. Sąd zważył, iż Skarżący domagał się wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności z uwagi na rażące naruszenie prawa (art. 247 § l pkt 3 ord.pod.). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia czy decyzja, której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczona jest wadami, których enumeratywny wykaz zawiera przepis art. 247 § l ord.pod., czy też wady te nie występują. Taki zakres omawianego przepisu wiąże się z treścią art. 128 ord.pod. zawierającego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawach. W orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego zarysowały się dwa poglądy dotyczące rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa. Pierwszy uznawał za rażące naruszenie prawa takie jego naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Drugi zaś upatrywał rażące naruszenie prawa w sytuacji, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Ten ostatni pogląd przeważa w orzecznictwie sądowym. Wiąże się on z wykładnią gramatyczną. Według Słownika języka polskiego (Warszawa 1993, t.III, str.24) "rażący" to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny. oczywisty, niewątpliwy, bezsporny. Wstępnym warunkiem uznania. że nastąpiło rażące naruszenie prawa jest ustalenie, że w zakresie objętym decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny, a dokonane rozstrzygnięcie jest w oczywisty sposób z nim niezgodne. Zdaniem Sądu decyzji Izby Skarbowej w B., której stwierdzenia nieważności Minister Finansów odmówił, rażącego naruszenia prawa zarzucić nie można. Prawo do określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od zaległości w przypadku nieprawidłowo deklarowanych kwot wynikało, bowiem z art. 21 § 3, art. 53 § 4 ord.pod. oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Podnoszona przez Skarżącego okoliczność wydania decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia czynności sprawdzających nie stanowi o rażącym naruszenia prawa, gdyż przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji nie ustanawiały warunku uprzedniego wykorzystania czynności sprawdzających w celu usunięcia wadliwości deklaracji. W tej sytuacji brak wyraźnej sprzeczności dokonanego rozstrzygnięcia z normą prawną. Również nieprawidłowe określenie wysokości odsetek za zwłokę nie uzasadnia uznania, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, bowiem wysokość odsetek za zwłokę jest przy dokonywaniu wpłaty każdorazowo przez organ podatkowy przeliczana, a sposób rozliczenia wpłaty znajduje wyraz w zaskarżalnym postanowieniu (art.273 § 1 pkt 2 lit. a) ord.pod. w brzmieniu obowiązującym do 1.01.2003r. i art.62 § 4 ord.pod. po tym dniu). W tym przypadku, mimo wadliwości rozstrzygnięcia, nie powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ponadto jak zauważył Minister Finansów, stwierdzenie tego rodzaju wady decyzji nie jest możliwe bez analizy materiału dowodowego i dodatkowego przeliczenia dokonanych obliczeń; brak więc niezbędnego dla istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa oczywistości tego naruszenia. Zupełnie bezpodstawny jest zarzut skargi dotyczący nie uwzględnienia przez Ministra Finansów stanowiska Sądu zajętego w orzeczeniu wydanym w innej sprawie. Zarzut ten mógłby stanowić skuteczny powód uchylenia decyzji Ministra Finansów, gdyby wyrok NSA na który powołuje się Skarżący wydany był w sprawie objętej skargą. Z art. 153 u.p.p.s.a. wynika, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jeżeli jednak wyrok ten wydany był w innej sprawie to nieuwzględnienie przez organ stanowiska tam zawartego, nie stanowi samoistnej podstawy do uchylenia przez Sąd wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie na podstawie art. 247 § l pkt 3 ord.pod. Z tego względu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.