I SA/Po 406/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-05
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Włodzimierz Zygmont, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może obniżyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury, jeśli wystawca tej faktury nie odprowadził podatku należnego od tej sprzedaży?Ratio decidendi
Spółka cywilna nie może obniżyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, jeżeli wystawca tej faktury nie odprowadził podatku należnego od tej sprzedaży. Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest uwarunkowane zapłatą podatku przez poprzedniego podatnika.Stan faktyczny
Spółka cywilna A obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury wystawionej przez GG za usługi świadczone w styczniu i lutym 2001 r. Organ podatkowy zakwestionował to odliczenie, wskazując, że GG nie złożył deklaracji VAT-7 za luty 2001 r. i nie odprowadził podatku należnego od tej faktury. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka zaskarżyła decyzję do sądu administracyjnego, kwestionując jej zgodność z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska(spr) Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi JK, AK, EW s.c. LR na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł.Zygmont
Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]., na podstawie m.in. art. 19 ust. 1 i 27 ust. 4 i ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz § 50 ust. 4 pkt 2 oraz ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) określił spółce cywilnej A. w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2001 r.:
kwotę do zwrotu na rachunek bankowy podatnika - [...]zł,
zaległość podatkowa w wysokości - [...]zł,
kwotę różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc - [...] zł
odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji - [...]zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy, powołując się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w spółce oraz na postępowanie wyjaśniające, stwierdził, że za luty 2001 r. podatnik ten obniżył podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktury z dnia [...]. Nr [...]wystawionej przez B za wykonanie opinii i usług [...] w styczniu i lutym 2001 r., w sytuacji gdy nie złożył on deklaracji VAT-7 za luty 2001 r. i nie odprowadził podatku należnego od tej faktury.
Mając na względzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1998 r., sygn. akt U 9/97 Urząd Skarbowy stwierdził, że skoro wystawca faktury nie zapłacił określonego w niej podatku należnego, zgodnie z § 50 ust. 4 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 ze zm.) nabywca tej faktury, czyli spółka cywilna A nie mogła obniżyć podatku należnego o kwotę [...]zł podatku należnego określanego w w/w fakturze wystawionej przez GG. W związku z tym organ podatkowy o kwotę tę podwyższył wysokość zadeklarowanego przez spółkę podatku należnego obniżając równocześnie wysokość podatku naliczonego i nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym.
Na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalono spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe o wysokości 30 % zawyżonego podatku naliczonego.
Izba Skarbowa, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...]utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy, po uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie wnioskowanym przez spółkę, stwierdził, że zasadnie organ I instancji rozpatrzył sprawę na podstawie § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r., a nie na podstawie § 50 ust. 4 pkt 1 lit. a jak sugerowała strona w odwołaniu. Przeprowadzona u GG kontrola wykazała, że posiada on kopię faktury wystawionej spółce A jednakże nie złożył deklaracji VAT-7 za miesiąc luty 2001 r., w której ująłby sprzedaż na rzecz spółki, a także nie zapłacił podatku należnego wynikającego z wystawionej faktury Nr [...]z dnia [...].
W tej sytuacji, skoro podatek od tej faktury nie został odprowadzony do Urzędu Skarbowego, spółka A nie może go - jako podatku naliczonego - odliczyć od podatku należnego, bez względu na to, że wystawca faktury posiada jej kopie.
W zaistniałej sytuacji stanowisko Urzędu Skarbowego było więc uzasadnione w/w przepisami § 50 ust. 4 pkt 2 i ust. 6 w/w rozporządzenia Ministra finansów z 22 grudnia 1999 r.
Decyzje tę A - zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji I instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, przez jego błędną interpretację i bezpodstawne zastosowanie w sprawie.
Ponadto skarżący wnoszą o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Strona skarżąca kwestionuje zaskarżone rozstrzygnięcie jako niezgodne z brzmieniem § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r., wobec czego ustosunkowując się do stanowiska skargi, zauważyć należy, że z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż kontrahent spółki A GG nie odprowadził podatku należnego od wystawionej skarżącej faktury dokumentującej świadczone na jej rzecz usługi.
Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, której kopii wystawca faktury nie posiada. Gdyby ograniczyć się jedynie do treści omawianego § 50 ust. 4 pkt 2 powołanego rozporządzenia wówczas można by przyjąć, że na jego podstawie organ podatkowy nie mógł zasadnie zakwestionować dokonanego przez spółkę obliczenia kwoty [...] zł, z tytułu podatku naliczonego w fakturze wystawionej przez GG od podatku należnego za luty 2001 r.
Strona skarżąca pominęła jednak w swej argumentacji przepis ust. 6 § 50 powołanego rozporządzenia, z którego wynika, że ust. 4 pkt 2 § 50 nie stosuje się w sytuacji, gdy wystawca faktury, mimo nie posiadania jej kopii, uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Innymi słowy nabywca faktury - spółka cywilna A, która posiadała oryginał faktury wystawionej przez GG, mogłaby odliczyć od podatku należnego podatek naliczony wykazany w tej fakturze, pod warunkiem, że GG w złożonej deklaracji VAT-7 za luty 2001 r. wykazał sprzedaż i podatek należny od faktury wystawionej spółce cywilnej skarżących.
Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 16 czerwca 1998 r. sygn. akt U 9/97, na które powołuje się organ podatkowy, obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest co prawda prawem podatnika lecz uwarunkowane jest koniecznością uiszczenia przez poprzedniego podatnika (sprzedawcę) podatku we wcześniejszej fazie produkcji lub redystrybucji.
W rozpatrywanej sprawie warunek ten nie został spełniony, wobec czego spółka A nie mogła skutecznie obniżyć podatku należnego o kwotę podatku, który nie został wcześniej zapłacony przez usługodawcę. W przeciwnym wypadku zaistniałaby bowiem sytuacja taka, jak gdyby sprzedaż określonych usług nie podlegała podatkowi u sprzedawcy, co pozostawałoby w sprzeczności z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a ponadto w związku z tym, nabywca faktury mógłby uzyskać nieuzasadnioną "premię podatkową" w postaci prawa do odliczenia podatku naliczonego, który faktycznie nie miałby takiego charakteru, skoro u sprzedawcy nie stanowił on podatku należnego.
Z tych względów za prawidłowe uznać należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, kwestionujące możliwość skutecznego obniżenia przez spółkę podatku należnego o podatek naliczony, który wcześniej nie został zadeklarowany i zapłacony przez wystawcę faktury.
W świetle powyższego, wobec bezzasadności skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska /-/Wł. Zygmont
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło