I SA/Kr 1382/02
WyrokWSA w Krakowie2005-05-06
Skład orzekający: Ewa Długosz - Ślusarczyk, Stanisław Grzeszek, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może uwzględnić podatek naliczony wynikający z faktur, które nie zostały zaewidencjonowane przez podatnika w deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może uwzględnić podatku naliczonego wynikającego z faktur, które nie zostały przez podatnika zaewidencjonowane i rozliczone w deklaracji podatkowej. Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony jest prawem podatnika, które realizuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej. Organy nie mogą dokonywać za podatnika prawidłowego rozliczenia podatku naliczonego, gdyż prowadziłoby to do zmian stanu faktycznego, na podstawie którego podatnik dokonał samoobliczenia. Podstawą dla organu i podatnika jest ewidencja podatkowa.Stan faktyczny
Spółka z o.o. "W." kwestionowała decyzje Izby Skarbowej dotyczące podatku od towarów i usług za wrzesień, październik i listopad 2000 r. Organy podatkowe ustaliły nieprawidłowości w rozliczeniu VAT, w tym dwukrotne zaewidencjonowanie faktur oraz nieujęcie niektórych faktur w ewidencji. Spółka argumentowała, że faktury otrzymane faksem powinny być uwzględnione w miesiącu ich otrzymania, a także domagała się uwzględnienia podatku naliczonego z innych faktur w miejsce zakwestionowanych. Sąd oddalił skargi, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: Sędziowie: Protokolant: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr) WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2005r. sprawy ze skarg "W." Spółka z o.o. w K. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 10 maja 2002r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień, październik i listopad 2000 r. -skargi oddala-
Sygn. ISA/Kr 1382/02
UZASADNIENIE
W wyniku kontroli w spółce z o.o. " W." stwierdzono nieprawidłowości w rozliczeniu podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień , październik i listopad 2000 r.
Spowodowało to wydanie przez organ decyzji za te miesiące określających zobowiązanie podatkowe , zaległość podatkową, odsetki za zwłokę od zaległości i dodatkowe zobowiązanie podatkowe .
Decyzje po rozpatrzeniu wniesionych odwołań zostały utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową w Krakowie.
Organy ustaliły , że we wrześniu 2000 roku " W." spółka z o.o. w K.obniżyła podatek należny o kwotę podatku naliczonego wynikającą z 17 faktur, które zostały wystawione w tym miesiącu lecz odebrane przez stronę drogą pocztową dopiero w miesiącu następnym tj. w październiku. Tym samym doszło do naruszenia art. 19 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym / DZ. U. Nr 11 , poz. 50 ze zm./ .
Strona w zasadzie nie kwestionowała daty otrzymania przedmiotowych faktur drogą pocztową podnosząc , że otrzymała je we wrześniu faksem .
Prócz tego organy zarzuciły ,że te faktury zostały przez spółkę zaewidencjonowane dwukrotnie w rejestrach zakupu to jest za miesiące wrzesień i październik 2000 i rozliczone w deklaracjach za te miesiące. Izba Skarbowa podniosła też ,że w odwołaniu skarżąca potwierdziła słuszność ustaleń organu I instancji, iż prawidłowe zaewidencjonowanie i rozliczenie 17 faktur winno nastąpić w miesiącu październiku 2000 roku.
Organy podały ,że w trakcie kontroli spółka przedstawiła 12 faktur VAT , których nie ujęła w ewidencji i wynikającej z nich kwoty podatku naliczonego nie wykazała w deklaracji za wrzesień.
Zdaniem spółki organy winny przy określaniu zobowiązania uwzględnić podatek z tych faktur w miejsce zakwestionowanych 17 faktur.
Z tym stanowiskiem organy nie zgadzały się podnosząc , że wola podatnika do skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wyraża się przez złożenie deklaracji podatkowej VAT - 7 , która jest wyrazem dokonanego rozliczenia, bez tego organy nie mogą ingerować i działać w imieniu podatnika w szczególności przy wykonywania prawa z art. 19 ust. 1 i 3 ustawy VAT
Skoro wymienionych 12 faktur nie zostało zaewidencjonowane i nie rozliczone w deklaracji za miesiąc wrzesień 2000 r. a tym samym nie wyrażono woli skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego , nie było podstaw prawnych do ich uwzględnienia przez organ podatkowy w decyzji za miesiąc wrzesień.
Jeśli chodzi o miesiąc październik 2000 roku to wydana decyzja była jak podały organy logiczną konsekwencją decyzji za miesiąc wrzesień 2000 r. Ponieważ urząd skarbowy pozbawił stronę prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z opisanych wyżej 17 faktur w oparciu o art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy VAT ,w rozliczeniu za miesiąc wrzesień , następstwem tego było określenie zobowiązania podatkowego w decyzji organu zamiast wykazanej różnicy podatku do rozliczenia w miesiącu następnym tj . październiku. Spowodowało to konieczność pomniejszenia podatku naliczonego w miesiącu październiku o powyższą kwotę , co znalazło wyraz w decyzji organu za ten miesiąc.
Równocześnie organ zgodnie z wolą skarżącej wyrażoną w deklaracji VAT- 7 za październik 2000 r. uznał rozliczenie 17 faktur w tym miesiącu za prawidłowe.
Odnośnie miesiąca listopada 2000 roku , organy ustaliły ,że strona obniżyła podatek należny o kwotę podatku naliczonego wynikającą z 3 faktur wystawionych w miesiącu listopadzie a otrzymanych w miesiącu grudniu. Spółka nie kwestionowała otrzymania ich drogą pocztową w grudniu , natomiast odwoływała się do faktu ich otrzymania faksem w miesiącu listopadzie. Ponadto organy ustaliły , że te faktury strona zaewidencjonowała tak jak we wrześniu w rejestrach zakupu dwukrotnie tj. w listopadzie i grudniu i tak je też rozliczyła w deklaracjach za te miesiące.
W trakcie kontroli podatkowej strona przedstawiła nadto 26 faktur , których nie ujęła w ewidencji a wynikającego z nich podatku nie wykazała w deklaracji za miesiąc listopad , stojąc na stanowisku że organy winny uwzględnić wynikający z nich podatek naliczony w miejsce 3 zakwestionowanych faktur. Organy nie podzieliły tego stanowiska wypowiadając się w tej kwestii jak w poprzednich decyzjach.
W skargach na decyzje Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2002 roku Nr.[...], , wniesionych do Naczelnego sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie " W." spółka z o.o. zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie a to : art. 19 ust. 3 oraz art. 10 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1983 r. o podatku od towarów i usług .
Powołując się na powyższe domaga się uchylenia zaskarżonych decyzji Izby Skarbowej i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Naruszenia wskazanych przepisów dopatruje się poprzez :
przyjęcie , że spółka otrzymała sporne faktury w miesiącu październiku i grudniu 2000r. drogą pocztową, podczas gdy zostały jej przesłane faksem w miesiącu wrześniu i listopadzie/ art. 19 ust. 3 VAT/,
nie uwzględnienie przy określaniu wysokości zobowiązania w podatku VAT za miesiąc wrzesień 2000 i listopad naliczonego podatku VAT wynikającego z faktur spełniających warunki przewidziane w art. 19 ust. 3 tej ustawy , które zostały przedłożone w miejsce faktur zakwestionowanych /art. 19 ust. 3 b/,
poprzez pominięcie przy określaniu wysokości zobowiązania za miesiąc wrzesień skutków korekty deklaracji VAT za sierpień i październik 2000 r. w sytuacji gdy te miesiące nie były objęte kontrolą i zmiana oświadczenia podatnika w zakresie obniżenia należnego podatku VAT o podatek naliczony była dopuszczalna , a w konsekwencji ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego , przy określaniu zaś zobowiązania za miesiąc listopad skutków korekty deklaracji VAT za październik i grudzień /art. 10 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 7 VAT/,
naruszenie art. 10 ust. 2 w zw. z art. 19 ust. 3b VAT w drodze przyjęcia wysokości zobowiązania podatkowego za wrzesień 2000 r. z pominięciem rozliczenia VAT naliczonego , możliwego do rozliczenia we wrześniu 2000 r. a wynikającego z dokonania przez stronę skarżącą korekty deklaracji podatkowej za miesiąc październik 2000 r.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargi wniesione we wszystkich tych sprawach domagała się ich oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : skargi nie są zasadne .
W kwestii skuteczności doręczenia faksem 17 faktur w miesiącu wrześniu 2000 r. i 3 faktur w miesiącu listopadzie 2000 roku i prawidłowości dokonanego przez stronę w tych miesiącach obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w nich zawarty , Sąd w pełni podziela stanowisko organów podatkowych , iż w świetle obowiązujących przepisów prawa było to niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z par. 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku towarów i usług oraz podatku akcyzowym / DZ. U. Nr 109 , poz. 1245 ze zm./, wydanym na podstawie delegacji ustawowej, podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrot podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty o których mowa w par. 51.
Nie może odnieść zatem skutku odwoływanie się do przepisów kodeksu cywilnego a zwłaszcza art. 61 skoro przepisy prawa podatkowego , które mają pierwszeństwo ,w sposób jednoznaczny regulują tą kwestię. Problemem tym zajmował się też Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie , który w wyroku z dnia 9 grudnia 2004 r. sygn. akt FSK 620/04 stwierdził: "Faks faktury nie jest dokumentem , o którym mowa w art. 19 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym / DZ. U. Nr 11 , poz. 50 ze zm./ " .
Skoro zatem w miesiącu wrześniu i listopadzie spółka nie posiadała oryginałów przedmiotowych faktur nie miała prawa w tych miesiącach odliczyć wynikający z nich podatek na postawie art. 19 ustawy VAT.
Natomiast z prawa odliczenia podatku z tych faktur skorzystała w miesiącach otrzymania ich oryginałów tj. październiku i listopadzie , gdyż zaewidencjonowała je także w tych miesiącach / po raz drugi/ i rozliczyła w deklaracjach za te miesiące , co nie zostało przez organy zakwestionowane.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu związanego z przedstawionymi w trakcie kontroli 12 fakturami VAT w miesiącu wrześniu i 26 fakturami w miesiącu listopadzie stwierdzić należy, że poza sporem jest nie zaewidencjonowanie w tych miesiącach i wynikającego z nich podatku należnego. Twierdzenie strony , iż organy przy określaniu zobowiązania winny uwzględnić podatek w nich naliczony w miejsce faktur zakwestionowanych w miesiącu wrześniu i listopadzie, nie jest zasadne.
Obniżenie kwoty podatku należnego o podatek naliczony jest prawem podatnika i zależy od jego woli wyrażonej poprzez złożenie deklaracji VAT-7 . Organy natomiast nie mogą dokonać za podatnika prawidłowego rozliczenia podatku naliczonego bo doprowadziło by to do dokonywania zmian podlegającego ocenie podatkowego stanu faktycznego , na podstawie i w ramach którego strona przeprowadziła samoobliczenie podatku VAT.
Skoro wymienionych faktur nie zaewidencjonowała i nie rozliczyła w deklaracjach za te miesiące , nie wyraziła woli skorzystania z odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur , nie było podstaw prawnych do uwzględnienia ich w miesiącach przez stronę wskazanych.
Powyższy pogląd utrwalony jest w orzecznictwie sądowym / np. wyrok NSA z 4 maja 2000 r. I S.A./Łd/144/98 , wyrok NSA z 3 IV 2003 III S.A. 2007.01 , wyrok NSA z 17 grudnia 2003 HHH S.A. 612/02 /. Z wyroków tych wynika , że gdy podatnik nie złożył deklaracji lub nie uwzględnił w złożonej deklaracji faktur, na podstawie których przysługiwało mu prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego , nie może uczynić za niego organ wydający decyzję na podstawie art. 10 ust. 2 VAT. Organ podatkowy kontrolując prawidłowość złożonej deklaracji jest niewątpliwie zobowiązany do określenia prawidłowej wielkości podatku naliczonego obniżającego podatek należny. Podstawę takiego określenia stanowi dla organu podatkowego jak i podatnika ewidencja podatkowa , którą podatnik jest obowiązany prowadzić na podstawie art. 27 ust. 4 ustawy VAT.
Z pisma Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2005 r. złożonego w trakcie już postępowania sądowego wynika ,że w rozliczeniu za miesiąc wrzesień 2000 r. nie została uwzględniona korekta deklaracji podatkowej VAT -7 za miesiąc sierpień złożona 21 kwietnia 2001 r. ze względu na fakt, że wcześniej już wszczęte zostało postępowanie za ten okres. Z przedłożonej deklaracji zaś wynika ,że korekta ta nie miała wpływu na rozliczenie wrześniowe ,gdyż nie wykazano w niej żadnej kwoty do przeniesienia. Natomiast korekta deklaracji za miesiąc październik 2000 r. złożona została 21 kwietnia 2001 r. i w jej wyniku nastąpiło zmniejszenie podatku naliczonego o 785 zł.
W tym stanie rzeczy podzielając szczegółową argumentację organów podatkowych zawartą w uzasadnieniach decyzji Izby Skarbowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ,że zaskarżone decyzje nie naruszaj ą prawa , są z nim zgodne i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. / w zw. z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ. U. Nr 153 , poz. 1271 ze zm./ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło