I SA/Gd 552/02

WyrokWSA w Gdańsku2005-05-10

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Ewa Kwarcińska, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę tego domu, ale po upływie dwóch lat od sprzedaży, uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od podatku dochodowego od osób fizycznych, przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymaga wydatkowania środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych na cele mieszkaniowe w terminie dwóch lat od dnia sprzedaży. Niespełnienie tego warunku, niezależnie od przyczyn opóźnienia, skutkuje brakiem możliwości zastosowania zwolnienia. Sąd podkreślił, że ustawa nie przewiduje wyjątków od tej dwuletniej karencji, a katalog wydatków uprawniających do zwolnienia nie obejmuje spłaty kredytu zaciągniętego na cele związane z nieruchomością zbywaną.
Stan faktyczny
Skarżący K. Z. sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego, uzyskując przychód, który zadeklarował przeznaczyć na zakup działki budowlanej i budowę domu. Część środków została wydatkowana w ustawowym terminie dwóch lat na zakup działki i dokumentację budowy. Pozostała część nie została wydatkowana w tym terminie z powodu opóźnień w uzyskaniu pozwolenia na budowę. Organy podatkowe uznały, że niezależnie od przyczyn opóźnienia, niespełnienie dwuletniego terminu wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego. Skarżący argumentował, że opóźnienie było niezawinione i przedstawił dokumenty dotyczące kredytów zaciągniętych na budowę domu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Kolanowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2002 Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę. Decyzją z dnia 21 listopada 2001 r. Urząd Skarbowy działając m.in. na podstawie art.10 ust 1 pkt 8 lit b oraz art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1993 Nr 90, poz. 416 z późn. zm.) określił wobec skarżącego K. Z. z tytułu sprzedaży prawa do spółdzielczego, własnościowego prawa do domu jednorodzinnego, wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 10.628,90 zł, wysokość zaległości podatkowej w tym podatku w tej samej kwocie oraz wysokość odsetek za zwłokę w kwocie 10.672,90 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 21 maja 1999 r. K. Z. sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego przy ul. [...] 12 F w G. Z kolei zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem z dnia 9 czerwca 2001 r., uzyskany z ww. sprzedaży miał zostać wydatkowany na zakup działki budowlanej oraz na budowę domu mieszkalnego. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego K. I B. B. z zachowaniem ustawowego terminu dwóch lat spożytkowali część uzyskanego dochodu w łącznej kwocie 58.542 zł na udokumentowany aktem notarialnym z dnia 24 maja 1999 r. zakup działki budowlanej przy ul. [...] w G. oraz na wykonanie dokumentacji dotyczącej budowy budynku mieszkalnego. Do protokołu z dnia 31 października 2001 r. strona skarżąca oświadczyła, że nie wydatkowała w okresie 2 lat (art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ ustawy o pdf ) od dnia sprzedaży pozostałej części przychodu z powodu - jak wskazał skarżący - nie otrzymania przez okres dwóch lat pozwolenia na budowę i to z winy Urzędu Miasta Gdańska. Organ I nie pomniejszył o kwotę 900 zł przyjętej do opodatkowania różnicy pomiędzy uzyskanym a wydatkowanym przychodem, podkreślając, iż niezależnie od przyczyn opóźnienia w poczynieniu zadeklarowanych wydatków, spożytkowanie przychodu po terminie każdorazowo wyłącza zastosowanie przedmiotowej ulgi. Od decyzji tej skarżący K. B. wniósł odwołanie. W uzasadnieniu, wnosząc o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, podkreślono, iż przekroczenie terminu dwóch lat, o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ ustawy o pdf, nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, ponieważ budowa domu mogła się rozpocząć dopiero po otrzymaniu pozwolenia na budowę. Podatnik podkreślił, iż stosowny wniosek o ustalenie warunków zabudowy został przez niego złożony już w dniu 28 lipca 1999 r., jednakże wydanie zatwierdzającej złożony projekt budowlany decyzji nastąpiło dopiero w dniu 24 lipca 2001 r., a więc po upływie terminu przewidzianego dla spożytkowania uzyskanego z tytułu sprzedaży dochodu. Decyzją z dnia 6 lutego 2002 r., wydaną w trybie art. 233 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem. Izba Skarbowa w całości podzielając stanowisko organu I instancji, podkreśliła, iż zwolnieniem od podatku skutkują wyłącznie wydatki poniesione w nieprzekraczalnym terminie dwóch lat licząc od dnia sprzedaży, co jednoznacznie wynika z art. 21 ust 1 pkt 32 lit. a ustawy o pdf, nieprzewidującej w ww. zakresie jakichkolwiek wyjątków. Tym samym organ odwoławczy wskazał, iż wobec uchybienia ww. terminowi, w przedmiotowej sprawie bez znaczenia pozostają zarówno zarzuty dotyczące niezawinionego opóźnienia w wydaniu pozwolenia na budowę, jak i podniesiony przez podatnika argument, iż zapłata wynikających z zaskarżonej decyzji należności, spowoduje konieczność przerwania rozpoczętej budowy domu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie ww. decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w związku z naruszeniem art. 21 ust 1 pkt 32 lit a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy o pdf jak i art. 14, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej. Podtrzymując dotychczas podniesione argumenty, powołując się na wyrok NSA z dnia 7 listopada 2000 r., sygn. akt III SA 2670/99 oraz z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. akt SA/Bk 1147/98 skarżący podkreślił w szczególności, iż postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, mając na uwadze pominięcie i niezastosowanie przez organy urzędowej wykładni mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów, a wyrażonej m.in. w piśmie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 1995 r. nr PO 2/2-8010-01763/94, w którym wskazano, iż "nie ma przeszkód dla stosowania omawianego zwolnienia jeżeli podatnik otrzymane pieniądze ze sprzedaży nieruchomości wydatkuje n spłatę kredytu zaciągniętego na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem przychodów. Podstawową okolicznością decydującą o stosowaniu zwolnienia (...) jest wyłącznie przeznaczenie tych przychodów lub ich części na cele mieszkaniowe w terminach określonych w tym przepisie." Jednocześnie w załączeniu do skargi podatnik przedstawił m.in. umowę o kredyt na cele mieszkaniowe zawartą z A z dnia 20 września 1996 r., oraz trzy umowy z B działającą przy C., w tym umowę z dnia 8 lipca 1997 r. o kredyt inwestycyjno-mieszkaniowy na dokończenie budowy domu, umowę z 7 października 1997 r. o kredyt na budowę domu oraz umowę z dnia 21 kwietnia 1999 r. o kredyt na dokończenie budowy domu. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ odwoławczy nie kwestionując samej możliwości objęcia przedmiotowym zwolnieniem wydatków poniesionych na spłatę kredytów mieszkaniowych, o ile są one związane z określonym w ustawie celem, podkreślił jednocześnie, iż wszystkie dołączone do skargi dokumenty dotyczą wydatków poniesionych w związku z finansowaniem budowy domu mieszkalnego przy ul. Niedziałkowskiego 12f, co nie pozwala uznać ich za wydatki poniesione na nabycie nowych nieruchomości czy praw wymienionych w art. 21 ust pkt 32 lit. a ustawy o pdf. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 )sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem; zarówno argumenty skargi jak również analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie przekroczyły granic swobody interpretacyjnej ograniczając stosowanie powołanych przepisów do podanego wyżej znaczenia. Sąd uznał również, że organy podatkowe obu instancji nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla sprawy okoliczności. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 8 ustawy o pdf, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Z mocy art.. 10 ust,. 1 pkt 8 cyt. ustawy o pdf źródłami przychodu jest m.in. odpłatne zbycie, nieruchomości lub och części oraz udziału w nieruchomości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, prawa wieczystego użytkowania gruntów, innych rzeczy. Przedmiotem zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ ustawy o pdf są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt8 a/-c/ w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębna nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Ww. stan prawny rozpatrywanej sprawy pozwala na stwierdzenie, iż warunkiem zwolnienia od podatku przychodu ze sprzedaży jest: - po pierwsze zainwestowanie uzyskanego w sposób o jakim mowa a art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ przychodu w budownictwo mieszkaniowe w kraju; Po drugie zwolnienie przedmiotowe przychodu jest, z woli ustawodawcy, ograniczone w czasie i zależne od wydatkowania kwot na cel wyrażony w tym przepisie 0 nie później niż w okresie dwóch lat przy czym termin liczony jest od dnia sprzedaży. Poza sporem między stronami jest fakt, iż skarżący nie dochował przesłanki drugiej tzn. nie wydatkował otrzymanej ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego przy ul.[...] 12 F w G.kwoty zgodnie ze złożonym przez siebie oświadczeniem, w trybie art. 28 ust. 2 ustawy o pdf, w terminie dwóch lat. W sytuacji gdy podatnik w terminie 2 lat nie wyda pieniędzy na zadeklarowany cel, nie spełnia warunków uprawniających do zwolnienia. Winien on tym samym zapłacić podatek 10 % najpóźniej następnego dnia po upływie terminu, do którego pieniądze ze sprzedaży miały zostać przez niego wydatkowane na cele mieszkaniowe; w niniejszej sprawie skarżący wydał w terminie tylko część kwoty określonej w łożonym oświadczeniu stąd też zwolnienie o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ ustawy o pdf ma zastosowanie tylko do części dochodu. Mając na uwadze treść skargi powołującej się na orzecznictwo sądowe oraz pismo Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 195 r. wskazać należy, iż Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2001 r. sprawie I SA/Gd 2579/98 (LEX nr 53846), iż wykładnia językowa przepisu art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie budzi wątpliwości, że dla uzyskania ulgi w nim przewidzianej konieczne jest, by kwoty uzyskane ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zostały w okresie nim przewidzianym wydatkowane na nabycie w kraju budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Zawarty w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit a/ katalog nie zawiera możliwości do uzyskania ulgi w sytuacji przeznaczenia kwot uzyskanych ze sprzedaży na spłatę kredytu zaciągniętego na zbywany lokal. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, którego kognicja ustalona w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ogranicza się do badania zaskarżonych decyzji pod względem ich legalności, a wiec zgodności z powszechnie obowiązującym prawem materialnym i procesowym, nie stwierdzając naruszenia przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawa mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/02, poz. 1270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło