III SA/Lu 113/05

WyrokWSA w Lublinie2005-05-10

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą weryfikować autentyczność i status pochodzenia towaru po jego dopuszczeniu do obrotu, a jeśli tak, to jakie przepisy prawa należy stosować w przypadku, gdy dług celny powstał przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo i obowiązek weryfikować zgłoszenia celne po dopuszczeniu towaru do obrotu, w tym kontrolować dokumenty handlowe i dane dotyczące operacji przywozu. W przypadku, gdy dług celny powstał przed przystąpieniem Polski do UE, należy stosować przepisy prawa obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2004 r., w tym przepisy Kodeksu celnego oraz Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Wyniki weryfikacji dokonanej przez zagraniczne władze celne są wiążące dla organów celnych kraju importu.
Stan faktyczny
Skarżący importował samochód osobowy z Niemiec, dokumentując jego unijne preferencyjne pochodzenie deklaracją na fakturze. Niemieckie władze celne zakwestionowały autentyczność tej deklaracji oraz późniejsze świadectwo przewozowe EUR.1. W związku z tym organy celne uznały zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty cła oraz podatków, naliczając należności celne według stawki autonomicznej. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych i niewiarygodność informacji uzyskanych od zagranicznych władz celnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant Olga Michalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty cła oraz wykazanej kwoty podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), art. 13 § 1 i § 3 pkt 4, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej oraz ust. 3 i ust. 5 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej (Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm.), art. 13, art. 16, art. 21, art. 32 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony (załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2004 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] stycznia 2002 r. w Oddziale Celnym I objęto procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr [...] samochód osobowy marki Nissan Primera sprowadzony z Niemiec, taryfikowany do kodu PCN 8703 23 909. Ze względu na fakt, że pochodzenie towaru zostało udokumentowane deklaracją o jego unijnym preferencyjnym pochodzeniu sporządzoną na fakturze z dnia [...] stycznia 2002 r. do obliczenia kwoty cła zastosowano obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. W związku z wątpliwościami co do autentyczności przedmiotowej deklaracji oraz podpisu eksportera złożonego pod nią, przedmiotowa deklaracja została przesłana do weryfikacji przez władze celne kraju eksportera. Niemieckie władze celne poinformowały, że deklaracja o pochodzeniu nie została naniesiona i podpisana przez firmę "[...]", dlatego unijne preferencyjne pochodzenie przedmiotu importu nie mogło zostać potwierdzone. Podczas wszczętego przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowania strona w dniu [...] maja 2003 r. przedłożyła świadectwo przewozowe EUR.1 nr D [...] z dnia [...] maja 2003 r. potwierdzające unijne pochodzenie przedmiotu importu. Organ przesłał to świadectwo do weryfikacji przez niemieckie władze celne, które poinformowały, że nie mogą potwierdzić preferencyjnego unijnego pochodzenia towaru ujętego w świadectwie, gdyż zostało ono wystawione bezpodstawnie. W związku z tym decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej, kwoty cła oraz wskazanej kwoty podatku akcyzowego i podatku VAT, następnie określił kwotę długu celnego oraz kwoty tych podatków. W odwołaniu strona zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż deklaracja o pochodzeniu sporządzona na umowie kupna-sprzedaży z dnia [...] stycznia 2002 r. była nieautentyczna. Według organu drugiej instancji zgodnie z art. 64 § 1 Kodeksu celnego zgłoszenie celne w formie pisemnej powinno zostać dokonane przez zgłaszającego na właściwym formularzu zgodnym ze wzorem przewidzianym do objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłoszenie to powinno być podpisane i zawierać wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, do której jest zgłaszany. Organy celne nie tylko są uprawnione, ale również zobowiązane do podejmowania działań zmierzających do prawidłowego zastosowania przepisów prawa celnego. Zgodnie z art. 6 Kodeksu celnego działania te mogą być podejmowane w każdym miejscu znajdującym się na polskim obszarze celnym lub jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią – poza polskim obszarem celnym, również już po dopuszczeniu towarów do obrotu na polskim obszarze celnym. Uprawnienia kontrolne i weryfikacyjne organów celnych jednoznacznie wynikają z art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych w nim zawartych, w szczególności może kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. § 3 powołanego artykułu przewiduje, że w wypadku gdy z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane. Przepis art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego stanowi, że weryfikacja jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tego dokumentu, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że organ celny ma możliwość weryfikowania dowodu pochodzenia niezależnie od zaistnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających weryfikację, przy czym w przypadku powzięcia uzasadnionych wątpliwości odnośnie autentyczności dokumentu, czy też statusu pochodzenia towarów nim objętych, jest on zobowiązany do jej przeprowadzenia. Należy podkreślić, że wystąpienie do zagranicznych służb celnych o pomoc w kontroli przedmiotowego dokumentu nastąpiła po ujawnieniu faktu wystawiania deklaracji o pochodzeniu przez eksportera tj. firmę "[...]", której właścicielem jest A. D. jednakże deklaracje o pochodzeniu zostały podpisane przez osobę o nazwisku D. różnymi charakterami pisma. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, organ celny pierwszej instancji również zwrócił się do zagranicznych władz celnych z wnioskiem o kontrolę autentyczności oraz zasadności wystawienia przedłożonego w trakcie prowadzonego postępowania świadectwa przewozowego EUR.1. Otrzymane wyniki kontroli nie wskazują na brak autentyczności dowodu zakupu, co podnosi strona, lecz informują o fałszerstwie preferencyjnego dowodu pochodzenia jakim jest tzw. "deklaracja na fakturze" sporządzona na przedmiotowym dowodzie zakupu. Celem weryfikacji nie jest również ustalenie ewentualnego sprawcy takiego czynu. Zakres przedmiotowy odpowiedzi weryfikacyjnej został jasno określony w art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego – odpowiedź ta powinna umożliwiać wyraźne ustalenie czy sprawdzany dokument jest autentyczny i czy sprawdzany produkt można uznać za pochodzący ze Wspólnoty. Uzyskanie od władz celnych kraju eksportu informacji, że towar opisany na przedłożonych przez stronę preferencyjnych dowodach pochodzenia nie posiada preferencyjnego pochodzenia w rozumieniu obowiązującej umowy międzynarodowej Układ Europejski wywołuje ten skutek prawny, że towar ten nie może skorzystać z preferencyjnego traktowania w obrocie handlowym z zagranicą i podlega cłu na zasadach ogólnych. Przeprowadzona procedura weryfikacji dowodu pochodzenia była prawidłowa, a uzyskane wyniki weryfikacji zawierają jednoznaczną i wyraźną informację, że przedmiotowy towar nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Zatem nie został spełniony warunek określony w ust. 5 części pierwszej A postanowień wstępnych Taryfy celnej tj. udokumentowanie pochodzenia dowodem pochodzenia określonym w Protokole nr 4 Układu Europejskiego. Wobec powyższego nie mogą zostać utrzymane preferencje celne zastosowane do przedmiotowego towaru Na decyzję organu odwoławczego J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji naruszenie art. 32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego poprzez uznanie, że informacje uzyskane od administracji celnej kraju eksportującego są rzetelne i wiarygodne a prawidłowa ocena tychże informacji prowadzi do wniosku przeciwnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarga J. G. jako niezasadna podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej wydana została w dniu [...] stycznia 2005 r. Utrzymano nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2004 r. Zgłoszenia celnego o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu skarżący J. G. dokonał w dniu [...] stycznia 2002 r. Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy celne obowiązane były stosować przepisy prawne – zarówno prawa materialnego, jak i proceduralne – obowiązujące na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623) przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Zarówno w świetle obowiązującego Rzeczpospolitą Polską od dnia 1 maja 2004 r. Wspólnotowego Kodeksu celnego (rozporządzenie Rady nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r.), jak i obowiązującej do dnia 30 kwietnia 2004 r. ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) dług celny w przywozie powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu celnego, art. 209 § 2 Kodeksu celnego). Ogólne sformułowanie "przepisy dotychczasowe" należy interpretować poprzez zakres regulacji zawartej w Kodeksie celnym. Zgodnie z art. 1 tej ustawy przedmiotem regulacji tego aktu prawnego są zasady i tryb przywozu towarów na polski obszar celny i wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, związane z tym prawa i obowiązki osób oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Z powyższego wynika, że w Kodeksie zawarto zarówno przepisy proceduralne prawa celnego, jak i przepisy materialnego prawa celnego. Zgodnie z doktrynalną definicją prawo celne materialne to normy regulujące treść działań organów administracji celnej, a więc podstawowe zasady obrotu towarowego z zagranicą, prawa i obowiązki podmiotów wchodzących w stosunku administracyjnoprawne w związku z dokonywaniem tego obrotu oraz sprawowaniem nad nim kontroli celnej. Prawo celne proceduralne zaś to normy służące realizacji prawa celnego materialnego. Zawierają one sposób realizacji praw i obowiązków uczestników obrotu towarowego z zagranicą. Regulują zasady i tryb postępowania organów administracji celnej, jak również osób występujących przed tymi organami (por. Prawo celne pod red. prof. dr. hab. Wiesława Czyżowicza, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004). Zatem do przypadków, gdy dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, zastosowanie będą miały przepisy materialne i proceduralne obowiązujące do dnia 30 kwietnia 2004 r. Obowiązek stosowania w powyższych sytuacjach dotychczas obowiązujących przepisów proceduralnych potwierdza art. 67 Wspólnotowego Kodeksu celnego, w myśl którego jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne. Z powyższego wynika, że do wydania przedmiotowych rozstrzygnięć zastosowanie miały przepisy obowiązujące na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego ([...] stycznia 2002 r.), w tym ustawa Kodeks celny z 1997 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że mimo iż co do zasady od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej traktaty założycielskie (Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, Traktat o utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, Traktat o Unii Europejskiej i ich modyfikacje) oraz opierające się na tych traktatach akty prawne są dla Rzeczpospolitej Polskiej prawem obowiązującym, to w art. 2 Aktu Przystąpienia (Dz. U. UE L z 2003 r. Nr 236 z 23 września 2003 r.) zastrzeżono, iż prawo pierwotne obowiązuje nowe Państwa Członkowskie, jednakże obowiązuje zgodnie z przepisami Aktu przystąpienia, który mieści szereg przepisów intertemporalnych dotyczących między innymi prawa celnego (por. Dokument informacyjny Komisji Europejskiej nr TAXUD/763/2003 z dnia 10 grudnia 2003 r.). Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów prawa celnego zawiera Załącznik IV nr 5 do Aktu Przystąpienia. I tak w tytule "Unia celna" ustępie 13 stwierdzono, że "odzyskiwanie należności jest przeprowadzane na warunkach określonych w ustawodawstwie wspólnotowym. Jednakże w przypadku gdy dług celny powstał przed dniem przystąpienia, odzyskiwanie należności zostanie przeprowadzone zgodnie z warunkami obowiązującymi w nowym Państwie członkowskim, przez to Państwo na jego rzecz." Oznacza to, że w sytuacji gdy dług celny powstał (tj. zgłoszenie celne przyjęto) przed dniem 1 maja 2004 r., do postępowania celnego dotyczącego owego zgłoszenia celnego związanego między innymi z ponownym naliczeniem cła, w tym do czynności weryfikacyjnych dokumentów o preferencyjnym pochodzeniu towaru, zastosowanie będą miały przepisy państwa członkowskiego, które postępowanie prowadzi, tj. w przypadku Polski przepisy obowiązujące przed dniem 1 maja 2004 r. W tytule Unia celna Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia umieszczono również przepisy przejściowe dotyczące dowodów pochodzenia wystawionych przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z ust. 6 w przypadku gdy dowód pochodzenia i/lub dokumenty przewozowe zostały wystawione przed dniem przystąpienia i gdy wymagane jest dokonanie formalności celnych w odniesieniu do handlu towarami pomiędzy nowymi Państwami Członkowskimi a obecnymi Państwami Członkowskimi lub też pomiędzy samymi nowymi Państwami Członkowskimi, mają zastosowanie postanowienia Protokołów do właściwych Układów, dotyczących definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej. Przy tym zgodnie z ust. 5 Załącznika IV nr 5 do Aktu Przystąpienia wnioski o późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia wystawionego na podstawie preferencyjnych umów są przyjmowane przez właściwe organy celne obecnych Państw Członkowskich i nowych Państw Członkowskich przez okres trzech lat od daty wydania przedmiotowego dowodu pochodzenia i mogą być dokonywane przez te organy przez okres trzech lat począwszy od daty zaakceptowania dowodu pochodzenia dołączonego do zgłoszenia do swobodnego obrotu (por. również Michael Lux, Reguły przejściowe w związku z przystąpieniem Polski i 9 innych krajów do UE w zakresie prawa celnego, rolnego i podatkowego (część pierwsza) [w:] Monitor prawa celnego 2004, nr 2, s. 54). Zatem w przedmiotowej sprawie w zakresie współpracy administracyjnej i czynności weryfikacyjnych dokumentów o preferencyjnym pochodzeniu towaru zastosowanie prawidłowo miały postanowienia Protokołu nr 4 Układu Europejskiego (Załącznik do Dz. U. z 1997 r. Nr 104, poz. 662). Odnosząc się więc do podstawy prawnej wydanych w przedmiotowym postępowaniu celnym rozstrzygnięć ocenić należy jako prawidłowe zastosowanie przez organy celne do weryfikacji dokonanego w dniu [...] stycznia 2002 r. przez J. G. zgłoszenia celnego – przepisów Kodeksu celnego oraz Protokołu nr 4 Układu Europejskiego. Trzeba przy tym zwrócić uwagę, że organy nie powołały w podstawie prawnej rozstrzygnięć przytoczonych powyżej przepisów intertemporalnych wyrażonych we Wspólnotowym Kodeksie celnym oraz Załączniku IV nr 5 do Aktu Przystąpienia. Jednakże zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi m. in. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu wyżej opisane uchybienie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, zatem nie powoduje ono uchylenia zaskarżonej decyzji. Poddając badaniu legalność zaskarżonej decyzji w zakresie rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia prawnego i faktycznego, stwierdzić należy, że decyzja ta wydana została w zgodzie z prawem. W dniu [...] stycznia 2002 r. przy obejmowaniu procedurą dopuszczenia do obrotu przedmiotowego pojazdu Nissan Primera, zastosowano do obliczenia kwoty cła obniżoną stawkę celną w wysokości 0%. Preferencyjne unijne pochodzenie towaru zostało przez importera J. G. udokumentowane tzw. "deklaracją na fakturze". Przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej towary pochodzące ze Wspólnoty Europejskiej, transportowane bezpośrednio między Wspólnotą i Polską lub przez terytoria krajów wymienionych w art. 4 Protokołu nr 4 poddane były preferencyjnemu traktowaniu, tj. stosowaniu do nich obniżonych stawek celnych 0% (art. 13 § 1 i § 3 Kodeksu celnego, ust. 5 pkt 1 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej ustanowionej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, Dz. U. Nr 146, poz. 1639 ze zm., w związku z art. 13 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego), przy czym jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 (między innymi państw Unii Europejskiej), nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie (zatem między innymi w Układzie Europejskim), stosowano stawkę celną autonomiczną (ust. 5 pkt 1 części A postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej). Zgodnie z art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego warunkiem skorzystania przez importerów przy imporcie produktów pochodzących ze Wspólnoty z preferencyjnego traktowania było przedłożenie: 1) świadectwa przewozowego EUR.1 lub 2) deklaracji złożonej przez eksportera na fakturze. Skarżący J.G. przedłożył tzw. "deklarację na fakturze". Po zwolnieniu przedmiotowego towaru, organ celny powziął wątpliwości co do autentyczności tzw. "deklaracji na fakturze" o unijnym preferencyjnym pochodzeniu towaru i skorzystał z przewidzianej w art. 83 Kodeksu celnego możliwości dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru czyli tzw. kontroli postimportowej, polegającej w szczególności na skontrolowaniu dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem. W oparciu zatem o postanowienia art. 31-32 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego dotyczące współpracy administracyjnej władz celnych poszczególnych państw organ celny wystąpił do organów celnych kraju eksportu o dodatkową weryfikację dowodów pochodzenia przedmiotowego pojazdu. Organy celne Niemiec, z której importowano towar, w odpowiedzi na wystąpienie polskiego organu celnego nadesłały pismo z dnia 29 listopada 2002 r. oceniając dane podane w "deklaracji na fakturze" jako fałszywe, a także podnosząc, że nie można potwierdzić, iż pojazd odpowiada warunkom pochodzenia wymienionym w Protokole nr 4. Weryfikacja przedłożonego przez skarżącego świadectwa przewozowego EUR.1 również dała wynik negatywny (pismem z dnia [...] września 2004 r. niemieckie władze celne stwierdziły, że świadectwo EUR.1 zostało wystawione nieprawnie). Z przepisu art. 32 ust. 3 Protokołu nr 4, zgodnie z którym weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu, wynika, że weryfikacji "deklaracji na fakturze" i świadectwa przewozowego EUR.1 mogły dokonać tylko władze celne Niemiec. Władze celne Rzeczypospolitej Polskiej mogły jedynie przyjąć wyniki weryfikacji dokonanych przez władze celne kraju eksportu oraz ocenić owe wyniki, czy organy celne państwa eksportu wypowiedziały się wyraźnie w kwestii autentyczności weryfikowanych dokumentów oraz pochodzenia przedmiotowych produktów. W przypadku uznania, że odpowiedź organów celnych państwa eksportu jest jednoznaczna i pozwala ustalić, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniają inne wymogi Protokołu, organy celne Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są wziąć pod uwagę wyniki weryfikacji w ustalaniu, czy przedmiotowy towar może być objęty obniżoną stawką celną. Wynik weryfikacji pochodzenia towarów jest wiążący dla władz kraju importu. Tak też było w przedmiotowej sprawie. Zatem skoro deklarację zweryfikowano jako zawierającą fałszywe dane oraz z uwagi na brak prawidłowo wystawionego świadectwa przewozowego EUR.1 lub świadectwa wystawionego retrospektywnie, uznać należy, że w świetle art. 16 ust. 1 Protokołu nr 4 Układu Europejskiego przedmiotowy pojazd nie podlega preferencyjnemu traktowaniu w imporcie do Polski, toteż nie zachodzą przesłanki zastosowania do przedmiotowego pojazdu obniżonej stawki celnej. W myśl art. 83 § 3 Kodeksu celnego z uwagi na to, że z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynikło, iż przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny, biorąc pod uwagę nowe dane, zasadnie zastosował przepis art. 65 § 4 pkt 2 lit. a Kodeksu celnego. Należności celne przywozowe są wymagalne według wartości celnej towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 85 § 1 Kodeksu celnego). Do wymierzenia cła w przedmiotowej sprawie zastosowano stawkę celną autonomiczną podaną w załączniku do rozporządzenia w sprawie ustanowienia Taryfy celnej w odniesieniu do określonego kodem PCN 8703 23 909 pojazdu wyposażonego silnik tłokowy wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym o pojemności skokowej powyżej 1500 cm3, ale nieprzewyższającej 3000 cm3, używanego powyżej czterech lat – tj. stawkę 35%, jednak nie mniej niż 2500 EURO za sztukę. Z uwagi na wartość transakcyjną towaru 6116 zł, kwotę cła wymierzono na 8804,80 zł. Poddając ocenie kwestię określenia w odniesieniu do przedmiotowego towaru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, podnieść należy, że organy prawidłowo określiły podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług w odniesieniu do importowanego pojazdu, jednakże błędnie zastosowały przepisy proceduralne zawarte w ustawie z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.), bowiem obie decyzje wydane zostały pod rządami nowych przepisów (ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, która weszła w życie w dniu 20 kwietnia 2004 r.; Dz. U. nr 54, poz. 535 oraz ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, która weszła w życie w dniu 1 marca 2004 r.; Dz. U. nr 29, poz. 257). Nowe ustawy nie zawierają przepisów intertemporalnych nakazujących w przypadku obejmowania towarów procedurą celną dopuszczenia do obrotu stosowanie do określania prawidłowej kwoty podatku od towaru i usług w razie stwierdzenia nieprawidłowości pod tym względem w zgłoszeniu celnym przepisów obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania weryfikacyjnego. Dlatego zgodnie z kolizyjną dyrektywą systemową "późniejsza norma prawna rozwiązuje wcześniejszą normę prawną" zastosowanie do czynności w postępowaniu podatkowo-celnym, dotyczących określenia kwot podatków, miały przepisy proceduralne ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Jednakże uchybienie powołania w podstawie prawnej przepisów prawnych identycznie brzmiących z tymi, które należało podać, nie jest naruszeniem prawa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i skutkującym uchyleniem decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło