I OSK 1079/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-07-19
Skład orzekający: Zbigniew Rausz, Joanna Runge - Lissowska, Leszek Włoskiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Uniwersytet, jako właściciel budynku posadowionego na gruncie Skarbu Państwa, który jest przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, posiada przymiot strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia tego mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Uniwersytet, jako właściciel budynku znajdującego się na nieruchomości Skarbu Państwa, który jest przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, posiada przymiot strony w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia tego mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego. Wynik postępowania nadzorczego dotyczy bowiem jego interesu prawnego jako właściciela budynku, którego własności domaga się jednostka samorządowa. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, że Uniwersytet nie był stroną w postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Województwa o stwierdzenie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa (nieruchomości gruntowej zabudowanej) na rzecz Województwa. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, wskazując, że budynek na nieruchomości jest własnością Uniwersytetu, a nie Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa stwierdził nieważność decyzji Wojewody, a następnie umorzył postępowanie odwoławcze, uznając Uniwersytet za niebędący stroną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Uniwersytetu, podzielając stanowisko Ministra. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Uniwersytet miał przymiot strony.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Zbigniew Rausz (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska Leszek Włoskiewicz Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Uniwersytetu [...] w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 457/04 w sprawie ze skargi Uniwersytetu [...] w [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Uniwersytetu [...] w [...] kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 457/04, oddalił skargę Uniwersytetu [...] w [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] nr [...], w przedmiocie nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] umorzył postępowanie odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku Uniwersytetu [...] w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z dniem 1 I 1999 r. mienia stanowiącego nieruchomość gruntową zabudowaną, położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr 7/3 na rzecz Województwa [...]. Minister wyjaśnił, że Zarząd Województwa [...] powołując się na art. 60 ustawy z 13 X 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) wystąpił 4 I 2000 r. do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa na rzecz Województwa [...] mienia Skarbu Państwa, obejmującego nieruchomość gruntową, zabudowaną, położoną w [...] przy ul. [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, obejmującego przedmiotową nieruchomość. Zarząd Województwa [...] złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zarzucając jej naruszenie art. 60 ww. ustawy i podnosząc w uzasadnieniu, że przedmiotowa nieruchomość była we władaniu Samodzielny Publiczny Akademicki Zakład Opieki Zdrowotnej w [...]. Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] Uniwersytet [...] złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. wskazując w uzasadnieniu, iż decyzja nie wyjaśnia, który przepis prawa został naruszony oraz dlaczego organ nadzoru uznał ewentualne naruszenie za rażące. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Skarbu Państwa decyzją z [...] na podstawie art. 60 ust. 1 i 3 oraz art. 62 ustawy z 13 X 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, w związku z art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieni swojego stanowiska organ podniósł, że znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości budynek został wybudowany w latach 1971-1973 z przeznaczeniem na Przychodnię dla Szkół Wyższych. Uchwałą z 2 XI 1973 r. nr 185/1387/73 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] utworzyło Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół wyższych w [...] jako samodzielną jednostkę organizacyjną i budżetową podlegająca Wydziałowi Zdrowia i Opieki Społecznej PWRN. Zarządzeniem Wojewody [...] z 7 X 1998 r. Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w [...] został przekształcony w Samodzielny Publiczny Akademicki Zakład Opieki Zdrowotnej, a nowej jednostce wydzielono część mienia państwowego w użytkowanie, w tym przedmiotową nieruchomość przy ul. [...] w [...]. Przywołując treść art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, art. 53 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.) oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 22 VI 2001 r. w sprawie wykazu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, które zostały przejęte przez gminy, powiaty i samorządy województw (Dz. U. Nr 65, poz. 659), a w szczególności pozycję 23 załącznika do tego rozporządzenia, Minister Skarbu Państwa uznał, że jednostki samorządu terytorialnego, które przejęły z dniem 1 I 1999 r. uprawnienia organu administracji rządowej, który utworzył ZOZ dla Szkół Wyższych (przekształcony w Samodzielny Publiczny Akademicki Zakład Opieki Zdrowotnej), nabyły z mocy prawa z dniem 1 I 1999 r. mienie nieruchome Skarbu Państwa, będące do tego dnia we władaniu zakładów opieki zdrowotnej. Decyzja Wojewody [...] z [...] rażąco narusza przede wszystkim art.60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. który stwierdza, iż mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, przejmowanych z dniem 1 I 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, stają się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Nie ma podstaw prawnych do odmowy nabycia spornego mienia przez Województwo [...]. Minister Skarbu Państwa podtrzymał także swoje stanowisko, iż ujawnienie w księdze wieczystej KW nr 182209, prawa użytkowania wieczystego i własności budynku zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości na rzecz Uniwersytetu, nie może stanowić podstawy do odmowy przekazania własności nieruchomości gruntowej Województwu [...], które jest organem założycielskim Samodzielnego Publicznego Akademickiego ZOZ.
Stąd – zdaniem Ministra – decyzja Wojewody [...] rażąco narusza przepisy prawa i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Powołując utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie pojęcia strony, Minister Skarbu Państwa stwierdził, że Uniwersytet [...], jako użytkownik wieczysty gruntu, nie może być stroną w przedmiotowej sprawie, gdyż nie ma przepisu prawa materialnego, który by dawał mu takie uprawnienie, aby uczestniczyć w postępowaniu o przekazanie mienia Skarbu Państwa Województwu [...].
Na tę decyzję Uniwersytet [...] w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 28, 7, 77 i 105 k.p.a., polegającą na pominięciu okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony.
Z kolei Minister Skarbu Pastwa w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie podniósł, że kwestia nabycia prawa własności na dzień 1 I 1999 r. na podstawie ustawy z 13 X 1998 r. zgodnie z orzecznictwem NSA, nie wpływa na sferę prawną innych osób niż Skarb Państwa i zainteresowania jednostką samorządową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za bezzasadną.
Sąd zaznaczył, że podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Postępowanie nadzorcze w trybie art. 156 k.p.a. wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony (art. 157 § 2 k.p.a.). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa NSA, stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy podmiot którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym interes prawny to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Postępowanie komunalizacyjne prowadzone w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, ma na celu potwierdzenie (w formie decyzji deklaratoryjnej) dokonujących się z mocy prawa z dniem 1 I 1999 r. przekształceń własnościowych pomiędzy Skarbem Państwa, a właściwa jednostką samorządu terytorialnego. Niekwestionowany jest więc pogląd, że stronami tego postępowania jest jedynie Skarb Państwa i właściwa jednostka samorządu terytorialnego, na której rzecz nastąpiło to przekształcenie. Tylko bowiem te dwa podmioty mają interes prawny w niniejszym postępowaniu. Oznacza to, że stronami postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] odmawiającą Województwu [...] stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 1.I.1999r. mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość gruntową zabudowaną, położoną w [...] przy ul. [...], był Skarb Państwa i Województwo [...].
W tej sytuacji Uniwersytet [...] w [...] miałby przymiot strony w postępowaniu nadzorczym, jeśli potrafiłby wykazać istnienie po jego stronie interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, czyli interesu prawnego opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego. Bezsporne w sprawie jest, że skarżący nie posiada tytułu własności do przedmiotowego gruntu. Natomiast fakt, że posiada prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, nie daje mu przymiotu strony w rozpatrywanym postępowaniu., bowiem postępowanie to nie dotyczy bezpośrednio jego prawa (prawa użytkowania wieczystego) i nie narusza jego praw i obowiązków.
Ewentualne przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, następuje bowiem wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich) analogicznie wyroki NSA z 10 V 2001 r. sygn. akt I SA 2595/99, z 29 IX 1998 r. sygn. akt I SA 57/98 oraz z 21 IV 1998 r. sygn. akt I SA 1206/97). Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę praw użytkownika wieczystego nie pozwala na uznanie składającego wniosek - za stronę. Zatem Minister Skarbu Państwa prawidłowo uznał, że Uniwersytet [...] w [...] nie jest stroną postępowania nadzorczego, zakończonego własną decyzją tego organu z [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...], a co za tym idzie nie mógł skutecznie wnieść wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w tym postępowaniu. W związku z tym postępowanie wywołane złożonym przez nieuprawniony podmiot wnioskiem podlega umorzeniu, co zasadnie orzekł organ. Marginesowo Sąd zwrócił uwagę na fakt, że samo uczestnictwo jakiejś osoby (fizycznej lub prawnej) w postępowaniu administracyjnym, samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona bowiem wykazać, że ma materialnoprawny interes uczestniczenia w tej sprawie (analogicznie wyrok NSA z 10 V 2001 r. sygn. akt I SA 2595/99).
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę kasacyjną wniósł Uniwersytet [...] w [...] zaskarżając wyrok ten w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r.- Przepisy sprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, iż przez władanie mieniem należy rozumieć funkcjonowanie danej jednostki na nieruchomości bez względu na charakter posiadania tj. czy jest to posiadanie samoistne czy zależne, art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący Uniwersytet w [...] nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji w istotny sposób dotyczącej jego interesów jako właściciela budynków i użytkownika wieczystego gruntu oraz naruszenie prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie tj. art. 156 k.p.a. polegające na zastosowaniu tego przepisu przy braku przesłanek do jego zastosowania,
2. przepisów postępowania, a to art. 7, 77, 105 k.p.a. polegające na przyjęciu, że przedmiotowe postępowanie nie miało wpływu na sferę praw skarżącego jako użytkownika wieczystego, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący ją podkreślił, że błędna wykładnia art. 60 ustawy – Przepisy wprowadzające... polega na przyjęciu, iż przez władanie mieniem należy rozumieć każde posiadanie mienia bez względu na charakter tego posiadania. Przyjęcie jako trafnej tego rodzaju wykładni naruszałoby prawa nabyte w trybie uwłaszczenia np. państwowych osób prawnych, uczelni wyższych itp. ze skutkiem przed 1 I 1999 r.
Zdaniem skarżącego, ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zarówno przez organ nadzoru jak i Sąd Administracyjny jest jednostronna i nie uwzględnia istotnych dowodów zgłoszonych i złożonych przez skarżący Uniwersytet. Nieuwzględnienie, iż wniosek o wydanie decyzji komunalizacyjnej dotyczył działki Nr 7/3, swym obszarem znacznie wykraczającej poza zakres możliwego uwłaszczenia jednostki samorządowej skutkował błędnym wnioskiem, że odmowa Wojewody [...] stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] własności działki Nr 7/3 rażąco narusza prawo. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie uwzględniono ww. okoliczności. Jak się wydaje, Sąd nie dokonał rozgraniczenia między postępowaniem w przedmiocie nabycia przez jednostkę samorządową mienia, a postępowaniem nadzorczym. Nie każda odmowa nabycia mienia przez województwo samorządowe w sposób rażący narusza prawo.
Jeśli przedmiotem wniosku jest nieruchomość nie będąca we władaniu instytucji czy jednostki organizacyjnej przejmowanej z dniem 1 I 1999 r. przez samorząd, to odmowy stwierdzenia nabycia takiego mienia nie można kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa. Decyzja nadzorcza Ministra Skarbu Państwa w miejsce wskazania przesłanek z art. "165" k.p.a. i ich uzasadnienia zawiera wywody mające potwierdzić zasadność wniosku Województwa [...] o stwierdzenie nabycia przez nie własności działki Nr 7/3.
Województwo [...] nie wniosło odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...]. O błędnym zakresie przedmiotowym wniosku Województwo było informowane przez Uniwersytet. Gdyby organ nadzorczy prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz zgromadził wszelkie dostępne i zgłoszone przez strony dowody, nie doszłoby do wydania zaskarżonej decyzji. Pominięcie przez Sąd okoliczności i dowodów podnoszonych przez skarżącego doprowadziło do błędnego ustalenia, że postępowanie komunalizacyjne nie miało wpływu na zakres praw i obowiązków Uniwersytetu jako użytkownika wieczystego. Objęcie tym postępowaniem całą działkę Nr 7/3, na której zlokalizowany jest budynek w części zajmowany na podstawie umowy najmu przez SP Akademicki ZOZ w [...] oraz inne budynki, których właścicielem jest Uniwersytet, w sposób oczywisty dotyka interesu prawnego Uniwersytetu i wskazuje, że ma on przymiot strony.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Województwo [...] będące zainteresowanym w sprawie, wnosząc o oddalenie tej skargi podnosząc nadto, w powołaniu się na orzecznictwo NSA, że wskazanie jako podstawy kasacyjnej naruszenia przez Sąd art. 28 k.p.a. bez wskazania przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi skarżący interes prawny nie może stanowić podstawy do uwzględnienia przez Sąd skargi kasacyjnej, gdyż nieodłącznym elementem pojęcia strony jest interes prawny, który wywodzi się z konkretnego przepisu prawa materialnego. Wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna uchybia przepisom art. 174 i art. 176 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie dokonuje ponownego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, tylko dokonuje oceny czy Wojewódzki Sąd Administracyjny przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia nie naruszył przepisów prawa wskazanych jako podstawy kasacyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny wniesionej przez Uniwersytet [...] w [...] skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 VI 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, choć nie wszystkie postawione w jej podstawach kasacyjnych zarzuty można uznać za słuszne. I tak za chybiony uznać trzeba zarzut naruszenia przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 i art.105 k.p.a.
Od 1 I 2004 r. Sądu Administracyjne bowiem dokonują oceny legalności zaskarżonych do nich aktów i czynności wyłącznie w ramach zakreślonych przepisami ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Dokonując tej kontrolki, Sąd wprawdzie bada czy organ administracyjny nie naruszył powszechnie obowiązującego prawa w tym także prawa regulującego postępowania administracyjne, ale przepisów tego prawa (normującego procedurę administracyjną) bezpośrednio przy ocenie legalności działania organu administracji publicznej nie stosuje. Za uzasadniony natomiast należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia w okolicznościach tej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku, przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) w związku z art. 28 k.p.a.
W świetle postanowień powołanego przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r., o której wyżej mowa, uwłaszczeniu w trybie przewidzianym tą normą prawną mogło podlegać tylko mienie Skarbu Państwa.
Zarząd Województwa [...] we wniosku z 4 I 2000 r. opartym na ww. art.60 ust. 1 omawianej ustawy skierowanym do Wojewody [...], wystąpił o "przekazanie" na rzecz Województwa [...] budynku, w którym znajduje się Przychodnia Samodzielnego Publicznego Akademickiego ZOZ w [...], położonego w [...] przy ul. [...] wraz z odpowiednim udziałem w nieruchomości gruntowej oznaczonej w rejestrze gruntów jako działka Nr 7.
W odpowiedzi na ten wniosek Wojewoda [...] decyzją z [...] wydaną z powołaniem się na art. 60 ust. 1 i 3 ww. ustawy z 13 X 1998 r. odmówił stwierdzenia, że objęte wnioskiem Zarządu Województwa [...] mienie stanowiące nieruchomość gruntową zabudowaną, stało się z dniem 1 I 1999 r. mieniem Województwa [...]. Stanowisko swoje uzasadniał Wojewoda właśnie tym, że przedmiotowe mienie nie odpowiada wymogom określonym w cyt. art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną ponieważ usytuowany na gruncie (obecnie działka Nr 7/3) budynek, o który starania czyni wnioskodawca stanowi zgodnie z zapisem księgi wieczystej KW 182209 własność Uniwersytetu [...] w [...] zaś grunt, na którym posadowiony jest ten budynek pozostaje w użytkowaniu wieczystym Uniwersytetu. Zatem stanowiący odrębną od gruntu nieruchomość sporny budynek nie jest własnością Skarbu Państwa, a tego wymaga dla skuteczności komunalizacji w trybie wzmiankowanego art. 60 ust. 1 treść tego przepisu. Jeżeli więc jak wykazał Wojewoda [...] w uzasadnieniu swej decyzji z [...], a także w piśmie z 19 XI 2002 r. mienie mające stanowić przedmiot komunalizacji było w przypadku budynku własnością Uniwersytetu, to za błędny trzeba uznać pogląd zarówno Ministra Skarbu Państwa jak i Sądu I instancji, że Uniwersytetowi w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Wojewody [...] nie przysługiwały prawa strony. Niewątpliwie bowiem wynik postępowania nadzorczego dotyczył interesu prawnego tej Uczelni jako właściciela przedmiotowego budynku (a tak przyjął Wojewoda na podstawie dokumentacji sprawy), którego własności domagało się Województwo [...]. Nie ma w aktach niniejszej sprawy dowodu na to, że domniemanie prawne wynikające z księgi wieczystej KW Nr 182209, na które powołuje się Wojewoda [...], a wskazujące, że Uniwersytet [...] w [...] jest właścicielem stanowiącego przedmiot sporu budynku - zostało w sposób prawem przewidziany podważone. Podkreślić tu należy, że w swym orzecznictwie dotyczącym komunalizacji z mocy prawa, NSA jednolicie przyjmował, że w tym postępowaniu uprawnienia strony posiadają tylko Skarb Państwa jako właściciel mienia i jednostka samorządu terytorialnego – gmina, która to mienie przejmuje, uprawnienia takie mają jednak także podmioty, które udokumentują, że to im, a nie Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności skomunalizowanego mienia.
Wprawdzie pogląd ten powstał na tle stosowania przepisów komunalizacyjnych ustawy z 10 V 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ale zachowuje on swoją aktualność również i w odniesieniu do komunalizacji mienia Skarbu Państwa, prowadzonej na podstawie przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. W rozpoznawanej sprawie – jak wykazano – Uniwersytet broni swych praw twierdząc (i dokumentując), że to on, a nie Skarb Państwa jest właścicielem przedmiotowego budynku, a tylko mienie Skarbu Państwa może być skomunalizowane w trybie art. 60 ust. 1 ustawy z 13 X 1998 r. Stąd też mając na uwadze argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] z [...] wskazującą powody, dla których organ ten nie uwzględnił wniosku komunalizacyjnego Zarządu Województwa [...], w stosunku do której Minister Skarbu Państwa prowadził postępowanie nadzorcze nie można przyjąć, że w postępowaniu tym Uniwersytet nie wylegitymował się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 185 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło